İnsan Hakları Ortak Komitesi, mevcut yasal düzenlemelerin yapay zekâ sistemlerinin hızına ve karmaşıklığına karşı yetersiz kaldığını belirterek bağımsız ve güçlü yetkilere sahip tek bir denetim kurumu kurulması çağrısında bulundu.
Komitenin 14 eylül pazartesi günü yayımladığı rapora göre, İngiltere’deki mevcut düzenlemeler ağırlıklı olarak yapay zekâ sistemlerini kullananları hedef alıyor. Bu durum, geliştiricilerin kamuya sunulmadan önce sistemleri yeterince test etmesini ve denetim kurumlarının riskleri değerlendirmesini zorlaştırıyor.
Raporda yapay zekânın kişisel verilerin korunması, özel hayat, ayrımcılık ve insanların kendileri hakkında alınan kararlara itiraz edebilmesi açısından ciddi riskler taşıdığı vurgulandı.
Komitenin başkanı İşçi Partili milletvekili Alex Sobel, yapay zekânın gelişim hızının etkilerini öngörmeyi zorlaştırdığını belirterek İngiltere’nin mevcut düzenlemelerle ortaya çıkabilecek sonuçlara hazırlıksız olduğunu söyledi.
Sobel, yeni yasanın yapay zekâ tedarik zincirinin ve sistemlerin tüm yaşam döngüsünün denetlenmesini sağlaması gerektiğini ifade etti. Ayrıca politika belirleme, performans takibi ve yaptırım uygulama yetkilerine sahip tek bir bağımsız yapay zekâ düzenleyicisi kurulmasını istedi.
Komite, yeni düzenlemenin risk temelli olmasını öneriyor. Buna göre düşük riskli sistemler daha sınırlı yükümlülüklere tabi tutulurken, yüksek risk taşıyan yapay zekâ modelleri için daha sıkı kurallar getirilecek. İnsan haklarıyla bağdaşmayan bazı kullanım alanlarının ise tamamen yasaklanması gündeme gelecek.
Raporda ayrıca yapay zekânın kullanıldığı karar süreçlerinde kişilerin bilgilendirilmesi ve hatalı kararlar karşısında etkili itiraz yollarının oluşturulması gerektiği belirtildi.
Komitenin çağrısı, teknoloji şirketlerinden ve sektör yöneticilerinden yapay zekânın gelişim hızının yavaşlatılması yönünde uyarılar geldiği bir dönemde yapıldı.
