AĞRI (AA) - Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Tıp Fakültesi doktor öğretim üyeleri Fümet Duygu ve Ünsal Veli Üstündağ çifti, insanlarla yüksek genetik benzerliği olduğu gerekçesiyle zebra balıklarını, deney modeli olarak kullanarak epilepsi ve metabolik hastalıklar üzerine çeşitli araştırmalar yapıyor.
Akademisyen çift, zebra balıklarının insanlarla yüksek gen homolojisine sahip olması nedeniyle nörodejeneratif, epilepsi ve metabolik hastalıkları araştırmak için bu hayvanlar üzerinden çalışma yürütüyor.
Bu kapsamda akademisyen çiftin girişimleriyle üniversite bünyesinde Merkezi Uygulama ve Araştırma Laboratuvarı altyapısıyla entegre, Tarım ve Orman Bakanlığı onayıyla 'Zebra Balığı Translasyonel Tıp Araştırma Laboratuvarı' kuruldu.
Rektör Prof. Dr. İlhami Gülçin, laboratuvarın açılışında gazetecilere yaptığı açıklamada, üniversitenin bilimsel üretim kapasitesini artırmaya yönelik bu tür oluşumların büyük önem taşıdığını belirterek, 'Bu deney hayvanının yetiştirilmesi diğer deney hayvanlarına göre daha kolay, 3 ay içinde tamamen kullanılır seviyeye geliyor. Sistemleri insanla büyük benzerlik taşıyor. İnsan geniyle yaklaşık yüzde 70'lik benzerlik gösteriyor, hastalık genlerinde bu benzerlik yüzde 80'i buluyor.' dedi.
Fümet Duygu Üstündağ ise zebra balıklarının insanlarla yüksek gen homolojisine sahip olması, hızlı gelişim süreci, gözleme uygun yapısı sayesinde nörodejeneratif, epilepsi, metabolik hastalıklar ve ilaç geliştirme çalışmaları başta olmak üzere pek çok alanda güçlü bir model organizma olduğunu anlattı.
Zebra balığı modelinin, kanser araştırmaları ve ilaç geliştirme süreçleri açısından da önemli avantajlar sunduğunu ifade eden Üstündağ, 'Kurulan laboratuvarın, temel bilim bulgularını klinik uygulamalara dönüştürmeyi hedefleyen disiplinler arası projelere zemin hazırlayacağını, deneysel model temelli araştırmaların gelişimine katkı sağlayarak üniversitemizin bilimsel potansiyelini daha da güçlendireceğine inanıyoruz.' diye konuştu.
Ünsal Veli Üstündağ da zebra balıkları üzerinde daha önce çalıştığını ve üniversitede laboratuvarda kendi sistemlerini kurduğunu belirtti.
Zebra balıklarını 7 gün 24 saat takip ettiklerini aktaran Üstündağ, şöyle konuştu:
'Zebra balıklarını model organizma olarak kullanıyoruz. İnsanlarda yapamadığımız girişimsel çalışmaları zebra balıkları üzerinde etik kurallar çerçevesinde gerçekleştirmeye çalışıyoruz. Bu model organizma üzerinde çeşitli nörolojik hastalıklar için araştırma yapabiliyoruz. Özellikle parkinson, alzheimer ve epilepsi gibi önemli hastalıklar üzerinde davranış analizleri de gerçekleştirebiliyoruz.'