İSTANBUL (AA) - Bakırköy Belediye Tiyatroları (BBT) tarafından sahnelenen ve Tarık Akan'ın 12 Eylül Askeri Darbesi'ni gerçek olaylardan hareketle kaleme aldığı 'Anne Kafamda Bit Var' kitabından uyarlanan tiyatro oyununun dünya prömiyeri, Leyla Gencer Opera ve Kültür Merkezi'nde gerçekleştirildi.
Yönetmenliğini Turgay Kantürk'ün, genel sanat yönetmenliğini Ragıp Savaş'ın üstlendiği oyun, Gökhan Aktemur tarafından sahneye uyarlandı. Oyun, 12 Eylül dönemini, Türk sinemasının önemli isimlerinden Tarık Akan'ın toplumsal belleğe kazınan otobiyografik hikayesiyle ele alıyor.
Oyuna dair AA muhabirine açıklamalarda bulunan, BBT Genel Sanat Yönetmeni ve oyunda Tarık Akan karakterini canlandıran Ragıp Savaş, oyunun daha önce İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Şehir Tiyatrolarının repertuvarında yer aldığını, fakat sahneye taşınamayan bir yapım olduğunu söyledi.
- 'Oyunu modern bir üslupla sahnelemeye çalıştık'
Savaş, İBB Şehir Tiyatrolarının repertuvarından düştükten sonra, oyunu oynamaya karar verdiklerini belirterek, şunları anlattı:
'Kurumla iletişim kurduk ve onlara oyuna talip olduğumuzu söyledik. Sağ olsunlar onlar da icazet verdiler ve sürecimiz böylece başlamış oldu. Zaten romanı biliyorduk. Öte yandan Tarık Akan bir Bakırköy delikanlısı. Bakırköy'de doğmuş, büyümüş bir adam ve burada köklü bir aile geleneği var. Biz bu anlamda hikayenin Bakırköy Belediye Tiyatrolarına yakışabileceğini düşündük. Ardından prodüksiyon, kast aşamaları ve metin çalışmalarını yaparak, oyunun dünya prömiyerini yapacağı sürece gelmiş olduk.'
Oyunda Türk sinema ve tiyatrosunun önemli isimlerinin temsil edildiğini aktaran Savaş, 'Bence oyunun en önemli özelliklerinden biri Perran Kutman, rahmetli Halit Kıvanç, Müjdat Gezen, Rutkay Aziz bu oyunda (temsili olarak) yer alıyorlar. Reji konsepti olarak oyun, açık biçim olacak şekilde dizayn edildi. Biz oyunda kimseyi taklit etmiyoruz. Ne Tarık Akan'ın ne de bahsettiğim diğer değerli isimlerle ilgili böyle bir niyetimiz yok.' dedi.
Savaş, oyunun dramatik kurgusuna dair ise 'Karşımızda son derece epik bir oyun var. Oyunu modern bir üslupla sahnelemeye çalıştık. Zaten bizim BBT olarak üslubumuz da budur. Provalar için yaklaşık 4-5 ay gibi bir zamanımız vardı. Bu da bizim için çok uygun bir zaman dilimiydi. Oldukça güzel bir çalışma süreci geçirdiğimizi düşünüyorum. Prova sürecinden çok keyif aldık. Elbette karar seyircimizin olacak.' ifadelerini kullandı.
- '12 Eylül dönemini hepimiz biliyoruz ve onu hiç sevemedik'
Oyunun 12 Eylül döneminde yaşanan olayları ele aldığını aktaran Ragıp Savaş, 'Oyunla birlikte hiçbir şekilde bugüne bir mesaj vermiyoruz. Tarık Akan'ın yazdığı romandan uyarladığımız oyunla 12 Eylül döneminde Tarık ağabey ve diğer isimlerin yaşadıklarını anlatıyoruz.' diye konuştu.
Savaş, 12 Eylül'ün siyasal ve toplumsal alana dair etkilerine de değinerek, şunları kaydetti:
'12 Eylül dönemini hepimiz biliyoruz ve onu hiç sevemedik. Yapılan darbelerin ülkemize ne kadar zarar verdiğini fazlasıyla farkındayız. 12 Eylül dönemi zaten herkes tarafından bir 'kara leke' olarak görülüyor. Oyun da bu meseleyi ele alıyor ve belki de hayatında karakola gitmemiş pırıl pırıl bir delikanlının yurt dışında yaptığı bir konuşmanın çarpıtılarak Türkiye'de haber yapılmasının ardından başlayan gözaltı, tutuklanma ve yargılanma sürecini sahneye taşıyor.'
- 'Dünyada bütün baskıcı rejimler sanat hayatını her zaman etkilemiştir'
Oyuncu ve yönetmen Turgay Kantürk ise 12 Eylül'ün Türk sanat hayatı üzerindeki etkilerine dair görüşlerini paylaşarak, 'Dünyada bütün baskıcı rejimler sanat hayatını her zaman etkilemiştir. Sadece 12 Eylül değil, baskıcı rejimler hayatımızı her zaman belirlemişlerdir. 12 Eylül tabii ki bir sürü sanatçının zulüm görmesine yol açtı, Tarık Akan da bunlardan bir tanesiydi.' şeklinde konuştu.
Kantürk, oyunun odağına Tarık Akan'ı değil, 12 Eylül dönemini aldıklarına dikkati çekerek şu değerlendirmelerde bulundu:
'Oyun, benim de gençliğimin geçtiği dönemi gözler önüne seriyor. Arkadaşlarımızın, abilerimizin gördüğü zulmü ve baskıyı hepimiz okulda gençler olarak hissettik ve yaşadık. Hareketli bir dönemdi. Biz de oyunda Tarık Akan'ın hayatı ve anıları üstünden o dönemi anlattık. Bu anlamda oyun bir Tarık Akan belgeseli değil. Akan'ın hayatının bir döneminden yola çıkarak, 12 Eylül'ü yeni kuşaklara anlatmaya, göstermeye çalışan bir yapıt ortaya koymaya çalıştık. Oyunu ele alırken belgesel formatından da çıkarmak istedim. Elime daha önce oyunlaştırılmış bir metin gelmişti ve bu belgesel tadındaydı. Ben de o metni mümkün olduğu kadar hayatımızın içine çekmeye çalıştım.'
Tarık Akan karakterine Ragıp Savaş ve Savaş Barutçu'nun dönüşümlü olarak hayat verdiği 'Anne Kafamda Bit Var' oyununda ayrıca Yonca Cevher, Faruk Üstün, Eda Özdemir, Murat Şenol, Burç Ara, Ercan Koçak, Ali Kil, Kadir Hasman, Emre Sırımsı, Sevda Karabulut, Kerem Genç, Merve Bağdatlı, Ahmet Deniz Kuş, Ozan Berk Ekinciel, Yılmaz Gökgöz ve Bahar Yılmazer rol alıyor.
Oyunun dekor ve ışık tasarımı Cem Yılmazer, müzikleri Tolga Çebi, koreografisi ise Pınar Ataer imzası taşıyor. Oyun, 12, 13 ve 28 Mart'ta seyirciyle buluşacak.