Avrupa futbolunun kulüp düzeyindeki iki numaralı organizasyonunun play-off etabı, 8 rövanş karşılaşmasıyla sona erdi.

Fenerbahçe, deplasmanda Nottingham Forest'ı 2-1 mağlup etti ancak ilk maçı 3-0 kazanan İngiliz ekibi, son 16 turuna adını yazdırdı.

Nottingham Forest, son 16'da Danimarka'nın Midtjylland ya da İspanya'nın Real Betis takımıyla eşleşecek.

- Son 16 turuna kalan takımlar

Play-off turunda oynanan rövanş maçlarının ardından Ferencvaros, Stuttgart, Panathinaikos, Lille, Nottingham Forest, Bologna, Celta Vigo ve Genk, son 16 turuna yükseldi.

Avrupa Ligi'nde lig aşamasını ilk 8'de tamamlayan Olimpik Lyon, Aston Villa, Midtjylland, Real Betis, Porto, Braga, Freiburg ve Roma, doğrudan son 16 turuna kalmıştı.

Son 16 turu kura çekimi, bugün TSİ 15.00'te başlayacak. Bu turda maçlar, 12 ve 19 Mart'ta yapılacak.

UEFA Avrupa Ligi'ndeki eşleşmelerde iki maçta alınan sonuçlar şöyle:

Ferencvaros (Macaristan)-Ludogorets (Bulgaristan): 1-2, 2-0

Stuttgart (Almanya)-Celtic (İskoçya): 4-1, 0-1

Viktoria Plzen (Çekya)-Panathinaikos (Yunanistan): 2-2, 1-1 (penaltılarda 3-4)

Kızılyıldız (Sırbistan)-Lille (Fransa): 1-0, 0-2

Nottingham Forest (İngiltere) - Fenerbahçe: 3-0, 1-2

İlk Gün Eğitimleri

Tatbikatın ilk gününde Türkiye’den “Gür” sınıfı denizaltılardan TCG 1. İnönü görev alırken, İtalya’dan “Venuti”, Yunanistan’dan “Katsonis” denizaltıları da faaliyetlere katıldı.

Su üstü unsurları arasında İtalya’dan Schergat fırkateyni ile “Vulcano” ikmal gemisi, İspanya’dan “Navarra” fırkateyni yer aldı. NATO Daimi Deniz Görev Grubu-2 (SNMG2) bünyesinde ise İtalya’nın Bergamini sınıfı “Virginio Fasan” ve Yunanistan’ın “Limnos” fırkateynleri görev yaptı. İtalyan Donanmasına ait AW101 tipi helikopterler de eğitimlere havadan destek verdi.

Müttefik unsurlar, ilk gün geçiş ve “vinceks” eğitimlerinin yanı sıra helikopterle yaklaşma, denizaltıların dalış ve su üstüne çıkış manevralarını icra etti.

Türkiye’den Denizaltı ve P-72 Katılımı

Dynamic Manta’ya her yıl düzenli katılım sağlayan Türkiye, bu yıl tatbikata bir denizaltı ve bir P-72 deniz karakol uçağı gönderdi. Türk Deniz Kuvvetlerine ait unsurlar, su altı tehditlerinin tespiti, takibi ve etkisiz hale getirilmesine yönelik senaryolarda görev alacak.

“Savaşıyormuş Gibi Eğitim”

NATO Denizaltıları Komutanı Bret Grabbe, tatbikatın açılışında yaptığı açıklamada, Dynamic Manta’nın NATO’nun Akdeniz’deki en önemli denizaltı savunma harbi tatbikatı olduğunu belirtti.

Grabbe, tatbikat boyunca su altı, su üstü ve hava olmak üzere üç harekât alanında entegre şekilde çalışacaklarını ifade ederek, denizaltıların hem “avcı” hem de “av” rolünü üstleneceğini kaydetti. Su üstü gemileri ve deniz karakol uçaklarının ise tehditleri tespit etme, takip etme ve gerektiğinde etkisiz hale getirmeyi simüle etme eğitimleri gerçekleştireceğini söyledi.

Türkiye’nin katkısına ilişkin bir soruyu da yanıtlayan Grabbe, Türkiye’nin denizaltı savunma harbi kabiliyetine sahip 14 müttefik ülkeden biri olduğunu ve NATO Harekat Kontrolü (OPCON) altında görev yaptığını vurguladı. Türk denizaltıcıların yıl boyunca NATO Denizaltıları Komutanlığı bünyesinde aktif görev yaptığını belirten Grabbe, profesyonel Türk personelle birlikte çalışmaktan memnuniyet duyduklarını ifade etti.

Dynamic Manta 2026 tatbikatının 6 Mart’a kadar devam edeceği bildirildi.

Avrupa'nın otomotiv ve yedek parçaları endeksi yüzde 1,26 düşüşle kayıplara öncülük etti. Teknoloji şirketlerinin hisseleri ortalama yüzde 1,22 gerilerken, banka hisseleri ortalama yüzde 0,10 değer kazandı. Petrol ve gaz şirketlerinin hisseleri de yüksek petrol fiyatlarından yararlanarak ortalama yüzde 1,12 artış gösterdi.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,74 azalarak 23.771,45 puana, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,14 değer kaybederek 7.765,11 puana ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,58 düşerek 39.948,39 puana geriledi.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise enerji hisselerinin desteğiyle yüzde 0,23 artışla 8.884,92 puana çıktı. Endeksin bugün rekor seviyede kapanış gerçekleştirmesi dikkati çekti.

Avro/dolar paritesi TSİ 21.20 itibarıyla yüzde 0,792 değer kazanarak 1,158 seviyelerinden işlem gördü. Parite, son dönemde ABD'de faiz indirimlerine devam edileceğine ilişkin spekülasyonların artmasının ardından bugün gün içinde 1,1631 dolara kadar çıkarak 2021 sonlarından beri en yüksek seviyeleri gördü.

ABD-Çin ticaret anlaşması

Yatırımcılar ABD-Çin ticaret anlaşmasına dair daha fazla netlik ararken, Orta Doğu'da artan gerilimin risk algısını zedelemesiyle Avrupa pay piyasalarında satışlar arttı.

Washington'un Çin'e uyguladığı yüksek gümrük vergilerinin yürürlükte kalmaya devam etmesi beklenirken, ABD gümrük vergileriyle ilgili son güncellemeler yatırımcıların güvenini artırmadı.

Makroekonomik veri tarafında, İngiltere ekonomisi nisanda yüzde 0,3 ile beklentilerin üzerinde küçüldü.

Şirket hisselerinde ise havayolları ve tur operatörlerinin hisseleri yüksek petrol fiyatları ve Hindistan'da bir Boeing yolcu uçağının düşmesi sonrasında önemli ölçüde düştü. Air France-KLM'nin hisseleri yüzde 9,4 ve düşük maliyetli havayolu sektöründe EasyJet'in hisseleri yüzde 4,68 düştü.

İngiltere Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, İngiltere'nin AB'den ayrılışının (Brexit) üzerinden geçen 5 yılın ardından Cebelitarık konusunda anlaşma sağlandı.

AB ve İngiltere arasında yapılan anlaşmanın Cebelitarık ekonomisini ve bölgedeki İngiliz egemenliğini koruyacağı belirtilen açıklamada, "Hükümetimiz, Cebelitarık ekonomisinin ve yaşamının tehlikede olduğu bir durumu devralmıştı. Cebelitarık, önceki hükümet tarafından Brexit sonrası İngiltere-AB Ticaret ve İşbirliği Anlaşması'na dahil edilmemişti. Önceki hükümet 2021'de müzakerelere başlasa da anlaşma bugüne kadar sağlanamamıştı." bilgisine yer verildi.

İspanya, Portekiz ve Andorra'nın yer aldığı İber Yarımadası'nın en güney ucunda yer alan Cebelitarık ile İspanya arasında her gün 15 bin kişinin iş için seyahat ettiği anımsatılan açıklamada, anlaşma olmasaydı uzun süren pasaport kontrolleri ve sınır kontrollerinin yapılacağı, anlaşmayla bu riskin ortadan kalktığı kaydedildi.

Açıklamada, AB'ye sınırı olan tek İngiliz toprağı Cebelitarık'a özel anlaşma yapıldığı da belirtildi. İngiltere ve Cebelitarık parlamentolarının onayına sunulacak

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy, anlaşmanın yıllar süren belirsizliğe son verdiğini vurguladı. Lammy, anlaşmanın İngiliz egemenliği yanında Cebelitarık ekonomisini ve ticaretini güçlendireceğini de sözlerine ekledi. Cebelitarık Başbakanı Fabian Picardo ise anlaşmaya varılmasından duyduğu mutluluğu dile getirdi. Anlaşma, hem İngiltere hem de Cebelitarık parlamentolarında onaylandıktan sonra yürürlüğe girecek.

- Cebelitarık Havalimanı'nda çift taraflı pasaport kontrolü yapılacak

Anlaşma kapsamında Cebelitarık ile İspanya sınırında insan geçişleri akıcı şekilde yapılacak, Cebelitarık'a hava yoluyla gelen yolcular ise hem İspanyol hem de Cebelitarık yetkililerince yapılacak çift taraflı sınır kontrolüne tabi tutulacak.

İngiltere ile Fransa arasındaki tren yolculuklarının başlangıç noktası olan Londra'daki St Pancras İstasyonu'ndaki Fransız ve İngiliz polislerin yaptığı çalışmaya benzer şekilde Cebelitarıklı yetkililer havalimanı kontrollerinde asayiş ve göç konularında yetkili olacak, İspanyol yetkililer ise Schengen bölgesinin bütünlüğünü sağlamakla görevli olacak.

Cebelitarık'a kara yoluyla giren ürünler için ağır denetimler kaldırılacak, özel gümrük modeli devreye girecek. İngiltere'nin Cebelitarık'taki askeri varlığı ise operasyonel özerkliğini koruyacak.

AB ülkeleri ile Cebelitarık arasında uçuşların başlamasına da olanak sağlanacak.

İlk turda Trzaskowski, yüzde 31,4 oy alarak yüzde 29,5 oy alan rakibine karşı üstünlük sağladı ve iki aday şu anda anketlerde başa baş gidiyor. Seçim sonucu Polonya'nın önümüzdeki yıllarda nasıl yönetileceği açısından son derece önemli olmakla beraber, Polonya’nın Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerine ve iç siyasetteki toplumsal kutuplaşmasına da doğrudan etki edeceğe benziyor. İki aday arasındaki farkın çok yakın olması 2023 yılında yapılan parlamento seçimlerinde yaşanan çekişmenin Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de devam ettiğini gösteriyor.

Seçiminin ikinci turu, yalnızca bir Cumhurbaşkanı seçimi değil, aynı zamanda ülkenin ideolojik yönünü belirleyecek bir referandum niteliğindedir. Anketler, seçimin çok yakın geçeceğini gösteriyor. Bu sebeple kararsız seçmenlerin vereceği karar, seçim sonucunu belirleyebilir. Katılımın rekor seviyede olacağı tahmin edilen bu seçim yalnızca iç politikayı değil, aynı zamanda ülkenin AB içindeki konumunu ve küresel sahnedeki duruşunu da şekillendirecek. Polonya siyasetinde kürtaj, LGBT, Rusya-Ukrayna Savaşı, Ukraynalı mültecilerin durumu, güvenlik, hukukun üstünlüğü ve yargı bağımsızlığı gibi konular, seçmenlerin kararını etkileyen başlıca gündem maddeleri olacak.

Liderlerin profilleri ve stratejileri

Sivil Koalisyon'un adayı Rafał Trzaskowski, 2018'den bu yana Varşova Belediye Başkanlığı görevini yürütüyor. 2020 yılında Polonya Cumhurbaşkanlığı için adaylık yarışına girmiş ancak Duda’ya karşı kaybetmişti. Trzaskowski, adaylığı sürecinde güvenlikten ekonomiye, sanayiden sosyal konulara ve yerel yatırımlara kadar uzanan beş ana başlıktan oluşan bir program sundu.

Güvenlik Paktı önerisiyle savunma politikasını parti tartışmalarının dışına çıkarmayı hedefleyen plan, Polonya Cumhurbaşkanı ve tüm siyasi grupların katılımıyla düzenli olarak toplanacak bir Ulusal Güvenlik Konseyi kurulmasını, savunma harcamalarının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 5’ine çıkarılmasını ve yerli silah sanayisinin güçlendirilmesini öngörüyor.

Programın 'Sosyal Yaşamda Sağduyu' başlıklı bölümü ise kürtaj yasasının gevşetilmesini, in vitro tedavi programlarının desteklenmesini ve Ukrayna vatandaşlarına yönelik 800+ yardımının sadece Polonya’da yaşayan ve çalışanlarla sınırlandırılmasını içeriyor.

Trzaskowski seçim stratejisinde, liberal ve AB yanlısı bir duruş sergiliyor. Genç ve şehirli seçmenleri hedef alarak, sosyal medya ve kamu etkinlikleriyle bu grubu mobilize etmenin yanı sıra Polonya Halk Partisi (PSL) ve Polonya Meclis Başkanı Szymon Franciszek Holownia gibi isimlerden destek alarak geniş bir koalisyon oluşturmayı amaçlıyor.

Trzaskowski, demokratik reformları savunma ve iklim değişikliği gibi konularda AB yanlısı duruşunu, sosyal politikalarda kürtaj hakları, LGBT+ hakları liberal tavrıyla destekleyerek, liberal seçmenleri kazanmaya çalışıyor. Trzaskowski'nin seçimdeki başarısı merkez ve sol seçmenleri bir araya getirmesine bağlı olacak. Ancak, Polonya Başbakanı Donald Tusk hükümetine yönelik olumsuz görüşlerden nasiplenmesi de muhtemel gözüküyor.

Trzaskowski’nin aksine Karol Nawrocki doğrudan siyaset kökenli bir isim değil. Bu durum, onu siyaset sahnesine taşıyan PiS’in daha önce yıpranmamış, hükümetten bağımsız ve sivil bir aday olarak sunmayı planladığını gösteriyor.

Bu planın şu anda ne kadar başarılı olacağı muallak ancak Nawrocki muhafazakar ve kırsal seçmenlere odaklanarak PiS’in geleneksel tabanını konsolide etmeyi ve sağ popülist oyları çekmeyi hedefliyor. Nawrocki Muhafazakar ve milliyetçi değerlere odaklanırken, yasadışı göç, mülteci ve yabancı karşıtlığı ile euroya geçişi reddeden politikalar öneriyor. Aynı zamanda ABD ile olan bağlarını, özellikle Başkan Donald Trump ve çevresiyle ilişkilerini vurgulayarak, aşırı sağa yakın ve güvenlik kaygısı taşıyan seçmenleri kendine çekiyor.

Sağ kanadı birleştirmedeki başarısı sayesinde, ilk turda yüzde 14,81 oy alan Sławomir Mentzen ile yüzde 6,34 oy alan Grzegorz Braun’un destekçilerini kazanması, Nawrocki'nin Cumhurbaşkanı seçilmesini sağlayabilir. Ancak, Trzaskowski’nin sürpriz bir şekilde Slawomir Mentzen destekçilerinden oy devşirme ihtimali de söz konusu.

Trzaskowski, geniş bir koalisyon oluşturarak merkez ve sol seçmenleri çekmeye odaklanırken, Nawrocki sağ kanadı konsolide etmeye çalışıyor. Trzaskowski, liberal değerler ve genç seçmenlerle şehirli tabanı hedeflerken, Nawrocki muhafazakar ve sağ popülist oyları birleştirme stratejisi izliyor.

Nawrocki, güvenlik konusunda Trzaskowski’den farklı olarak, Polonya’nın en önemli güvenlik garantörünün ABD olduğunu savunuyor. Bu yüzden ABD ile yakın ilişkilerin sürdürülmesine öncelik veriyor ve NATO dışında bağımsız bir Avrupa savunma gücü oluşturulmasına karşı çıkıyor.

AB-Trump çekişmesi

Genel olarak, Trzaskowski AB tarafından desteklenirken, Nawrocki ABD’den, özellikle Trump ve ekibinden destek alıyor. Bu durum, seçimin öneminin artmasının Polonya’nın bu iki güç arasında bir çekişme alanı olduğunu gösteriyor.

Karol Nawrocki hakkında, birinci tur ve ikinci tur seçimleri öncesinde şahsi hayatına ilişkin olumsuz içerikli dosyalarının servis edilmesi ve bu haberlerin ağırlıklı olarak AB medyasında geniş yer bularak köpürtülmesi AB için ilk tercihin Nawrocki olmadığını açıkça gösteriyor.

ABD’den bazı Cumhuriyetçi milletvekilleri, AB'ye bir mektup yazarak, eski ABD Başkanı Barack Obama, ABD'li milyarder George Soros ve küreselci grupların Polonya’daki Cumhurbaşkanlığı seçimlerine müdahale etmeye çalıştığı' endişelerini dile getirdi. Ayrıca, Trump’ın İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem, geçtiğimiz günlerde Polonya’da yaptığı konuşmada seçmenlere Nawrocki’yi başkan olarak seçmeleri çağrısında bulundu. Trump da bu ayın başında Beyaz Saray’da Nawrocki ile bir araya geldi. Bu gelişmeler, tarafların desteğinin netleştiğini gösteriyor.

Olası senaryoda Trzaskowski’nin liberal duruşu, muhafazakar bir ABD yönetimiyle sınırlı-kontrollü gerilimler yaratabilir, ancak NATO’nun stratejik öncelikleri bu görüş farklılıklarını gölgede bırakır. Nawrocki’nin ABD’ye yakınlığı, özellikle savunma ve enerji alanlarında daha yoğun işbirliği getirebilir. Trzaskowski’nin zaferi, Polonya’yı AB’nin merkezine taşırken, Nawrocki’nin kazanması ise AB ile gerilimleri artırabilir. AB fonları, Trzaskowski için ekonomik bir avantaj, Nawrocki için ise bir risk oluşturuyor. Polonya’nın 2023’te AB’den aldığı 20 milyar euroluk katkı, bu ilişkilerin ekonomik önemini ortaya koyuyor.

Trzaskowski’nin seçilmesi durumunda, Polonya’nın AB ile daha yakın işbirliği kurması ve hukukun üstünlüğünü esas alan politikalar izlemesi bekleniyor. Bu sayede AB fonlarına erişim artabilir. Öte yandan, ABD ile ilişkiler NATO çerçevesinde dengeli ve pragmatik bir şekilde devam eder.

Nawrocki’nin seçilmesi, özellikle savunma ve enerji alanlarında ABD ile ilişkilerin güçlenmesini sağlar. Ancak bu durum, AB ile gerginliklere yol açabilir ve AB fonlarının kaybedilme riskini artırabilir.

Seçim sonucu ne olur?

Polonya seçimlerinde genel temayül, ülkenin muhafazakar doğusunun Nawrocki'ye daha liberal batısının ise Trzaskowski'ye oy vereceği yönündedir. Trzaskowski’nin, yurt dışında oy kullanan Polonya vatandaşlarından büyük oranda destek alması bekleniyor.

Buna mukabil Nawrocki'nin Birleşik Krallık ve Almanya gibi Batı Avrupa ülkelerindeki diasporaya kıyasla genellikle daha muhafazakar olan ABD'deki büyük diaspora arasında tercih edileceği tahmin ediliyor. Yine de ülke genelinde seçim sonucunu belirleyecek olan, kararsız seçmenlerin hangi yönde oy kullanacağı olacak.

Trzaskowski’nin kazanması, Tusk hükümetine yeni bir ivme kazandıracak. Bu da, bir sonraki parlamento seçimlerinden önce destek tabanını güçlendirmesi ve seçmenlerdeki motivasyonu yeniden artırması için bir fırsat yaratacak. Ancak Nawrocki'nin kazanması halinde hükümet, parlamento döneminin geri kalanında Cumhurbaşkanı'ndan direnç görmeye devam edecektir.

Nawrocki’nin kazanması, PiS’in 2027’de yapılacak parlamento seçimlerinde yeniden iktidara gelme umudunu güçlendirecek siyasi bir ivme yaratacaktır. Bu durum, hükümetin düşmesi ya da erken seçim ihtimalinin gündeme gelmesi gibi temayülleri artırabilir.

Nawrocki’nin siyasi tecrübesizliğinden mütevellit yenilgisi durumunda bile PiS içinde yükseleceği, Eski Cumhurbaşkanı Lech Kaczynski’nin ona siyasi yatırım yaptığı ve bu seçim sürecinin Nawrocki’yi ülke çapında tanınan bir figür haline getireceği yönünde görüşler var. Öte yandan, Nawrocki’nin Cumhurbaşkanı seçilmesinin Polonya’da siyasi istikrarsızlığı artırabileceği yönünde endişeler de söz konusu.

Sonuç olarak, bu seçim sadece Nawrocki ile Trzaskowski arasındaki rekabeti değil; aynı zamanda muhafazakarlarla liberaller, ulusalcılarla küreselciler ve ABD ile AB arasındaki çekişmeyi de yansıtıyor. Ancak hangi açıdan bakılırsa bakılsın, Polonya bu seçimi atlatabilecek güçlü bir demokrasi geleneği ve deneyimine sahip.

Öte yandan, seçimlerden sonra, toplum neredeyse ikiye bölünmüşken, Polonya’nın önünde gergin günler ve haftalar olduğuna dair pek çok gösterge var.

AA

Emrah Dokuzlu, Polonya Bilimler Akademisi Sosyal Araştırmalar Enstitüsü'nde (GSSR) Avrupa’daki Türklerin siyasileşme süreci hakkında akademik çalışmalar yapmıştır, Polonya siyasetiyle ilgili çalışmalar da yapmaktadır.]

Starmer, İngiltere ile AB arasında geniş kapsamlı bir anlaşma imzalandığını açıkladı.

Anlaşma savunma, ticaret, balıkçılık, enerji, pasaport kontrolleri, olası bir gençlik programı ve halen müzakere aşamasında olan bir dizi politika alanında bağların güçlendirilmesini kapsıyor.

Başbakan Starmer, AB ile ilişkilerinin büyük ölçüde yeniden başlayacak şekilde anlaşmaya varmasıyla birlikte Brexit konusundaki "siyasi kavgaları" geride bırakmanın zamanının geldiğini söyledi.

Bu anlaşma, o tarihten bu yana ilişkilerde en büyük yeniden başlangıca işaret ediyor ve Brexit konusunda yıllarca süren anlaşmazlıkların ardından geliyor.

Muhalefetteki Muhafazakâr Parti ve aşırı sağcı Reform UK Partisi anlaşmayı AB'ye "teslimiyet" olarak nitelendirirken, Liberal Demokratlar hükümetin Avrupa ile bağları yeniden inşa etmek için bazı "olumlu ilk adımları" attığını söyledi.

Pazartesi günü Londra'da AB liderleri Ursula von der Leyen ve Antonio Costa'nın da katıldığı bir zirve düzenlendi.

Zirvede konuşan Starmer "Eski bayat tartışmaları ve siyasi kavgaları bir kenara bırakarak, Britanya halkı için en iyisini sağlayacak sağduyulu ve pratik çözümler bulmanın, ileriye bakmanın zamanı geldi" dedi.

Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen düzenlediği basın toplantısında zirveyi "tarihi bir an" olarak nitelendirdi ve "İlişkimizde yeni bir sayfa açıyoruz" dedi.

Hükümet, anlaşmanın evrak işlerini ve kontrolleri azaltarak gıda ve içecek ithalat ve ihracatını kolaylaştıracağını söyledi.

Hayvansal ve bitkisel ürünler üzerindeki bazı rutin kontroller de tamamen kaldırılacak.

Bunun karşılığında Birleşik Krallık (İngiltere, İskoçya, Galler, Kuzey İrlanda) denizlerinde balık avı için AB'ye 2038 yılına kadar erişim hakkı tanınacak; bu da mevcut düzenlemelerin 12 yıl uzatılması anlamına geliyor.

Balıkçılığın ülke gayri safi yurtiçi hasılasındaki payı sadece %0,4, ancak avlanma suları üzerindeki kontrol Brexit kampanyasında önemli bir konuydu.Ancak

Avrupa Adalet Divanına rol

Anlaşma, İngiltere'nin gıda ticareti, emisyon ticareti ve elektrik piyasasındaki potansiyel işbirliğini kapsayan alanlarda Brüksel tarafından belirlenen kurallara uymasını gerektiriyor.

Dinamik uyum olarak bilinen bu düzenleme, herhangi bir ticari anlaşmazlıkta Avrupa Adalet Divanı'na rol verme anlamına gelecek.

Eski başbakan Boris Johnson, X'te paylaştığı bir mesajda, anlaşmayı "satılmış" olarak nitelendirdi ve İngiltere'nin birçok alanda "AB yasalarını kabul etmek zorunda kalacağını" söyledi.

"AB Komisyonu'nun oy hakkı olmayan bir üyesi olma ayrıcalığı için bir kez daha AB kasasına milyonlarca pound ödeyeceğini" Starmer'ın kabul ettiğini söyledi.

Başbakanlık sözcüsü, tarım ürünleri ve enerji anlaşmalarıyla ilgili olarak AB'ye yapılan ödemelerin "büyük olmadığını" söyledi, ancak maliyetleri teyit etmedi.

Anlaşmanın merkezinde bir güvenlik paktı da yer alıyor. Zira Avrupa ülkeleri, Rusya'nın geniş çaplı işgaliyle karşı karşıya kalan Ukrayna'yı desteklemek için savunmaya daha fazla yatırım yapılmasını gündemde tutuyor.

Anlaşma, İngiltere'nin AB'nin önerdiği 150 milyar sterlinlik yeni savunma fonuna katılmasının önünü açıyor ve silah şirketlerinin savunma ihalelerine teklif vermelerini sağlıyor olacak.

'9 milyar sterlin katkı'

Hükümet, emisyon ticareti programlarını birbirine bağlama planları kapsamında, İngiliz işletmelerinin önümüzdeki yıl yürürlüğe girecek olan AB karbon vergisinden etkilenmeyeceğini söyledi.

Hükümetin tahminlerine göre ticaret ve enerji alanındaki anlaşmalar 2040 yılına kadar ülke ekonomisine yaklaşık 9 milyar Sterlin katkı sağlayacak.

Anlaşma ayrıca şunları kapsıyor:

• Gençlerin karşılıklı olarak daha rahat dolaşımını sağlayacak bir program üzerinde daha fazla işbirliği
• İngiltere'nin Avrupa çapında öğrenci değişimi ve eğitimi için fon sağlayan bir AB girişimi olan Erasmus programına katılması yönünde çalışma taahhüdü
• İngiliz yolcuların Avrupa havalimanlarındaki otomatik self-servis e-pasaport kapılarını daha fazla kullanmasına izin verilmesi
• Özellikle Kuzey Denizi'nde enerji ağlarının geliştirilmesi konusunda birlikte daha yakın çalışılması ve İngiltere'nin AB'nin iç elektrik piyasasına katılma olasılığının araştırılması
• İngiliz çelik ihracatı yeni AB kuralları ve gümrük vergilerinden korunacak
• Daha fazla istihbarat paylaşımı da dâhil olmak üzere, yasadışı göçle mücadele konusunda daha fazla işbirliği.

Yeniden yapılanma, İngiliz siyasi tarihinin en çalkantılı dönemlerinden birini tetikleyen Brexit nedeniyle Birleşik Krallık ve AB arasında yıllarca süren kötü ilişkilerin ardından geldi.

İşçi Partisi'nin Temmuz 2024'te iktidara gelmesinden bu yana dünya genelinde hükümetler, ABD Başkanı Donald Trump'ın politikaları ve Rusya'nın Ukrayna'yı geniş çaplı işgali karşısında ticaret ve savunma alanlarındaki ilişkilerini yeniden gözden geçirmek zorunda kaldı.

Hükümet, Brexit'in en büyük soruları olan ortak pazar ve gümrük birliği üyeliğinin yeniden açılması için kamuoyundan bir talep olmadığına inanıyor.

Kamuoyu araştırma şirketi YouGov tarafından yapılan bir ankete göre Britanyalıların çoğunluğu Brexit oylamasından pişmanlık duyuyor ve AB ile daha yakın ilişkiler kurulmasından yana.

Ancak İşçi Partisi hükümetinin AB ile ilişkileri yeniden düzenlemesi, AB üyeliğine karşı bir parti olan Reform UK'in anketlerde önde olduğu bir döneme denk geliyor.

“Anavatan Türkiye Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın KKTC’ye gerçekleştirdiği ziyaret, Kıbrıs Türk Halkının kendi iradesi ve toprakları üzerindeki egemenlik hakkının en güçlü tezahürlerinden biridir” diyen Tatar, bu ziyareti yasadışı olarak nitelendirmenin, Kıbrıs Türk halkının varlığını ve kurumsal kimliğini hedef alan hadsiz bir tutum olduğunu kaydetti. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, KKTC’nin, bu adanın göz ardı edilemez, inkar edilemez en somut gerçeklerinden biri olduğunu vurgulayarak, Kıbrıs Türk halkının iradesini yok saymaya yönelik bu tür beyhude girişimlerin hiçbir hükmü olmadığını bildirdi.
Cumhurbaşkanı Tatar açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Sayın Erdoğan’ın ziyareti kapsamında Cumhurbaşkanlığı’nın yeni yerleşkesinin açılışı, Kıbrıs Türk halkının kendi topraklarında kurumsal varlığını pekiştirme kararlılığının somut bir göstergesidir. Bu açılış, egemen devlet statümüzü daha da güçlendiren, kurumsal kimliğimizi pekiştiren tarihi bir adımdır. Bu gerçeklik, hiçbir siyasi saikle gölgelenemez, yok sayılamaz.

KKTC’de düzenlenen ve Sayın Erdoğan’la birlikte gençlerle buluşma fırsatı bulduğumuz TEKNOFEST’te, Türkiye’nin havacılık, teknoloji ve inovasyon alanındaki başarılarını birebir görmek, Kıbrıs Türk gençliğine gurur vermiş; Anavatanın bu alandaki gücünü, bir kez daha tüm dünyaya göstermiştir.

Buna karşın; AB kurumlarının, Kıbrıs Türk halkının attığı her adımı küçümseyen, sorgulayan ve gölgeleyen yaklaşımları, BM Genel Sekreteri’nin “yeni atmosfer” olarak tanımladığı ortamı zedelemekte; diyalog ve uzlaşı çabalarını baltalamaktadır. AB’nin Kıbrıs konusundaki bu yanlı tutumunu sürdürdüğü sürece, herhangi bir diyalog süreci veya adil ve kalıcı bir çözüm arayışında aktör olarak yer alması mümkün değildir.

Kıbrıs Türk halkı, hak ve çıkarlarını savunmaya; egemen eşitlik ve eşit uluslararası statüsünün teyidine yönelik mücadelesini kararlılıkla sürdürmeye devam edecektir. Adada adil ve kalıcı bir çözüme ancak egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü zemininde ulaşılabilir. Avrupa Parlamentosu’nun bu gerçekleri göz ardı eden yaklaşımı ise Halkımız nezdinde yok hükmündedir.”

İngiltere'nin başkenti Londra'da çarşamba günü İngiltere, Fransa, Ukrayna ve ABD temsilcilerinin bir araya gelerek Rusya-Ukrayna savaşında ateşkesin sağlanmasıyla ilgili konuları masaya yatıracağını aktaran Zelenskiy, şu ifadeleri kullandı:

"Gerçek ve kalıcı barışın tesisini daha da güvence altına almak için koşulsuz ateşkesin sağlanması amacıyla mümkün olduğunca yapıcı adımlar atmaya hazırız."

"Kayıtsız ve şartsız ateşkes barışa giden ilk adım olmalı ve bu Paskalya (bayramı), savaşın uzamasına neden olanın Rusya'nın eylemleri olduğunu gösterdi." değerlendirmesinde bulunan Zelenskiy ayrıca Starmer ile görüşmesinde, Avrupa güvenlik formatlarında ortak çalışma konusunu da ele aldıklarını kaydetti.

Papa'nın Katolik Kilisesi'nin çok ötesinde, milyonlarca insana alçak gönüllülüğü ve saf sevgisiyle ilham verdiğini belirten von der Leyen, "Düşüncelerim bu derin kaybı hisseden herkesle birlikte. Onun mirasının hepimizi daha adil, barışçıl ve şefkatli bir dünyaya doğru yönlendirmeye devam edeceği fikrinde teselli bulmalarını dilerim." ifadelerini kullandı.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da Papa'nın yasını tutan milyonlarca kişiye katıldığını kaydederek, onun iklim değişikliğinden göçe dünyadaki güncel sorunlarla ilgili olduğunu, son mesajında uluslararası borçların silinmesi, ölüm cezasının kaldırılması, askeri finansmanın açlığı sona erdirmek için kullanılması tavsiyelerinde bulunduğunu anımsattı.

Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola da Papa'nın herkesi etkisi altına alan gülümsemesiyle dünya çapında milyonlarca insanın sevgisini kazandığını ifade ederek, "'Halkın Papası' yaşam sevgisi, barış umudu, eşitlik ve sosyal adalete olan şefkatiyle hatırlanacak." mesajını paylaştı.

NATO Genel Sekreteri Marc Rutte de Papa'nın vefatıyla yasa büründüklerini belirterek, "Barışa ve şefkate bağlılığı, milyonlarca kişiye ilham kaynağı oldu. Katolik cemaatine ve onun insanlığından etkilenen herkese en derin taziyelerimizi iletiyoruz." ifadelerini kullandı.

- İngiltere

İngiltere Başbakanı Keir Starmer da dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca insanla Papa'nın yasını tuttuğunu belirterek, "Dünya ve kilise için karmaşık ve zorlu dönemdeki liderliği, cesurca olsa da daima derin bir tevazu duygusuyla şekillenmişti." ifadesini kullandı.

Papa Franciscus'un, "yoksulların, ezilenlerin ve unutulanların papası" olduğunu vurgulayan Starmer, onun her zaman daha iyi bir dünyaya dair umudunu koruduğunu ifade etti.

Bu umudun papalığının tam kalbinde olduğunun altını çizen Starmer, şunları kaydetti:

"İnancını görünür şekilde yaşama konusundaki kararlılığı, dünya çapında insanlara ilham verdi ve kilisenin merhamet ve hayırseverlik öğretilerine yeniden bakmalarını sağladı. Onun vefatıyla birlikte, farklı inançlar, geçmişler, milletler ve inançlar arasında birbirimize özen gösterme çağrısını bir kez daha hatırlıyoruz."

- İngiltere Kralı 3. Charles'tan taziye mesajı

İngiltere Kralı 3. Charles, eşi Kraliçe Camilla ile Papa'nın ölüm haberini büyük üzüntüyle öğrendiklerini belirterek, "Ancak Aziz Hazretlerinin hayatı boyunca büyük bağlılıkla hizmet ettiği kilise ve dünyayla Paskalya tebriğini paylaşabilmiş olduğunu bilmek, kalplerimizdeki ağırlığı bir nebze hafifletti." ifadesini kullandı.

Kral Charles, Papa'nın, merhameti, kilisenin birliği için duyduğu kaygı ve tüm inanç sahiplerinin ortak meselelerine gösterdiği bitmeyen bağlılığıyla hatırlanacağını kaydetti.

Papa'nın, diğerlerinin iyiliği için çalışan hayırseverlere duyduğu takdirle de anılacağını vurgulayan Kral Charles, "Yaratılışa gösterdiği özenin, Tanrı'ya inancın varoluşsal ifadesi olduğuna dair inancı, dünyanın dört bir yanında birçok insanın yüreğinde karşılık buldu." ifadesine yer verdi.

Kendisi ve eşinin, bu ayın başlarında Papa'yı ziyaret etmiş olmaktan büyük memnuniyet duyduklarını dile getiren Kral Charles, "Aziz Hazretlerinin büyük kararlılıkla hizmet ettiği kiliseye ve yaşamından ilham alan, dünya genelindeki sayısız insana en içten taziyelerimizi ve derin başsağlığı dileklerimizi iletiyoruz." ifadesini kullandı.

Öte yandan, Westminster Başpiskoposu Kardinal Vincent Nichols da Papa Francis'i saygıyla anarak, "Her insanın, özellikle de yoksul ve ötekileştirilmiş olanların doğuştan gelen onurunu ilan eden bir ses artık sessiz.” değerlendirmesinde bulundu.

York Başpiskoposu Stephen Cottrel de taziye mesajında, "Papa’nın tüm yaşamı ve hizmeti, aramıza hizmet edilmek için değil hizmet etmek için gelen İsa’ya odaklanmıştı.” ifadesine yer verdi.

Cottrel, bunu, Papa’nın özellikle yerinden edilmişler, göçmenler, sığınmacılar başta olmak üzere yoksullara hizmetinde, komşusuna sevgisinde ve yeryüzünün esenliğine derin şefkatinde açıkça gördüklerini belirtti.

York Başpiskoposu, Papa Franciscus’un, kiliseler arasındaki ayrılıkların farkında olduğuna işaret ederek, "Bu ayrılıkların, İsa Mesih'i daha derinlemesine görmenin önünde nasıl engel teşkil ettiğini çok iyi kavrıyordu." görüşünü paylaştı.

Anglikan Kilisesi de Papa'nın vefatının ardından dua yayımladı.

- Fransa

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, X hesabından yaptığı paylaşımda "Buenos Aires'ten Roma'ya kadar Papa Franciscus, kilisenin en yoksullara neşe ve umut getirmesini istiyordu." ifadesine yer verdi.

Macron, Papa'nın bu umudunun, onun ölümünün ardından da yaşatılmasını ve insanları hem kendi aralarında hem de doğayla birleştirmesini temenni etti.

Eşi Brigitte Macron ve kendisinin Papa ile çekilmiş fotoğrafına yer verdiği paylaşımında Macron, tüm Katolik alemine başsağlığı diledi.

- İtalya

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de yaptığı yazılı açıklamada, Papa Franciscus'un kaybının kendilerini derinden üzdüğünü ifade ederek, "Onun dostluğuna, öğütlerine ve öğretilerine sahip olma ayrıcalığını yaşadım. Dünyadan bir rota değişikliği için cesaret istedi; ‘yok eden değil yetiştiren, onaran, koruyan’ bir yolda yürümek için." ifadelerini kullandı.

Meloni, Papa Franciscus'un öğretileri doğrultusunda barışın yolunu aramak, ortak iyiliği gözetmek ve daha adil, daha eşit toplum inşa etmek için çabalayacaklarını vurgulayarak, "Onun öğretileri ve mirası kaybolmayacak." değerlendirmesinde bulundu.

- Almanya

Almanya Cumhurbaşkanı Frannk-Walter Steinmeier, Papa Franciscus’un ölümü nedeniyle Kardinaller Meclisi Dekanı Giovanni Battista Kardinal Re'ye taziye mesajı gönderdi.

Steinmeier, mesajında, "Almanya adına size, Kardinaller Meclisi üyelerine ve Katolik Kilisesi'nin tüm mensuplarına en içten taziyelerimi sunuyorum." ifadesini kullandı.

Alman Papa 16. Benediktus'un doğrudan halefi için yas tuttuğunu ifade eden Steinmeier, "Franciscus'un ölümü ile dünya, umudun parlayan işaretini, insanlığın güvenilir savunucusunu ve samimi bir Hristiyan'ı kaybetti. Alçak gönüllülüğü, doğallığı ve mizahı ama her şeyden önce hissedilir derecede derin inancı, dünyanın dört bir yanındaki insanları etkiledi ve onlara destek, güç ve yön verdi." görüşünü paylaştı..

Franciscus’un "barış adamı” olduğunun altını çizen Steinmeier, “Dünyanın pek çok yerinde büyük bir özlem ve hasretle beklenen barışın ancak farklı inançlara, farklı yaşam biçimlerine sahip insanların saygı, takdir ve uzlaşma iradesiyle bir araya geldikleri yerde gelişebileceğine ve kalıcı olabileceğine derinden inanıyordu.” değerlendirmesinde bulundu.

Almanya Başbakanı Olaf Scholz da sosyal medya platformu X'teki paylaşımda, Papa Franciscus’un ölümüyle Katolik Kilisesi'nin ve dünyanın güçsüzlerin koruyucusunu, uzlaştırıcıyı ve sıcakkanlı bir insanı kaybettiğini belirterek, "Karşılaştığımız zorluklara ilişkin net görüşünü çok takdir ettim.” yorumunu yaptı.

Almanya’da yeni hükümette başbakan olması beklenen Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) Partisi Genel Başkanı Friedrich Merz, X’ten yaptığı açıklamada, Papa Franciscus'un ölümünden büyük üzüntü duyduğunu ifade ederek, “Franciscus, toplumun en zayıfları için adalet ve uzlaşma adına yorulmak bilmeden gösterdiği çabayla hatırlanacak.” değerlendirmesinde bulundu.

Merz, Papa Franciscus’u alçak gönüllülük ve Tanrı'nın merhametine olan inancı yönlendirdiğini kaydederek, Papalık makamındaki ilk Latin Amerikalı olarak böylelikle dünyada ve mezhep sınırları dışında da insanlara dokunduğunu ifade etti.

Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock da X’ten yaptığı paylaşımda, Papa Franciscus'un “dünyanın diğer ucundan” geldiğini anımsatarak, “Müdahale etti, sosyal ve insani olan için mücadele etti ve kilisesini sürekli zorladı. Onun mesajı burası ve şimdi içindi, bazen tartılmalıydı. Yalnızca din adamlığıyla sınırlı değildi. Sesi eksik olacak." ifadelerini kullandı.

- Slovenya

Slovenya Cumhurbaşkanı Natasa Pirc Musar da X hesabından yaptığı paylaşımda, Papa Franciscus'un ölümünden dolayı derin üzüntü duyduğunu bildirdi.

Musar, "Barış ve adalet adına yükselttiği sesi milyonlara ilham verdi. Paskalya'da vefat etmiş olması, mirasının sembolizmini daha da derinleştiriyor. Katolik kilisesine en içten taziyelerimi sunuyorum." ifadelerine yer verdi.

- Kosova

Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani de X’teki paylaşımında, Papa Franciscus’un, mirasının dokunduğu sayısız hayatta yaşamaya devam edeceğini belirtti.

Osmani, “Kosova Cumhuriyeti halkı olarak, zamanımızın merhamet, alçak gönüllülük ve adaletin sesi Papa Franciscus’un vefatının yasını tutan milyonlarca insanla birlikteyiz.” mesajını paylaştı.

Kosova Başbakanı Albin Kurti de X'teki paylaşımında, “Papa Franciscus’un vefatının yasını tutuyoruz. Onun alçak gönüllülük, adalet ve merhamet mirası, sonsuza dek yaşayacaktır. Kosova halkı adına en derin taziyelerimizi sunuyorum.” ifadelerini kullandı.

- İsviçre

İsviçre Konfederasyonu Başkanı Karin Keller-Sutter, X'ten yaptığı paylaşımda Franciscus'un büyük bir manevi lider ve barışın yılmaz savunucusu olduğunu belirtti.

Franciscus'un insani yönünün yalnızca Katolikler için bir teselli olmadığına işaret ederek, "Papa Franciscus aramızdan ayrıldı. Mirası kalacak." yorumunda bulundu.

- Hollanda

Hollanda Başbakanı Dick Schoof, sosyal medya hesabından, "Papa Franciscus, her bakımdan insanlar arasında bir insandı. Katolik dünya toplumu, zamanımızın ihtiyaçlarını görüp dile getiren bir lidere veda ediyor." paylaşımını yaptı.

Schoof, Papa Franciscus'u saygıyla andıklarını belirterek, "Papa Franciscus, derinlemesine yaşanmış sadeliği, hizmetkarlığı ve insan sevgisiyle Katolik olmayanlar da dahil olmak üzere çok sayıda insan için bir örnek olmuştur." ifadesini kullandı.

Hollanda Dışişleri Bakanı Caspar Veldkamp da paylaşımında, "Ruhani lider Papa Franciscus'un vefatından dolayı büyük üzüntü duyuyorum. Onun liderliğinde Roma Katolik Kilisesi, herkesin kendini hoş karşılanmış hissettiği, daha kapsayıcı bir topluluk haline geldi. Ayrıca dinler arası diyaloğu da teşvik etti." değerlendirmesinde bulundu.

- Avusturya

Avusturya Başbakanı Christian Stocker, Papa'nın vefatına ilişkin sosyal medya paylaşımında, ülkesinin de dünyadaki bütün Katoliklerle birlikte yas içinde olduğunu ifade etti.

Stocker, Franciscus'un vefatının Katolikler ve insanlık için büyük kayıp olduğunu kaydederek, "Onun barış, adalet ve hoşgörü için sarf ettiği yüksek çaba unutulmayacak." mesajını paylaştı.

Avusturya Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Riesinger, X hesabındaki açıklamasında, dün Papa Franciscus'un birçok kişiyle pazar duasını yaptığını, bugün ise ölümünün acı haberinin geldiğini belirtti.

Meinl-Riesinger, "Franciscus, kiliseyi reform etmeye ve barışa kendini adamıştı." görüşünü paylaştı.

- Çekya

Çekya Dışişleri Bakanı Jan Lipavsky de X’den yaptığı açıklamada, Papa’nın vefat haberinden duyduğu derin üzüntüyü ifade ederek, "O, bu çalkantılı dünyada şefkat, adalet ve umudun sesiydi." değerlendirmesinde bulundu.

- UAEA Başkanı'ndan taziye mesajı

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi de kısa süre önce görüşme imkanı bulduğu Papa Franciscus'un vefat haberinden ötürü derin üzüntü duyduğunu belirterek, "Zorlu zamanlardaki bilgeliği, barışa ve insan onuruna bağlılığı kalıcı bir iz bırakacak." görüşünü paylaştı.

- İrlanda

İrlanda Başbakanı Micheal Martin de yaptığı yazılı açıklamada, hükümeti ve halkı adına taziyelerini ve başsağlığı dileklerini iletti.

Martin, Papa Franciscus'un uzun ve seçkin görevinin, merhamet, barış ve insan onuru ilkelerine sarsılmaz bağlılığıyla damga vurduğu değerlendirmesinde bulundu.

Başbakan Martin, "Yoksullar, dışlanmışlar ve ezilenler adına sesini yükseltti. Mültecilerle dayanışması, iklim eylemi çağrıları ve küresel barış ile eşitlik konusundaki ısrarı, onu modern dünyada adaletin savunucusu olarak öne çıkardı." ifadelerini kullandı.

Papa Franciscus'un, İrlanda halkının kalbinde özel yere sahip olduğunu vurgulayan Martin, Papa'nın 2018'de ülkesine yaptığı ziyarette coşkuyla karşılandığını ve bunun da İrlanda halkının kendisine duyduğu saygı ve sevgiyi açıkça ortaya koyduğunu bildirdi.

Başbakan Martin, ayrıca "İrlanda ziyareti sırasında birçok kişi, Papa Francis'in Katolik Kilisesi'ndeki tarihi çocuk istismarlarına dair acı ve utanç ifadesinin yanı sıra kilise otoritelerinin bu korkunç suçlara gereken şekilde karşılık verememesi karşısındaki öfkesini de hatırlayacak." ifadesini kullandı.

Papa Francisçus ile bu ziyaret sırasında Dublin Kalesi'nde tanışma fırsatı yakaladığını anlatan Martin, Papa'nın Katolik Kilisesi'ne dair vizyonundan derinden etkilendiğini dile getirdi.

Martin, "Papa Francis'in mirası, barış, uzlaşma ve ilham verdiği insanların yüreklerinde yaşayan dayanışma mesajıdır. Ruhu şad olsun. Onun anısı, sevgiyi ve herkese şefkati yansıtan vizyonuna uygun dünya kurma yolunda bize rehberlik etmeye devam etsin." ifadelerine yer verdi.

- Bulgaristan

Bulgaristan Başbakanı Rosen Jelyazkov da X hesabından yaptığı paylaşımda, hayatını kaybeden Papa Franciscus'un ülkesinin gerçek dostu ve barış, şefkat ve birliğin küresel simgesi olduğunu belirtti.

Papa’nın sonsuza kadar barış, merhamet ve birlik sembolü olarak kalacağına işaret eden Jelyazkov, “Onun umut ve kardeşlik mesajı, zor zamanlarda bize rehberlik etmeye devam etsin. Parlak hatırası önünde saygıyla eğiliyoruz!” ifadelerini kullandı.

- BM yetkililerinden taziye açıklamaları

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Papa Franciscus'un ölümü üzerine X'ten paylaşımda bulundu.

Türk, "Adalet, barış ve insan onuru konusunda son derece şefkatli bir Papa olarak her zaman kalbimde yaşayacak Francis'in ölüm haberini derin üzüntüyle öğrendim." ifadelerini kullandı.

BM Mülteciler Yüksek Komiser Filippo Grandi, X paylaşımında "Huzur içinde uyu Papa Franciscus." ifadesine yer verdi.

Franciscus'un, yoksullar, zulüm görenler, savaş mağdurları, mülteciler ve göçmenler için cesurca konuştuğunu bildiren Grandi, "Bu acımasız dünyada bize inanç ve cesaret vermeye devam etmeni dilerim." değerlendirmesinde bulundu.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, X'ten yaptığı paylaşımda, Franciscus'un vefatından derin üzüntü duyduğunu kaydetti.

Ghebreyesus, "O, alçak gönüllü ama güçlü bir bilgelik ve insanlık sesiydi. Sorunlu dünyamızın, barışı savunan ve en yoksul ve en savunmasızları ilk sıraya koyan Papa Franciscus gibi daha fazla lidere ihtiyacı var. Çok özlenecek." ifadelerini kullandı.

- Slovakya

Slovakya Cumhurbaşkanı Peter Pellegrini de taziye mesajında Franciscus ile iki kere görüşme imkanı bulduğunu ve öğütlerinin hala tazeliğini koruduğunu belirtti.

Pellegrini, "Kutsal Baba, az konuşup yine de çok şey söyleyen nadir insanlardan biriydi. Onun, bir ulusun ağaç gibi, bir bütün olarak yaşaması gerektiğine yönelik vizyonunu hiçbir zaman unutamam." görüşünü paylaştı.

- Yunanistan

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Papa Franciscus'un vefatı nedeniyle taziye mesajı yayımladı.

Miçotakis, sosyal medyadan yayımladığı mesajda, "Katolik Kilisesi'nin inananları dini liderlerinin kaybı nedeniyle yas tutuyor. Dünyanın dört bir yanındaki Hristiyanlar da bu acıya ortak oluyor. Barışa, dostluğa ve dayanışmaya inanan herkes bu yas sürecine katılıyor. Papa Franciscus da hayatını bu değerlere adamıştı. Papa Franciscus'un bıraktığı uzlaşı ve sevgi mirasının en iyi şekilde devam etmesini diliyorum." ifadelerini kullandı.

- Bosna Hersek

Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyinin Hırvat üyesi Zeljko Komsic de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Papa Franciscus'un vefatından dolayı üzgün olduğunu kaydetti.

Komsic, Franciscus ile diyalog, birlik ve insani dayanışma değerleri üzerine konuşma fırsatı bulduğunu belirterek, şunları bildirdi:

"Alçak gönüllülüğü, bilgeliği ve barış ile adalete olan sınırsız bağlılığıyla dünyada derin izler bırakmış bir insandı. Onun sözleri ve öğütleri bundan sonra da bana yol gösterici olacak. Papa Franciscus'u, barışa ve insani dayanışmaya bağlılığıyla, insanlara, özellikle de adaletsizlik, yoksulluk ve acı çekenlere gerçek ilgisiyle hatırlayacağız. Bosna Hersek'e yaptığı ziyarette halkımıza ilettiği barış ve birlik mesajları, eşitlik, uzlaşı ve karşılıklı saygı değerlerine inanan herkes için kalıcı bir ilham kaynağı olarak kalacaktır."

- Arnavutluk

Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bajram Begaj da X hesabındaki paylaşımında, Papa Franciscus'un vefatı nedeniyle duyduğu üzüntüyü dile getirerek, "Ruhu huzur içinde yatsın diye tüm Arnavutlarla birlikte dua ediyorum." ifadesini kullandı.

Begaj, paylaşımında ayrıca, Papa Franciscus ile gerçekleştirdiği görüşmeleri sonsuza dek hafızasının derinliklerinde saklayacağını kaydetti.

Başbakan Edi Rama ise sosyal medya hesabında "Elveda, Kutsal Baba, Arnavutluk'un büyük ve unutulmaz dostu." notuyla taziye mesajı yayımladı.

Anglikan Kilisesi de Papa'nın vefatının ardından dua yayımladı.

İktidardaki sağ popülist Fidesz (Macar Yurttaş Birliği) partisinin lideri Orban, "Bugün burada yeni bir dönem başlıyor, belki de bu yeni dönemin en belirleyici anı Avrupa siyasetini değiştirecek Avrupalı yeni bir siyasi grubun oluşturulması" şeklinde konuştu.

Macaristan Başbakanı Orban; Kickl ve Babis ile birlikte "vatansever manifesto" imzaladıklarını belirterek, "Brüksel'deki seçkinlerin getirdiği savaş, göç ve durgunluk yerine barış, güvenlik ve kalkınma" vadettiklerini ifade etti. Orban, "Hedefimiz en kısa süre içinde Avrupa siyasetindeki en güçlü sağ eğilimli ittifak olmak" dedi.

Orban'ın yeni aşırı sağcı ittifaka ilişkin açıklamaları, Macaristan'ın 1 Temmuz'dan itibaren Avrupa Birliği (AB) dönem başkanlığını üstlenmesi öncesinde geldi.

FPÖ lideri Kickl de yeni ittifaka ilişkin olarak "Bugün tarihi bir gün, çünkü Avrupa siyasetinde yeni bir dönem başlıyor" ifadelerini kullandı. Kickl, bu ittifakın Avrupa'nın diğer partilerinin güçlerinin birleşeceği ve Avrupa'ya daha iyi bir gelecek sağlayacak "taşıyıcı bir roket" olduğunu söyledi.

Macaristan'daki ana muhalefet partisi ANO'nun lideri Babis Avrupa Parlamentosu'ndaki yeni ittifakın AB'ye karşı ulusal egemenliğin savunulması, yasa dışı göç ile mücadele edilmesi ve iklim değişikliğine karşı hazırlanan "Yeşil Mutabakat"ın geri çekilmesi için çaba göstereceğini ifade etti.

Yeni bir grup kurabilecekler mi?

Avrupa Parlamentosu'nda siyasi partilerin bir grup kurması için AB üyesi 27 ülkenin en az dörtte birini temsil etmesi gerekiyor. Fidesz, FPÖ ve ANO'nun AP'de yeni bir grup kurabilmesi için en az dört AB üyesi ülkenin desteğine ihtiyacı var. Üç parti, AP'de grup kurabilmek için gereken en az 23 milletvekili şartını ise karşılıyor.

Avrupa Parlamentosu'nda Fidesz'in 11, FPÖ'nün altı ve ANO'nun yedi sandalyesi bulunuyor. 9 Haziran'da tamamlanan ve Avrupa Birliği genelinde aşırı sağın güçlendiği AP seçimlerinde Fidesz Macaristan'da, FPÖ Avusturya'da, ANO ise Çekya'da sandıktan birinci siyasi güç olarak çıktı.

Fidesz, Macaristan'da demokrasinin gerilediği yönündeki tartışmalar üzerine 2021 yılında merkez sağ partilerin oluşturduğu Avrupa Halk Partisi (EPP) grubundan ayrılmıştı. AP'de Fidesz üyelerinin dahil olduğu herhangi bir grup yoktu.

FPÖ ise bugüne kadar aşırı sağcı Fransız siyasetçi Marine Le Pen'in partisi Ulusal Birlik'in (RN) de dahil olduğu aşırı sağcı Kimlik ve Demokrasi (ID) grubunda yer alıyordu. Avrupa'ya kuşkuyla yaklaşan popülist ANO da geçen hafta liberal partilerin oluşturduğu Avrupa'yı Yenile (Renew Europe) grubundan ayrıldığını duyurmuştu.

AP'deki bir diğer aşırı sağcı grup ise İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin aşırı sağcı İtalya'nın Kardeşleri (Fratelli d'Italia) gibi partilerin yer aldığı Avrupa Muhafazakârlar ve Reformcular Partisi (ECR).

AFP

Daha önce Ukrayna’nın AB üyeliği konusunda olumsuz tutum izleyen ve veto tehdidinde bulunan Macaristan da geri adım atarak bu karara destek verdi.

AB Büyükelçilerinin Cuma akşamı yaptığı toplantıda Macaristan tarafından itiraz gelmedi.

AB Dönem Başkanlığı 30 Haziran’da sona erecek olan Belçika, Ukrayna ve Moldova ile ilk hükümetlerarası konferansların 25 Haziran'da düzenleneceğini açıkladı.

AB Dönem Başkanlığı, 1 Temmuz’dan itibaren Macaristan’a geçecek. 31 Aralık’a kadar bu görevi yürütecek olan Viktor Orban yönetimi, siyasi gündemi belirleme konusunda önemli bir etkiye sahip olacak.

AB Komisyonu, “Orban riskini bertaraf etmek için” Ukrayna ile tam üyelik müzakerelerini, Belçika’nın dönem başkanlığında başlatmak istiyordu.

AB Komisyonu, geçen hafta Ukrayna ve Moldova’nın, Avrupa Birliği'ne tam üyelik müzakerelerine başlamak için tüm koşulları karşıladığını açıklamıştı.

Komisyona göre, bu iki aday ülke Brüksel tarafından öne sürülen tüm koşulları yerine getirmek için yoğun bir çaba harcadı.

AB yönetimine göre Ukrayna yolsuzlukla mücadele için önlemler aldı, siyasi lobicilik konusunda daha fazla kısıtlama getirdi ve Macaristan’ın tepkisine neden olan azınlık dillerinin daha iyi korunmasını sağladı.

Moldova da yolsuzlukla mücadelenin yanı sıra hukuk alanında reformlar yapmak için adımlar attı.

Belçika, 25 Haziran'da Lüksemburg’da yapılacak AB Genel İşler Konseyi sırasında Ukrayna ve Moldova ile iki hükümetlerarası konferans düzenleyecek.

Böylece iki ülkenin AB’ye üyelik yolculuğu resmen başlamış olacak.

KAYNAK,GETTY IMAGES

Üyelik uzun bir süreç

Ancak bu uzun yıllar alabilecek bir süreç. Bir aday ülkenin fiilen AB üyesi olması bazen 10 yılı bulabiliyor.

Şu an müzakerelere başlanması konusunda görüş birliği sağlansa da, pazarlık sürecinde üye ülkelerin veto tehdidi yeniden gündeme gelebiliyor.

Tam üyelik sürecinden önce Ukrayna ve Moldova’nın, bütün AB üyelerinin yeni onayını gerektiren çok sayıda adım atması ve tüm konuların ayrıntılı şekilde müzakere edilmesi gerekiyor.

AB'ye en son 2013 yılında Hırvatistan tam üye olarak katılmıştı. Özellikle aşırı sağ partiler, birliğin genişlemesine sıcak bakmıyordu.

KAYNAK,GETTY IMAGES

Ukrayna’nın AB üyelik süreci neden hızlandırıldı?

Daha önce özellikle yolsuzluklar nedeniyle Ukrayna’nın AB ile ilişkileri konusunda Avrupa kamuoyunun çekinceleri vardı.

Ukrayna ile AB Ortaklık Anlaşması konusunda Hollanda’da 2016 yılında düzenlenen referandumda, yüzde 61 oranında hayır oyu çıkmıştı.

Şu anda Hollanda’nın en büyük partisinin lideri olan aşırı sağcı Geert Wilders’in de aralarımda bulunduğu muhalifler, “Rusya ile sorunları olan, yolsuzluk ve istikrarsızlık batağındaki bir ülkenin, Avrupa'ya yeni sorunlar getireceği" gerekçesiyle Ukrayna ile ortaklık anlaşmasına karşı çıkıyordu.

Ancak Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, Avrupa’daki bakış açısını değiştirdi.

Ukrayna Devlet Başkanı Vlodomir Zelenskiy, 28 Şubat 2022’de AB’ye tam üyelik başvurusunda bulundu.

AB Konseyi, rekor sayılabilecek kısa bir sürede 23 Haziran 2022’de Ukrayna’nın başvurusunu kabul ederek aday üye statüsü verdi.

AB liderleri, 14 Aralık 2023’te Brüksel’de düzenlenen zirvede Ukrayna ve Moldova ile üyelik müzakerelerinin başlatılmasını kararlaştırdı.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, geçen yılın sonunda Kiev’e yaptığı ziyarette, Ukrayna’nın şaşırtıcı bir hızla reformları gerçekleştirerek, Brüksel tarafından istenen koşulların yüzde 90’ınını karşıladığını söyledi.

İlk kez savaş halindeki bir ülkeyle müzakerelere başlanması, Vladimir Putin yönetimindeki Rusya’ya yönelik açık bir siyasi mesaj olarak değerlendiriliyor.

Brüksel’deki kaynaklara göre, tam üyelik, bugünden yarına olacak bir süreç değil. Ancak AB yönetimi, müzakereleri başlatarak, Rusya’ya, “Ukrayna Avrupa ailesinin bir parçası ve yalnız bırakmayacağız” mesajını vermek istiyor.

Moldova’nın üyelik süreci de aynı şekilde Putin yönetimine bir mesaj olarak değerlendiriliyor.

Macaristan Ukrayna’nın üyeliğine neden karşı çıkıyordu?

AB ülkelerinin büyük çoğunluğu tam üyelik konusunda Ukrayna’ya tam destek verirken, en güçlü muhalefet Orban yönetimindeki Macaristan’dan geldi.

Viktor Orban, “Avrupa’nın en yozlaşmış ülkesi” dediği Ukrayna ile müzakerelerin başlamasına karşı olduğunu belirterek, veto tehdidinde bulunmuştu.

Brüksel’deki kaynaklara göre bunun başlıca iki nedeni vardı; Orban yönetiminin Rusya yanlısı tutumu ve Kiev yönetiminin Ukrayna'daki Macar azınlığın haklarını ihlal ettiği yönündeki görüşü.

Macaristan'ın 1. Dünya Savaşı'ndan sonra topraklarını komşu ülkelere devretmek zorunda kalmasının ardından, nüfusunun bir kısmı Ukrayna’da yaşamaya başladı.

Macaristan’a göre, Ukrayna yönetimi başta ana dili konusu olmak üzere Macar azınlığın haklarını göz ardı etti.

Orban hükümeti, Macar azınlığın hakları konusunda sorunlar ortadan kalkmadıkça, Ukrayna’nın üyeliğine onay vermeyeceğini bildirdi.

AB yönetiminin de girişimiyle Ukrayna yönetimi, azınlık haklarınızın iyileştirilmesi konusunda bir dizi yasal düzenlemeyi hayata geçirdi.

Brüksel’deki kaynaklara göre, Orban yönetiminin ikna edilmesinde AB yönetiminin çabalarının yanı sıra, bu düzenlemelerin de etkisi oldu.

Başvuru sonucu tura katılma hakkı elde eden gençler, 1 Temmuz 2024 ile 30 Eylül 2025 arasında, 30 gün boyunca Avrupa’nın birçok kentini ücretsiz tren yolculuğuyla dolaşabilecek.

Gençler, gittikleri ülkelerde toplu taşıma, kültürel etkinlikler, konaklama, yemek, spor ve diğer alanlarda 40 binden fazla indirim olanağı sunan bir indirim kartına da sahip olacak.

Kimler başvurabilecek?

Trenle ücretsiz Avrupa seyahati için başvurular dün başladı. Başvuru süresi, 30 Nisan Salı günü TSİ 13.00’te sona erecek.

Tur için, 1 Temmuz 2005-30 Haziran 2006 tarihleri arasında doğan AB üyesi ülke vatandaşları ile Türkiye, İzlanda, Lihtenştayn, Kuzey Makedonya, Norveç, Sırbistan’dan gençler başvurabilecek.

Başvurular, “Avrupa Gençlik Portalı” (European Youth Portal) üzerinden yapılacak. AB ile ilgili toplam altı sorunun bulunduğu bir testi yanıtlayan gençler, başvuru hakkı elde edecek.

Gençler, tek başlarına seyahat edebilecekleri gibi, başvuruya uygunluk sağlayan dört arkadaşıyla da programa katılabilecek.

Testi doğru yanıtlayan gençlerden 35 bini trenle ücretsiz Avrupa seyahati kazanacak.

Avrupa turuna katılanlar nereleri görebilecek?

Tura katılma hakkı elde eden gençler, AB ülkelerinin tümü de dahil, istedikleri rotayı belirleyebilecek.

İsteyenlerse, geçen yıl başlatılan Yeni Avrupa Bauhaus ilkeleri doğrultusunda AB’yi güzel, sürdürülebilir ve kapsayıcı kılan kent ve bölgeleri içeren farklı güzergahları seçebilecek.

Ücretsiz tur, mimarlık, müzik, güzel sanatlar, tiyatro, moda ve tasarım gibi çeşitli kültürel noktaları birleştiren DiscoverEu Kültür Rotası ile UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Avrupa Kültür Başkentlerini de kapsıyor.

Ücretsiz tura katılan engelli veya sağlık sorunu bulunan gençlere özel destek sağlanacak.

AB Komisyonu tarafından 2018 yılında başlatılan DiscoverEU programına, 1 milyondan fazla aday, 284 bin ücretsiz seyahat kartı için başvuruda bulundu.

(BBC Türkçe, Yusuf Özkan)

AB Konseyi, dün başlayan ve bugün sona erecek zirvenin ilk gününde Ukrayna ve Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra Türkiye ile ilişkilerin geleceğini ele aldı.

AB’nin güvenlik ve dış politikadan sorumlu yüksek temsilcisi Josep Borrell’in geçen yılın sonunda hazırladığı rapor temelinde yapılan tartışmalar sonunda alınan kararda, “Avrupa Birliği’nin, Doğu Akdeniz’de istikrarlı ve güvenli bir ortamda ve Türkiye ile işbirliğine ve karşılıklı yarara dayalı bir ilişkinin geliştirilmesinde stratejik çıkarı vardır” ifadesi yer aldı.

Kararda, AB Konseyi’nin, Borrell’in raporunda yer alan unsurlar ve tavsiyelerin yaşama geçirilmesi için AB ülkelerinin daimi temsilcilerinden oluşan COREPER’i görevlendirdiği kayda geçirildi.

Karar metninde, diğer zirve bildirgelerinde yer aldığı gibi Türkiye ile yakınlaşmanın aşamalı, orantılı ve geriye döndürülebilir nitelikte olacağı belirtildi.

Metnin sonunda ise Türkiye’nin sürece yapıcı katkısının Borrell’in raporunda yer alan alanlarda işbirliğinin ilerletilmesi açısından yararlı olacağı da vurgulandı.

AB Konseyi Başkanı Charles Michel zirve sonrası yaptığı açıklamada, Türkiye ile olumlu ve istikrarlı bir ilişki geliştirmek istediklerini kaydetti.

Michel, Kıbrıs sorunun çözümü için müzakerelerin başlatılmasına özel önem verdiklerinin altını çizdi.

KAYNAK,REUTERS

'Türkiye Dışişleri Bakanı, AB'li muhataplarının gayri resmi toplantılarına davet edilmeli'

Aynı zamanda Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı olan Josep Borrell ve Komisyon'un genişlemeden sorumlu üyesi Oliver Varhelyi, Türkiye ile ilişkilerde yeni bir angajman yaratılmasını amaçlayan 17 sayfalık raporu 29 Kasım 2023’de açıklamıştı.

Raporda, Doğu Akdeniz bunalımı nedeniyle 2019’da askıya alınan Türkiye-AB ekonomi, enerji ve ulaştırma yüksek düzeyli diyalog mekanizmasının yeniden oluşturulması; Türkiye-AB Ortaklık Konseyi ve bakanlar düzeyinde siyasi diyalog toplantılarının gerçekleştirilmesi; iklim, sağlık, göç, güvenlik tarım, araştırma ve inovasyon konularında da yüksek düzeyli diyaloğun sürdürülmesi öneriliyor.

Özellikle dış politika alanında Türkiye ile düzenli diyaloğun önemine dikkat çekilen raporda, Türkiye Dışişleri Bakanı’nın, AB’li muhataplarının Gymnich olarak bilinen gayri resmi toplantılarına davet edilmesi gerektiği kaydediliyor.

Josep Borrell’in çalışmasında Türkiye ve AB arasında son dönemde üzerinde en çok konuşulan iki konu olan gümrük birliğinin güncellenmesi ve Türk vatandaşlarına vize kolaylığının sağlanması alanlarında da olumlu tavsiyeler veriliyor.

Borrell, Türkiye ile AB arasında 2016’da varılan göç anlaşmasının etkin ve her iki tarafın yararına olacak şekilde uygulanması gerekliliğini de raporunda belirtiyor.

Avrupa Yatırım Bankası’nın 2019’da askıya alınan Türkiye’ye dönük faaliyetlerinin yeniden canlandırılması tavsiyesi de raporda yer alıyor.

KAYNAK,EPA

'Kıbrıs'ta müzakereler yeniden başlasın' vurgusu

Türkiye ile ilgili paragraftan hemen sonra yer alan Kıbrıs maddesi, her iki konu başlığı arasında Brüksel’in ilinti kurduğunu göstermesi açısından önemli.

Zirve bildirgesinde bu ilinti, “Bu bağlamda, Avrupa Birliği, AB-Türkiye işbirliğinin daha da geliştirilmesi amacıyla Kıbrıs çözüm müzakerelerinin yeniden başlatılmasına ve ilerleme sağlanmasına özel önem vermektedir” ifadesiyle vurgulandı.

AB’nin Kıbrıs sorununun BM çerçevesi ve ilgili BM Güvenlik Konseyi kararlarına uygun olarak kapsamlı bir çözüme kavuşturulmasına bağlılığının sürdüğünü belirten karar metninde, María Angela Holguin Cuellar’ın, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi olarak atanmasından duyulan memnuniyet de yer aldı.

AB liderleri, Brüksel’in BM yönetimindeki süreçlere tam destek vermeye hazır olduğunu da kayda geçirdi.

AB’nin bu beklentilerine karşın Türkiye ve Kuzey Kıbrıs yönetimi, BM parametrelerinde yer aldığı şekliyle iki toplumlu, iki kesimli federal bir çözümü müzakere etmeyeceklerini; adada gelişen yeni gerçekliğin iki devletli bir çözümü öne sürdüğünü kaydediyor.

BM Kıbrıs Özel Temsilcisi’nin atanmasına koşullu destek veren Türkiye, Kıbrıs sorununda öne çıkması gereken kavramların Kıbrıs Türkleri’nin egemen eşitliği ve uluslararası eşit statüsü olması gerektiğini ancak bu çerçevede müzakerelerin başlayabileceğini vurguluyor.

Süreç nasıl işleyecek?

AB Konseyi’nin kararı doğrultusunda, Borrell’in raporundaki tavsiyelerin nasıl bir süreç ve takvimde uygulamaya geçeceği COREPER’in sorumluluğunda olacak.

Diplomatik kaynaklara göre, raporda yer alan unsurların aşamalı olarak yaşama geçmesi, ilk süreçte Türkiye-AB arasındaki yüksek siyasi diyaloğun başlatılması için yeşil ışığın yakılması olası.

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin çekincelerinin sürmesi, Haziran ayı başında yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimleri ve seçimlerin ardından yeni AB yönetiminin şekillenmesi gerekliliği, Türkiye-AB ilişkilerinde beklenen somut adımların zamana yayılmasına neden olabileceğini gösteren unsurlar arasında görülüyor.

Özellikle Kıbrıs müzakerelerine ilişkin devam eden diplomatik trafiğin nasıl sonuçlanacağı da önemli bir etken olarak değerlendiriliyor.

Avrupa'nın, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasından sonraki ikinci kış dönemini de elektrik kesintisi, soğuk evler veya arz sıkıntısı olmadan atlattığına işaret edilen makalede, Avrupa'nın bu kışı gaz depoları neredeyse yüzde 60'lık rekor seviyede dolu olarak tamamladığı belirtildi.

Makalede, rekor seviyede gaz depo doluluğunun çok önemli olduğu vurgulanarak, "Bu, nihayet Rusya'nın Avrupa enerji sektörü üzerindeki hakimiyetini kaybettiğini gösteriyor. Avrupa enerjide kaderini yeniden kendi ellerine aldı." değerlendirmesi yapıldı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in gaz arzını ve yüksek yakıt fiyatlarını silah olarak kullanarak Avrupa'yı baskı altına almak istediği belirtilen makalede, "Avrupa, enerji sisteminin dayanıklılığını artırma konusunda gerçekten ilerleme kaydetti. Gaz fiyatları hızla düştü. Bu yılın başından beri doğal gaz fiyatları devamlı megavatsaat başına 30 avronun altında seyrediyor." ifadesi kullanıldı.

Makalede, Avrupa ülkelerinin hızlı ve birlikte hareket ettiği, Norveç gibi güvenilir tedarikçilere yönelerek sorunu aştığı anımsatıldı.

"Ancak en önemlisi, yenilenebilir enerjiye büyük yatırımlar yaparak ve enerji verimliliğini artırarak bu krize yapısal bir yanıt üzerinde çalıştık." ifadesine yer verilen makalede, 2 yıl önce AB'de tüketilen enerjinin 5'te 1'inin Rus fosil yakıtlarından geldiği, bugün ise bunun 20'de 1'e gerilediği belirtildi.

Makalede, AB'nin yenilenebilir kaynaklardan sağladığı enerjinin Rusya'dan tedarik ettiği enerjiyi geçtiği belirtilerek, Avrupa'nın 2023'te ilk defa rüzgardan elektrik üretiminin gazı geride bıraktığı bildirildi.

2025'ten itibaren çoğunluğu ABD ve Katar kaynaklı olmak üzere büyük ve yeni sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) projelerinin hayata geçirileceği anımsatılan makalede, "Bu projeler, küresel LNG arzını yüzde 50 artıracak. Sonuç olarak, gaz kıtlığının olduğu bir dünyadan gaz bolluğunun olacağı bir dünyaya doğru ilerliyoruz. Bu, gaz fiyatlarının önemli ölçüde düşmesine neden olabilir." değerlendirmesinde bulunuldu.

Makalede, AB'ye Rusya'dan gaz ithalatının oranının savaş öncesinde yüzde 45 seviyesinde olduğu, geçen yıl ise yüzde 15'e gerilediğine işaret edilerek, "Avrupa'nın Rusya'ya bağımlı olduğu günler geride kaldı. LNG artık fiilen Avrupa'nın temel gaz tedarik kaynağı haline geldi." ifadesi yer aldı.

Ekonomik açıdan rekabet gücü ve sürdürülebilirliğin önemi vurgulanan makalede, bu noktada uygun enerji fiyatlarının önemli olduğu anımsatıldı.

Makalede, emisyonla mücadele ve iklim hedefleri doğrultusunda yenilenebilir enerji kaynaklarının, enerji verimliliğinin, temiz hidrojenin ve diğer temiz enerji teknolojilerinin ölçeğinin büyük ölçüde artırılması gerektiği kaydedildi.

İlk yarıda rakibine büyük bir üstünlük kuran ve çok sayıda fırsattan yararlanamayan Liverpool, 23. dakikada Luis Diaz'ın attığı golle devre arasına 1-0 önde gitti. 

Karşılaşmanın 50. dakikasında Liverpool savunmasında Jarell Quansah'ın hatalı pasında kaleci Kelleher'i önde yakalayan Bruno Fernandes, takımına beraberliği getirdi: 1-1.

67. dakikada Kobbie Mainoo ile bir gol daha bulan ev sahibi ekibe, 84. dakikada Muhammed Salah'ın penaltı golüyle yanıt veren Liverpool, skora dengeyi getirdi: 2-2. 

Zirve yarışındaki avantajını kaybetmek istemeyen Liverpool'un kalan bölümdeki baskısı sonuç vermedi ve mücadele 2-2 berabere sona erdi.

Arsenal ve Liverpool'un 71 puanla ilk iki sırayı paylaştığı Premier Lig'de, Manchester City 70 puanla üçüncü sırada yer alıyor. Manchester United ise 49 puanla altıncı sırada bulunuyor. 

Journalist

Ukrayna ile müzakerelerin hükümetin yolsuzlukla mücadele reformlarını yapması, Avrupa Birliği standartlarına uygun lobicilik yasalarını yürürlüğe koyması ve azınlıklara sunulan güvencelerin güçlendirilmesi gibi şartları yerine getirdikten sonra başlaması tavsiye edildi.

Von der Leyen: Ukrayna çaba gösteriyor

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ukrayna hükümeti ve parlamentosunun savaşa rağmen AB üyelik süreci için gerekli reformları hayata geçirmede kararlılık gösterdiğini ve kaydedilen ilerlemenin etkileyici olduğunu söyledi. Özellikle yolsuzluklar, para aklama ve yargı sisteminin güçlendirilmesi alanlarında önemli yol katedildiğini belirten von der Leyen, "Ukrayna AB'ye üyelik için gerekli reformlar üzerinde her gün büyük çaba gösteriyor ve gerekli adımların yüzde 90'ından fazlasını yerine getirmiş durumda" dedi.

Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock da "Ukrayna halkı Avrupa ailesinin bir parçasıdır" diyerek Ukrayna ile müzakerelere başlanmasının önemine işaret etti. Baerbock, "Daha güçlü, büyük ve kararlı bir AB, Rusya'nın saldırı savaşına verilebilecek en iyi jeopolitik yanıttır" ifadelerini kullandı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de AB Komisyonu'nun tavsiye kararının açıklanması sonrasında AB ve Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen'a bir teşekkür mesajı yayımladı. Komisyon'un Ukrayna ile müzakerelere başlanması tavsiyesini "Ukrayna'nın da üye olduğu daha güçlü bir AB'ye giden yolu açan tarihi bir adım" diye nitelendiren Zelenskiy, ülkesinin reformları sürdüreceğini ve AB Konseyi'nin Aralık ayındaki nihai kararını heyecanla beklediklerini kaydetti.

Ukrayna ile Moldova 2022 yılında AB’ye katılım başvurusunda bulunmuş, iki ülkeye geçen yıl haziran ayında "aday ülke" statüsü verilmiş ve aday ülkelerin sayısı 8'e yükselmişti. Bu ülkeler, Arnavutluk, Bosna Hersek, Moldova, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan, Türkiye ve Ukrayna.

Bosna-Hersek'in durumu

AB Komisyonu, Bosna-Hersek'in bazı koşulları yerine getirmesi durumunda bu ülkeyle de müzakerelere başlanabileceği tavsiyesinde bulundu. Bosna-Hersek'in üyelik koşullarının uygulanmasında gösterdiği ilerlemeyle ilgili Komisyon Mart ayında ayrı bir rapor hazırlayacak.

Avrupa Birliği liderleri 14 ve 15 Aralık tarihlerinde Brüksel'de düzenlenecek zirvede Ukrayna ve Moldova ile üyelik müzakerelerinin başlaması konusunda nihai kararı verecek. Müzakerelerin tamamlanmasının ise yılları bulması bekleniyor. Müzakerelerin sonunda Avrupa Birliği’ne üyelik güvencesi ise sunulmuyor. Türkiye ile AB'ye katılım müzakereleri 3 Ekim 2005 tarihinde başlamıştı.