Reform UK lideri Nigel Farage’ın yakın çalışma arkadaşı ve kıdemli yardımcısı Dan Jukes ile partinin Politika Başkanı James Orr, Channel 4 News tarafından yayımlanan gizli kamera görüntülerinin ardından başlatılan parti içi soruşturma tamamlanana kadar görevlerinden ayrıldı.
Parti yönetimi, kararın soruşturmanın “bağımsız ve tarafsız şekilde yürütülmesini sağlamak” amacıyla alındığını açıkladı.
Channel 4 soruşturması ne gösterdi?
Tartışma, Channel 4 News tarafından perşembe akşamı yayımlanan ve Verbatim Investigations tarafından gerçekleştirilen gizli kamera operasyonunun ardından başladı.
Channel 4, kendisine ulaştırılan görüntülerin yayın öncesinde gazetecileri tarafından kapsamlı biçimde kontrol edilip doğrulandığını açıkladı.
Soruşturmanın merkezinde, Reform UK için daha önce yaptırılan üç kamuoyu araştırması bulunuyor. Toplam maliyeti yaklaşık 32 bin 500 sterlin olan araştırmaların, gizli operasyon kapsamında ABD merkezli bir şirket tarafından finanse edildiği öne sürüldü.
Araştırmalar daha sonra İngiliz basınında geniş şekilde yer aldı. Ancak kamuoyuna, anketlerin Reform UK tarafından yaptırıldığı ve masraflarının yabancı bir kaynak tarafından karşılandığı konusunda bilgi verilmediği iddia edildi.
500 bin sterlinlik bağış planı
Gizli kamera görüntülerinde Dan Jukes ve James Orr'un daha sonra Reform UK'ye yapılması planlanan 500 bin sterlinlik bir bağış hakkında görüştükleri öne sürüldü.
Operasyonda gazeteciler, ABD'de yaşayan zengin bir baba ile İngiltere'de yaşayan oğlu kılığına girdi.
İddiaya göre plan, ABD'deki babanın Reform UK'ye doğrudan bağış yapmak yerine parayı İngiltere'de yaşayan oğluna aktarması ve oğlun da partinin kayıtlarında bağışçı olarak görünmesi üzerine kuruluydu.
İngiltere'deki seçim yasaları kapsamında siyasi partilere yapılan bağışların izin verilen kaynaklardan gelmesi gerekiyor. Yabancı kaynaklardan siyasi bağış yapılması yasak.
Channel 4'un haberine göre Jukes, daha önce benzer bir yöntemi gündeme getirdi. James Orr'un da daha sonraki görüşmelerde bu düzenleme hakkında konuştuğu ve paranın kaynağı konusunda bazı kontroller yapılması gerektiğini söylediği öne sürüldü.
500 bin sterlinlik söz konusu bağış ise hiçbir zaman yapılmadı.
Farage da gizli kamera görüntülerinde
Gizli kamera operasyonunda Nigel Farage'ın da söz konusu kişilerle bir araya geldiği görüldü.
Farage'a, Reform UK için daha önce yaptırılan anketlerden ve gelecekte yapılması planlanan daha büyük mali destekten söz edildiği belirtildi.
Channel 4'a göre Farage, anketlerin sonuçlarından memnun olduğunu ifade etti ve olası yeni finansman konusunda kendisine bilgi verildiğinde teşekkür etti.
Farage daha sonra yaptığı açıklamalarda partinin “hiçbir yasayı ihlal etmediğini” savundu ve operasyonu “tuzak” olarak nitelendirdi.
Reform UK: “Bir aldatmaca”
Reform UK, Channel 4 haberini ve gizli kamera operasyonunu sert biçimde reddetti.
Parti, olayın “yabancı kaynaklı iklim aktivistleri tarafından gerçekleştirilen bir aldatmaca” olduğunu savundu.
Reform UK, bağışçıların kontrol edilmesi konusunda güçlü prosedürlere sahip olduğunu ve partinin seçim yasalarını ihlal etmediğini açıkladı.
Parti sözcüsü, Dan Jukes ve James Orr'un soruşturmanın bağımsız şekilde yürütülmesine imkan sağlamak amacıyla görevlerinden ayrıldığını belirtti.
Polis ve Seçim Komisyonu devrede
İddialar, siyasi partilerin finansmanına ilişkin daha geniş bir tartışmayı da beraberinde getirdi.
Muhalefet partileri Reform UK hakkında polise başvurulması çağrısında bulunurken, Metropolitan Police, konuya ilişkin haberlerin farkında olduğunu ve kendisine iletilecek bilgileri değerlendireceğini açıkladı. Polis şu aşamada soruşturma başlatıldığını doğrulamadı.
İngiltere Seçim Komisyonu da siyasi partilerin kabul ettiği bağışların belirli kurallar çerçevesinde bildirilmesi gerektiğini hatırlattı ve bağış kurallarının aşılmasına yönelik olası girişimlerin polis tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Reform UK'nin mali kaynakları yeniden gündemde
Son gelişmeler, Reform UK'nin mali kaynakları konusunda zaten devam eden tartışmaları daha da büyüttü.
Nigel Farage, daha önce iş insanı ve kripto para yatırımcısı Christopher Harborne'dan aldığı 5 milyon sterlinlik ödeme nedeniyle de incelemeyle karşı karşıya.
Farage, söz konusu paranın siyasi bağış değil, kişisel bir hediye olduğunu ve herhangi bir yanlışlık yapmadığını savunuyor.
Reform UK ise Birmingham'da yıllık parti konferansını gerçekleştirirken yeni bağış skandalıyla karşı karşıya kaldı.
Farage'ın konferansta yapacağı konuşmanın, partinin finansmanı ve gizli kamera görüntülerinde ortaya atılan iddiaların gölgesinde geçmesi bekleniyor.
İki üst düzey yetkilinin görevlerinden ayrılması, Reform UK'nin son dönemde yaşadığı siyasi ve mali tartışmaların parti yönetimi üzerindeki baskısını da artırmış durumda.
Ancak 500 bin sterlinlik bağışın gerçekleşmemiş olması nedeniyle, söz konusu görüşmelerin İngiltere seçim yasaları kapsamında herhangi bir suç teşkil edip etmediği henüz kesinleşmiş değil. Bu konudaki nihai değerlendirme ilgili makamların yapacağı incelemelere bağlı olacak.
