İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, 2 Kasım’da süresiz oturum sisteminde yapılması planlanan değişiklikleri Parlamento’ya sundu.
Yeni modelde çoğu göçmen için standart bekleme süresinin 10 yıla çıkarılması, bazı gruplara ise daha kısa başvuru yolları tanınması öngörülüyor.
Hükümetin açıklamasına göre, yeni modelin ayrıntıları göçmenlik kurallarına aktarılacak. İşte oturum başvurusu yapmayı bekleyenlerin bilmesi gerekenler.
Ankara Anlaşması kapsamında İngiltere’de bulunanlar yeni reformdan etkilenecek mi?
Hayır. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, 2 Kasım 2026’da Parlamento’da milletvekili Feryal Clark’ın sorusunu yanıtlarken, Ankara Anlaşması (ECAA) kapsamında İngiltere’ye gelen Türk iş insanlarının yeni kazanılmış oturum sisteminin kapsamına alınmayacağını açıkladı.
Bu açıklamaya göre, Ankara Anlaşması kapsamında bulunan Türk iş insanları için mevcut süresiz oturum yolu korunacak. Bu kapsamda başvuru sahiplerinin beş yıllık ikamet şartını ve diğer başvuru koşullarını karşılaması gerekiyor.
1. İngiltere’de 5 yıllık oturum yolunda olanlar ne olacak?
Hükümet, süresiz oturum kurallarının başvuru kararı verildiği sırada geçerli olan kurallara göre uygulanacağını açıkladı. Bu nedenle İngiltere’ye gelinen tarihte geçerli olan kuralların herkes için değişmeden korunacağı söylenemez.
Hükümet, bazı bakım çalışanları ile belirli sağlık ve eğitim çalışanları için geçiş düzenlemeleri açıkladı. Bu düzenlemeler, Mayıs 2025’te yayımlanan Göçmenlik Beyaz Kitabı’ndan önce ilgili yollara katılmış belirli grupları kapsıyor.
Diğer mevcut vize sahiplerinin durumuna ilişkin bütün ayrıntılar henüz açıklanmış değil. Bu nedenle beş yıllık oturum yolunda bulunan herkesin başvurusunun kesin olarak eski veya yeni kurallara tabi olacağını söylemek mümkün değil.
2. Yeni sistemde standart bekleme süresi kaç yıl olacak?
Hükümetin açıkladığı modele göre, çoğu göçmen için standart süresiz oturum bekleme süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarılacak.
Ancak herkes için aynı süre uygulanmayacak. Bazı yüksek gelirli çalışanlar ve belirli kamu hizmeti çalışanları daha kısa sürelerde başvuru yapabilecek. Bazı gruplar içinse daha uzun bekleme süreleri öngörülüyor.
3. Kimler 5 yılda süresiz oturum başvurusu yapabilecek?
Hükümetin açıklamasına göre, yıllık geliri 50.271 sterlinin üzerinde olanlar ile doktor, hemşire ve öğretmen gibi bazı kamu hizmeti çalışanları 5 yıllık başvuru yolundan yararlanabilecek.
Bakım çalışanları için de ayrı bir düzenleme açıklandı. Vize koşullarına uyan ve yılda en az 25.000 sterlin kazanan uygun bakım çalışanları 5 yıllık yoldan başvurabilecek.
Bu gelir koşullarını karşılamak tek başına süresiz oturum hakkı vermiyor. Başvuru sahiplerinin diğer zorunlu koşulları da karşılaması gerekecek.
4. Kimler 3 yılda başvurabilecek?
Hükümet, en yüksek gelir grubundaki kişilerin daha kısa sürede başvurabilmesini öngörüyor. Yıllık geliri 125.000 sterlinin üzerinde olan en yüksek gelir vergisi mükellefleri ile hükümetin belirlediği en yüksek yetenek programları kapsamında gelen kişiler için 3 yıllık yol açıklandı.
Bu düzenleme, bütün yüksek gelirli çalışanların otomatik olarak 3 yılda başvurabileceği anlamına gelmiyor. Hükümetin açıkladığı kategori ve koşulların karşılanması gerekiyor.
5. Süresiz oturum için hangi şartlar aranacak?
Hükümetin açıkladığı modele göre başvuru sahiplerinin dört temel koşulu karşılaması gerekecek.
-
Temiz bir adli sicile sahip olmak
-
Yüksek düzeyde İngilizce bilgisine sahip olmak
-
Devlete ödenmemiş borcunun bulunmaması
-
Belirlenen Ulusal Sigorta katkısı koşullarını karşılamak
Hükümetin danışma süreci sonuçlarında ayrıca İngiltere’de yaşam bilgisi sınavına ilişkin şartlar da yer alıyor. Nihai uygulama kuralları, bu şartların nasıl uygulanacağını ve hangi istisnaların geçerli olacağını belirleyecek.
6. İngiliz vatandaşıyla evli olanlar 10 yıl mı bekleyecek?
Hükümet, İngiliz vatandaşlarının aile üyeleri için mevcut oturum yollarının korunacağını açıkladı.
Bu nedenle İngiliz vatandaşıyla evli olan herkesin standart 10 yıllık yola alınacağını söylemek doğru değil. Kişinin başvurduğu aile kategorisi ve o kategoriye ilişkin kurallar belirleyici olacak.
7. Kendi işini yapanlar ve şirket sahipleri için ayrı bir yol var mı?
Hükümetin 2 Kasım’da yayımladığı açıklamada, bütün serbest çalışanları veya şirket sahiplerini kapsayan genel bir istisna duyurulmadı.
Yeni modelde gelir ve ekonomik katkı, daha kısa başvuru süresinin belirlenmesinde dikkate alınan unsurlar arasında. Ancak kişinin kendi işini yapması veya şirket sahibi olması, tek başına 5 yıllık ya da 3 yıllık başvuru yoluna hak kazandırmıyor.
8. Göçmenlik kurallarını ihlal edenler ne kadar bekleyecek?
Hükümet, göçmenlik kurallarını ihlal eden kişilerin süresiz oturum için en az 20 yıl beklemesinin öngörüldüğünü açıkladı.
Ayrıca başvuru öncesinde sosyal yardımlardan yararlanan kişilerin, başvuru yapmadan önce art arda 5 yıl boyunca devlete bağımlı olmadan yaşamış olması gerekecek.
Bu şartların uygulanma biçimi, kişinin durumuna ve nihai göçmenlik kurallarına bağlı olacak.
9. Hâlihazırda süresiz oturum sahibi olanlar etkilenecek mi?
Hükümet, mevcut süresiz oturum statülerinin yeni düzenlemeyle geri alınmayacağını açıkladı.
Bu açıklama, hâlihazırda süresiz oturum hakkı bulunan kişilerin statülerine ilişkin. Henüz başvuru yapmamış veya başvurusu sonuçlanmamış kişilerin durumu ise kendi başvuru kategorileri ve uygulanacak kurallar çerçevesinde değerlendirilecek.
10. Yeni kurallar ne zaman uygulanacak?
Hükümet, yeni modelin uygulanması için ayrıntılı göçmenlik kurallarının ve teknik rehberliğin yayımlanacağını bildirdi. Ayrıca uygulamadan önce kapsamlı bir etki değerlendirmesi hazırlanacağını açıkladı.
Bu nedenle hükümetin politika duyurusu ile yeni kuralların fiilen uygulanması birbirinden ayrılmalı. Başvuru sahiplerinin hangi şartlara tabi olacağına ilişkin ayrıntılar, ilgili kurallar yayımlandıkça netleşecek.
