İngiltere’ye yeni taşındıysanız sağlık sisteminin nasıl çalıştığını ve GP kaydının nasıl yapılacağını bilmek günlük yaşam açısından önem taşıyor. NHS, İngiltere’de kamu sağlık hizmetlerinin büyük bölümünü sağlayan sistemdir. İlk adımlardan biri ise yaşadığınız bölgedeki GP surgery’ye kayıt olmaktır.
GP, General Practitioner yani aile hekimi olarak görev yapan doktordur. Rutin sağlık sorunlarında ilk başvuru noktası olan GP, gerekli gördüğünde hastayı başka sağlık hizmetlerine veya uzman tedavisine yönlendirebilir.
Bu rehberde İngiltere’de NHS sisteminin nasıl çalıştığını, GP kaydının nasıl yapılacağını, NHS 111 ile 999 arasındaki farkı ve reçete ücretleriyle ilgili temel bilgileri bulabilirsiniz.
NHS nedir?
NHS, Birleşik Krallık'taki kamu sağlık hizmetlerinin genel adıdır. Ancak sağlık hizmetlerinin yönetimi İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da farklı sistemler üzerinden yürütülür.
Bu nedenle bu rehber İngiltere’deki NHS hizmetlerine odaklanmaktadır.
İngiltere’de NHS hizmetlerine erişim kişinin ikamet durumuna ve hizmetin türüne göre değişebilir. NHS’nin resmi bilgilerine göre, İngiltere’de yasal ve yerleşik bir şekilde yaşayan kişiler birçok NHS hizmetine ücretsiz erişebilir.
İngiltere’ye 6 aydan uzun süreli bir vizeyle gelen ve gerekli durumlarda Immigration Health Surcharge (IHS) ödeyen kişiler de vize süresi boyunca NHS hastane tedavisine belirli koşullarda erişebilir. Ancak reçete ve diş tedavisi gibi bazı hizmetlerde ayrıca ücret uygulanabilir.
İngiltere’de GP nedir?
GP, kişinin rutin sağlık sorunlarında başvurduğu aile hekimidir. İngiltere’de sağlık sisteminin önemli bir bölümünde GP, hastanın ilk başvuru noktasıdır.
GP üzerinden sağlık sorunları hakkında değerlendirme yapılabilir, gerekli durumlarda testler istenebilir ve hastanede uzman değerlendirmesine ihtiyaç varsa sevk süreci başlatılabilir.
Bu nedenle İngiltere’ye yeni taşınan kişilerin yaşadıkları bölgedeki bir GP surgery’ye kayıt olmaları, sağlık sistemini kullanmaları açısından önemli bir adımdır.
GP kaydı nasıl yapılır?
İngiltere’de GP kaydı için yaşadığınız bölgedeki bir GP surgery seçebilirsiniz.
NHS’nin resmi internet sitesinden posta kodunuzu kullanarak bölgenizdeki GP surgery’leri bulabilirsiniz.
Kayıt sırasında temel olarak adınız, doğum tarihiniz ve adresiniz gibi bilgiler istenir.
Önemli bir nokta ise gerekli belgelerle ilgilidir. NHS kurallarına göre GP’ye kayıt olmak için kimlik belgesi, adres kanıtı veya göçmenlik statüsü kanıtı sunmanız zorunlu değildir. NHS numaranızın bulunması kayıt işlemini kolaylaştırabilir ancak GP’ye kayıt olmak için NHS numarasına sahip olmanız da şart değildir.
Bu nedenle yeni taşındığınız için henüz tüm belgeleriniz hazır değilse GP kaydınızın yapılamayacağını düşünmeyin.
GP kaydı için hangi belgeler gerekir?
GP surgery temel bilgilerinizi isteyecektir. Ancak resmi NHS kurallarına göre kimlik, adres veya göçmenlik statüsünü kanıtlayan belgelerin bulunmaması kayıt başvurusunun reddedilmesi için gerekçe olamaz.
NHS numaranız varsa sağlık kayıtlarınıza ulaşılması açısından faydalı olabilir ancak kayıt için zorunlu değildir.
İngiltere’de geçici olarak bulunan kişiler için de bazı durumlarda temporary patient olarak GP’ye kayıt olmak mümkündür. NHS’ye göre bu kayıt üç aya kadar yapılabilir.
GP’den hastaneye sevk nasıl yapılır?
İngiltere’de hastanede uzman tedavisine ihtiyaç duyduğunuzda GP değerlendirmesi önemli bir rol oynayabilir.
GP, sağlık durumunuzu değerlendirdikten sonra gerekli görürse sizi ilgili uzmanlık hizmetine veya hastaneye yönlendirebilir.
Ancak her sağlık sorununda GP’ye gitmek gerekmiyor. İhtiyacınız olan hizmete göre eczane, urgent treatment centre, NHS 111 veya diğer sağlık hizmetlerinden de yararlanabilirsiniz.
NHS 111 ne zaman aranır?
NHS 111, acil sağlık tavsiyesine veya yönlendirmeye ihtiyaç duyduğunuz ancak durumun hayati tehlike oluşturmadığı durumlarda kullanılabilir.
NHS 111 ücretsizdir ve 24 saat, haftanın 7 günü hizmet verir. Telefonla 111'i arayabilir veya uygun durumlarda NHS 111 online hizmetini kullanabilirsiniz.
NHS 111, durumunuza göre GP, urgent treatment centre, eczane veya başka bir sağlık hizmetine yönlendirebilir. Gerekli görülürse hastaneye veya acil servise yönlendirme de yapılabilir.
999 ne zaman aranır?
999, hayati tehlike taşıyan acil durumlar için kullanılmalıdır.
Ciddi trafik kazaları, kalp krizi, felç veya yaşamı tehdit eden ağır yaralanmalar gibi durumlarda 999 aranabilir. NHS, acil durumdan emin değilseniz NHS 111 üzerinden sağlık tavsiyesi alabileceğinizi belirtiyor.
999 arandığında çağrı görevlisi acil durumun nerede olduğunu ve ne yaşandığını sorar. Her 999 aramasında mutlaka ambulans gönderilmesi gerekmeyebilir; durumun niteliğine göre farklı bir sağlık hizmetine yönlendirme yapılabilir.
İngiltere’de reçete ücreti ne kadar?
İngiltere’de reçeteler genel olarak ücretsiz değildir. NHS Business Services Authority'nin güncel bilgisine göre standart reçete ücreti, reçetede bulunan her bir ürün için £9,90'dır. Bazı kişiler ve bazı ilaçlar için muafiyet uygulanır.
Düzenli olarak reçeteli ilaç kullanan kişiler için Prescription Prepayment Certificate (PPC) seçeneği de bulunuyor.
Güncel NHSBSA bilgilerine göre üç aylık PPC £32,05, 12 aylık PPC ise £114,50. Çok sayıda reçete kullanan kişiler için bu seçenek daha düşük maliyet sağlayabilir.
İskoçya ve Galler’de reçete ücretlerinin ücretsiz olması nedeniyle İngiltere’deki sistem Birleşik Krallık'ın diğer ülkelerindeki uygulamalardan farklıdır.
İngiltere’ye yeni taşınanlar sağlık sistemi için ne yapmalı?
İngiltere’ye yeni taşındıysanız öncelikle bölgenizdeki GP surgery’leri araştırıp kayıt işleminizi tamamlamanız faydalı olacaktır.
Bunun yanında NHS 111 ve 999 arasındaki farkı bilmek, acil veya acil olmayan sağlık sorunlarında hangi hizmete başvurmanız gerektiğini anlamanıza yardımcı olur.
NHS hizmetlerine erişim, kişinin İngiltere’deki ikamet ve göçmenlik durumuna ve alınmak istenen sağlık hizmetine göre değişebilir. Bu nedenle özellikle yeni gelen kişilerin NHS’nin güncel resmi bilgilerini kontrol etmesi önemlidir.
Sık sorulan sorular
İngiltere’de GP kaydı ücretsiz mi?
GP’ye kayıt olmak için ücret ödenmez. NHS’ye göre kayıt sırasında kimlik, adres kanıtı veya göçmenlik statüsü belgesi zorunlu değildir.
GP kaydı için NHS numarası gerekir mi?
Hayır. NHS numarası sağlık kayıtlarının bulunmasını kolaylaştırabilir ancak GP kaydı için zorunlu değildir.
İngiltere’de reçeteler ücretsiz mi?
Hayır. İngiltere’de standart NHS reçete ücreti şu anda reçetedeki her ürün için £9,90'dır. Ancak belirli gruplar ve bazı ilaçlar için muafiyet bulunur.
NHS 111 ile 999 arasındaki fark nedir?
NHS 111, hayati tehlikesi olmayan ancak acil sağlık tavsiyesi gereken durumlarda kullanılır. 999 ise yaşamı tehdit eden acil durumlar içindir.
İngiltere’ye yeni gelen biri NHS’den yararlanabilir mi?
NHS hizmetlerine erişim kişinin ikamet durumuna, göçmenlik statüsüne ve aldığı hizmete göre değişebilir. 6 aydan uzun vizeyle gelen ve gerekli durumlarda IHS ödeyen kişiler, vize süresi boyunca NHS hastane tedavisine belirli koşullarda erişebilir. Bazı hizmetlerde ayrıca ücret uygulanabilir.
