İSTANBUL (AA) - Maltepe Üniversitesi Arama ve Kurtarma Kulübü tarafından afet bilincini artırmak, gönüllü arama kurtarma kapasitesini geliştirmek ve toplumsal dayanıklılığı güçlendirmek amacıyla 'RESQIUM 2026 Afet Farkındalık Zirvesi' gerçekleştirildi.
Üniversitenin Marmara Eğitim Köyü'ndeki Vedat Çakırca Konferans Salonu'nda düzenlenen zirvenin açılışında konuşan Vali Yardımcısı Mahmut Hersanlıoğlu, İstanbul'un afetlere dirençli hale getirilmesi noktasında Vali Davut Gül'ün talimatıyla üniversitelerin rektörleriyle iki toplantı yaptıklarını, Valilik olarak her üniversitede bir afet kulübü kurulması ve senatoların alacağı kararla Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi içerisinde var olan bir dersin zorunlu ders olarak okutulması noktasında taleplerini ilettiklerini aktardı.
Hersanlıoğlu, bunun üzerine İstanbul'daki 45 üniversitede afet kulüplerinin kurulduğunu dile getirerek, bu işe destek olan tüm rektörlere teşekkür etti.
İstanbul'da iki ayrı plan çerçevesinde çalıştıklarını kaydeden Hersanlıoğlu, 'Planlardan biri İstanbul Afetlere Karşı Risk Azaltma Planı, çok önemli bir plan. 1800 tanımlanmış eylem var. Arama kurtarma kulüplerimizin, afet kulüplerimizin, kıymetli gençlerimizin bu plan üzerinde toplumsal farkındalık oluşturulması noktasında çaba sarf etmelerini şahsen istiyorum. Çünkü İstanbul Afetlere Karşı Risk Azaltma Planı, Afet Müdahale Planı'ndan bir milyar kat daha önemli.' diye konuştu.
Maltepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Edibe Sözen Çetintaş, afetlerde ölümlerin çoğunun telaş, acele ve hazır olmamaktan kaynaklandığını belirterek, 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin üzerinden 3 yıl geçtiğini ancak hafızalarının hala taze olduğunu, 'asrın felaketi'nden çıkardıkları derslerin atacakları adımlar için yol gösterici olarak durduğunu ifade etti.
Türkiye'nin bir afet ülkesi olduğuna işaret eden Çetintaş, 'Biz coğrafyamızın kader ve keder olmadığının farkında olarak arama kurtarma faaliyetlerimizi oldukça geniş tutuyoruz. Özellikle 6 Şubat depremleri bize bu idraki verdi. Gerek vakfımız (İstanbul Marmara Eğitim Vakfı) gerek STK'ler gerek öğrenci kulüplerimiz gerek akademik anlamda bu alanda çalışan hocalarımızla büyük bir konsensüs oluşturduk. Bu konsensüsü yaymaya çalışıyoruz.' dedi.
- 'Ortak akıl oluşturma anlayışı içerisinde hareket ediyoruz'
Çetintaş, sivil toplum kuruluşları, belediyeler ve İstanbul Valiliğinin katkıları, Maltepe Kaymakamlığının öncülüğüyle arama kurtarma konusunda 2008'den beri faaliyetlerini sürdürdüklerini, öğrencilerin farkındalıklarını artırma noktasında oldukça etkin bir çalışma yürüttüklerini söyledi.
Özellikle 6 Şubat depremlerinde hem bölgeye gitmek hem de destek olma anlamında çok yoğun çalıştıklarını aktaran Çetintaş, Hatay ve Kahramanmaraş'ta 2 kütüphaneleri olduğunu, bunları bizzat üniversitedeki kulüplerde yer alan öğrenciler vasıtasıyla hayata geçirdiklerini anlattı.
Çetintaş, 'Üniversite olarak gerçekten şununla baş etmeye çalışıyoruz. Evet, bir deprem kuşağındayız, iklim krizlerinin yaşandığı bir çağdayız, dönemdeyiz. Bunlara karşı bir ortak akıl oluşturma anlayışı içerisinde hareket ediyoruz.' ifadelerini kullandı.
Hiçbir afetin tek başına çözümle giderilebilecek bir süreç olmadığını bildiklerini dile getiren Çetintaş, 'O yüzden birlik olmak zorundayız. Ortak akıl alanlarımızı genişletmek durumundayız. Bu bağlamda el ele vererek ayakta kalmak durumundayız.' diye konuştu.
- 'Afet süreçlerinde kadınlar ve çocuklar için sistemler oluşturulmalı'
İstanbul Marmara Eğitim Vakfı (İMEV) Müdürü ve Maltepe Üniversitesi Arama ve Kurtarma Birliği (MUSAR) Başkanı Zeynep Fetanet Demirhan, ortak geleceği daha dirençli ve daha güvenli kılmak adına bir arada olduklarını, bu coğrafyanın kendilerine her zaman afetlerin hayatın trajik bir sürprizi değil, bu toprakların bir gerçeği olduğunu hatırlattığını söyledi.
Bu gerçekle yüzleşme biçimlerinin kendilerinin gelişmişlik düzeyini göstereceğini ifade eden Demirhan, 'Sivil toplum kuruluşları, devletin hiyerarşik yapısı ile toplumun dinamik dokusu arasında bir köprü kurabiliyorsa, kurumsal yapılar stratejik bir disiplinle bu köprüleri takip edebiliyorsa, afet sonrası kahramanlık hikayeleri yazmaktan çok afete hazırlıklı, riskleri minimize edebilen bir toplumsal yapı oluşturabiliyorsa bu toplum bütünleşik, veri odaklı, kapsayıcı bir müdahale mobili oluşturmuş demektir.' değerlendirmesini yaptı.
Demirhan, acil durum ve afetlerin toplumun en savunmasız grupları olan kadınlar ve çocuklar üzerinde çok daha derin izler bıraktığına dikkati çekerek, 'Bu zorlu süreçlerde kadın ve çocukların güvenliğini ve sağlığını koruma konusunda çocuklar için özel koruma bölgeleri, kadınlar için travmalarını paylaşabileceği alanlar ve sistemler oluşturulmalı. Tabii ki en önemlisi bunların afet eğitim programlarına dahil edilerek tüm toplumun bu konuda bilgilendirilmesidir.' dedi.
MUSAR'ın 2008'den beri çalışmalarını sürdürdüğünü dile getiren Demirhan, günlük 400 kişilik yemek kapasitesinin olduğu bir araç ile içerisinde tüm ihtiyaçların karşılanabileceği bir arama kurtarma otobüsünün hazır olduğunu sözlerine ekledi.
- 'Afete dirençli toplumu sağlamak çok büyük önem taşımakta'
AFAD İstanbul İl Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener, afetlere karşı farkında olunması gerektiğini belirterek, Türkiye'nin deprem başta olmak üzere özellikle doğa kaynaklı afetlere maruz kaldığını, bu gerçekten hareketle insanların afete karşı dirençli hale gelmesinin önem taşıdığını vurguladı.
Ülkenin Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) ve Türkiye Afet Sonrası İyileştirme Planı'nın (TASİP) olduğunu, bunların İstanbul ölçeğinde de İl Risk Azaltma Planları bulunduğunu aktaran Özener, 'Risk azaltma planlarında afete hazır toplum yetiştirmek, afete dirençli toplumu sağlamak çok büyük önem taşımakta. Bu kapsamda da özellikle arama kurtarma ekiplerinin sayısının artması, üniversitelerde kurulan arama kurtarma kulüpleri büyük önem taşımakta.' şeklinde konuştu.
Programa, Maltepe Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Mehmet Alkan, mütevelli heyeti üyeleri, rektör yardımcıları, dekanlar, öğrenciler ve sivil toplum kuruluşlarından temsilciler katıldı.
Zirve, açılış konuşmalarının ardından kriz anında güvenlik boşlukları, kadın, çocuk ve yaşlıların korunması ve hukuki boyut ve kriz yönetimi konularının ele alındığı 'Afetlerde Güvenlik ve Dezavantajlı Gruplar' başlıklı oturumla devam etti.
Daha sonra Cumhurbaşkanlığı Yerel Yönetim ve Afet Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Şükrü Ersoy, Marmara fay hattı analizi, deniz içi kırılma senaryoları ve kıyı risk haritaları konularını 'Afetlerde Olası Riskler' başlıklı oturumda, Maltepe Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü Direktörü Prof. Dr. Mehmet Tanyaş ise ilk 72 saat planlaması, depo ve dağıtım koordinasyonu konularını 'Afetlerde Lojistik' başlıklı oturumda katılımcılara aktaracak.
Zirve, 'Denizde Arama Kurtarma ve Muharebe', 'Afetlerde Sağlık' ve 'Afetlerde Psikoloji' başlıklı oturumların ardından sona erecek.