İrlanda'nın birleşmesi tartışmaları yeniden gündeme gelirken, hükümet ortağı Fine Gael Partisi hazırladığı kapsamlı planla olası birleşmenin ekonomik boyutunu değerlendirdi.
Birleşik Krallık'a bağlı Kuzey İrlanda'nın İrlanda Cumhuriyeti ile birleşmesini ele alan çalışmada, maliyetin uygulanacak modele ve İngiltere hükümetiyle yapılacak anlaşmaya göre önemli ölçüde değişebileceği belirtildi.
Planın en iyimser senaryosunda birleşmenin İrlanda Cumhuriyeti'ne maliyetinin en az 3,2 milyar avro olacağı tahmin edilirken, ilk yıl için bu rakamın 25 milyar avroya çıkabileceği öngörüldü. İlk 25 yıllık toplam maliyetin ise 41,2 milyar avroya ulaşabileceği ifade edildi.
Birleşme için dört farklı model önerildi
Fine Gael'in hazırladığı planda, birleşme süreci için dört farklı model ortaya konuldu: merkezi yönetim, federal sistem, kontrollü entegrasyon ve yüksek maliyet modeli.
Federal modelde Kuzey İrlanda'nın ekonomik ve sosyal seviyesinin 20 yıl içerisinde İrlanda Cumhuriyeti ile eşitlenmesi hedefleniyor. Bu modelin yıllık maliyetinin yaklaşık 500 milyon avro olacağı hesaplanıyor.
Yüksek maliyet senaryosunda ise Kuzey İrlanda'daki sosyal yardımların ve ücretlerin birleşmenin ilk gününden itibaren İrlanda seviyesine çıkarılması öngörülüyor. Bu seçeneğin yıllık maliyetinin 1 milyar avroya ulaşabileceği belirtiliyor.
Kontrollü entegrasyon modelinde 15 yıllık bir geçiş süreci planlanıyor. Bu seçeneğin 1,5 milyar avroluk başlangıç yatırımına ek olarak yıllık 250 milyon avroya mal olacağı tahmin ediliyor.
İngiltere ile yapılacak anlaşma belirleyici olacak
Raporda, birleşmenin gerçek maliyetinin İngiltere hükümetiyle yapılacak anlaşmaya bağlı olduğu vurgulandı. Özellikle İngiltere'nin emeklilik yükümlülüklerini ve borç faizlerini üstlenip üstlenmeyeceği, ekonomik hesaplamalarda önemli bir faktör olarak gösterildi.
Ayrıca birleşme sürecinin koordinasyonu için başbakan yardımcısına bağlı özel bir birim kurulması ve maliyetlerin karşılanmasına yardımcı olacak bir varlık fonu oluşturulması önerildi.
Simon Harris: Geleceğe hazırlanmalıyız
Fine Gael lideri ve İrlanda Başbakan Yardımcısı Simon Harris, planla ilgili açıklamasında birleşme konusunda bugünden hazırlık yapılmasının önemine dikkat çekti.
Harris, zor soruların sorulması ve gelecekte karşılaşılabilecek sorunlara karşı hazırlıklı olunması gerektiğini belirtti.
İrlanda'nın birleşmesinin yalnızca anayasal değişikliklerden veya sınırların kaldırılmasından ibaret olmadığını vurgulayan Harris, sürecin farklı toplulukları, gelenekleri ve kimlikleri bir araya getirmesi gerektiğini ifade etti.
İrlanda Başbakanı Micheal Martin de 3 Kasım'da, İrlanda Cumhuriyeti ile Kuzey İrlanda'nın gelecekteki ilişkilerini ve olası birleşme sürecini incelemek amacıyla "Gelecek Araştırmaları Girişimi" adıyla yeni bir çalışma başlatacaklarını açıklamıştı.
İrlanda'nın birleşmesi konusu siyasi ve ekonomik tartışmaların odağında yer alırken, önümüzdeki dönemde yapılacak çalışmaların ve İngiltere ile yürütülecek görüşmelerin sürecin geleceğinde belirleyici olması bekleniyor.
