EİT üye ülkeleri Turizm Bakanlıkları 7. Toplantısı, 2026 yılının 'Turizm Başkenti' ilan edilen Azerbaycan'ın Şuşa şehrinde gerçekleştirildi.

Azerbaycan Devlet Turizm Ajansı Başkanı Fuad Nağıyev'ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantıya, EİT Genel Sekreteri Asad Majeed Khan ile üye ülkelerin turizm bakanları ve yetkilileri katıldı.

Toplantıda, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan da yer aldı.

Toplantıda turizmin çeşitlendirilmesi, ekoturizmin teşviki, bölgesel rotaların geliştirilmesi ve üye ülkeler arasında ortak girişimlerin artırılması konuları ele alındı.

Üye ülkeler arasında turizm alanındaki işbirliğinin önceliklerini belirleyen 'Şuşa Bildirisi'nin kabul edildiği toplantıda, 2030 yılının 'Turizm Başkenti' olarak Kazakistan'ın Aktau şehri seçildi.

Azerbaycan Savunma Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, 'TurAz Kartalı 2026' adlı tatbikatın resmi açılış töreni düzenlendi.

Türk ve Azerbaycanlı subayların katıldığı törende, İstiklal Marşı ile Azerbaycan Milli Marşı okundu, şehitler saygı duruşuyla anıldı. Törende, tatbikatın amaç ve kapsamına ilişkin brifing verildi.

Tatbikat ile iki ülkenin müşterek hava operasyonlarının planlanması ve icrası konusunda karşılıklı deneyim paylaşımını artırmak, personelin profesyonel seviyesini yükseltmek ve operasyonel koordinasyonu güçlendirmek hedefleniyor.

Azerbaycan Savunma Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Tokel, temaslarda bulunmak üzere geldiği Azerbaycan'da Veliyev'le görüştü.

Veliyev, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki askeri işbirliğinin sürekli geliştiğini belirterek, bu ilişkilerin daha da genişletilmesinin önemine dikkati çekti.

Azerbaycan'da iki ülke hava güçlerince düzenlenen 'TurAz Kartalı-2026' tatbikatına işaret eden Veliyev, ikili işbirliğinin geliştirilmesinde önemli rol oynayan bu tür faaliyetlerin bölgesel güvenliğe katkı sağladığını vurguladı.

Tokel de stratejik müttefiklik temelinde yürütülen askeri işbirliğinin geliştirilmesi açısından karşılıklı ziyaretlerin sürdürülmesinin önem taşıdığını ifade etti.

Azerbaycan-Türkiye askeri işbirliğinin farklı alanlarını ele alan Tokel ve Veliyev, ortak faaliyetler ve karşılıklı ilgi konularına ilişkin görüş alışverişinde bulundu.

- Tokel, şehitlikleri ziyaret etti

Orgeneral Tokel, Azerbaycan temasları kapsamında şehitlikleri de ziyaret etti.

Tokel, merhum Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in kabrinin bulunduğu Fahri Hıyaban'a giderek anıt mezara çelenk bıraktı.

Daha sonra 20 Ocak şehitlerinin mezarlarının yer aldığı Bakü Şehitler Hıyabanı'nda Ebedi Ateş Anıtı'na çelenk bırakan Tokel, Bakü Türk Şehitliği'ne de çelenk sundu.

Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Birol Akgün'ün eşlik ettiği Tokel, 2. Karabağ Savaşı'nda kazanılan zafer anısına inşa edilen Zafer Anıtı'nı da ziyaret etti.

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Aliyev, resmi ziyaret kapsamında ülkeye gelen Babis'i törenle karşıladı.

Törenin ardından Aliyev ve Babis, baş başa ve heyetler arası görüşmeler yaptı.

Aliyev, görüşmelerin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında iki ülke arasındaki ticaret hacmini artırmayı hedeflediklerini söyledi.

Mevcut 800 milyon doların üzerindeki ticaretin büyük ölçüde Azerbaycan petrol ihracatına dayandığını kaydeden Aliyev, ticarette daha dengeli bir yapı oluşturulmasının ve çeşitlendirilmesinin amaçlandığını ifade etti.

Aliyev, Azerbaycan petrolünün Çekya'nın enerji dengesinde önemli yer tuttuğunu vurgulayarak, ülkesinin dünya enerji piyasalarında güvenilir tedarikçi olarak öne çıktığını ve Avrupa Birliği (AB) tarafından da bu şekilde değerlendirildiğini belirtti.

Aliyev, 'Bugün Azerbaycan gazı 16 ülkeye ihraç edilmektedir ve bunlardan 10'u AB üyesidir. Azerbaycan, Çekya'ya komşu olan ülkelere doğal gaz ihraç ediyor. Çekya'ya gaz ihracını da görüştük ve gelecekte bu alanda işbirliği yapma kararı aldık. Biz buna daha geniş bir perspektiften yaklaşıyoruz. Bu, sadece ticari işlemler ve enerji kaynaklarının ihracıyla sınırlı olmayacak. Biz bunu daha geniş kapsamlı, uzun vadeli bir işbirliği olarak değerlendiriyoruz.' diye konuştu.

- 'Çekya'dan birçok askeri ürün satın alıyoruz'

İki ülke arasında savunma sanayisinin de önemli işbirliği alanlarından biri olduğunu kaydeden Aliyev, 'Biz Çekya'dan birçok askeri ürün satın alıyoruz ve mevcut aşamada ortak üretimle ilgili somut projeler üzerinde görüşmeler yürütülüyor. Azerbaycan savunma kapasitesini, aynı zamanda yerli üretimle güçlendirmektedir ve bu alanda büyük tecrübeye sahip Çekya gibi ülkelerle ortak çalışmalarımız özel önem taşımaktadır.' ifadelerini kullandı.

- 'Avrupa'da yalnız iki gaz tedarikçisinin olması iyi değil'

Çekya Başbakanı Babis de Azerbaycan'ı stratejik ortak olarak nitelendirerek iki ülke ilişkilerinin dostluk temelinde geliştiğini söyledi.

Azerbaycan'ın uluslararası alanda artan önemine dikkati çeken Babis, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin ülkeyi ziyaret ettiğini ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin de ziyaret planının olduğunu belirterek bunun Azerbaycan'ın önemini gösterdiğini ifade etti.

Babis, enerji alanındaki işbirliğinin önemini vurgulayarak, Azerbaycan'ın Çekya'nın en büyük petrol tedarikçisi olduğunu ve ithal edilen petrolün yüzde 42'sinin bu ülkeden geldiğini kaydetti.

Azerbaycan'a ülkesinin enerji şirketinin yetkilileri ile geldiğini aktaran Babis, 'Azerbaycan'dan gaz tedarikiyle ilgili sözleşme imzalamak istiyoruz. Siz üretimi artıracaksınız. Sizinle gelecekte uzun vadeli sözleşme imzalarsak çok memnun oluruz. Böylece Azerbaycan, petrolden ayrı olarak bu alanda fiilen bizim stratejik ortağımız olabilir.' ifadelerini kullandı.

Babis, enerji konusunun Avrupa için kritik önemde olduğuna dikkati çekerek 'Avrupa, onun bazı direktiflerinin Avrupa dışı tedarikçilere zarar verdiğini anlamalıdır. Avrupa'da yalnız iki gaz tedarikçisinin olması bizim için iyi değildir. Kısacası biz bu tedarikte ilgiliyiz ve uzun vadeli sözleşmeleri imzalamaya hazırız.' şeklinde konuştu.

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre, çalışma ziyareti kapsamında ülkeye gelen Zelenskiy, Aliyev ile baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.

Aliyev, görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında iki ülke ilişkilerinin güçlü siyasi temellere dayandığını belirterek, 'Azerbaycan ile Ukrayna tüm uluslararası kuruluşlarda karşılıklı olarak ülkelerin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü destekliyor ve destekleyecek.' ifadesini kullandı.

Birçok alanda işbirliğinin sürdüğünü kaydeden Aliyev, 'Bugün birçok alanda başarıyla işbirliği yapıyoruz. Bu işbirliği bugün bir kez daha teyit edildi.' dedi.

Aliyev, görüşmelerde siyasi diyaloğun yanı sıra özellikle enerji alanındaki işbirliğinin ele alındığına değinerek, 'Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) uzun yıllardır Ukrayna'da başarıyla faaliyet gösteriyor. Aynı zamanda çok iyi perspektifler ve ortak projeler var.' değerlendirmesinde bulundu.

Savunma sanayisi alanındaki işbirliklerinin de gündeme geldiğini aktaran Aliyev, 'Hem Azerbaycan'da hem de Ukrayna'da savunma sanayisi gelişiyor ve ortak üretim başta olmak üzere sanayi alanında çok güzel imkanlar mevcut.' diye konuştu.

Zelenskiy ise ülkesinin zor dönemlerinde Azerbaycan'ın sağladığı insani yardımlara değinerek, 'Azerbaycan'dan enerji alanında 11 yardım paketi aldık. Bu yardımlar için Azerbaycan'a teşekkür ediyoruz.' dedi.

Savunma sanayisinde işbirliğine değinen Zelenskiy, 'Güvenlik öyle bir alandır ki burada çok derin bir işbirliği kurabiliriz. Bu hedefe ulaşmak için çok çalışmalıyız.' görüşünü aktardı.

Zelenskiy, Rusya ile devam eden savaşa ve müzakerelere de değinerek, 'Üçlü ve diğer formatlarda görüşmelerimiz oldu. Bunlardan bazıları Türkiye'de gerçekleşti, daha sonra Amerikalı ortaklarımızla Cenevre'de görüştük. Eğer Rusya tarafı da bu diplomasi yolunu seçerse, müzakereleri Azerbaycan'da da yürütmek isteriz.' şeklinde konuştu.

- Ukrayna, güvenlik alanındaki deneyimlerini Azerbaycan'la paylaşacak

Azerbaycan ziyaretine ilişkin sosyal medya hesaplarından paylaşımda bulunan Zelenskiy, önemli görüşmeler gerçekleştirdiğini bildirdi.

Zelenskiy, Azerbaycan temaslarına, hava savunma alanındaki tecrübelerini paylaşmak üzere burada bulunan Ukraynalı askeri uzmanlarıyla bir araya gelerek başladığını bildirdi.

Ukrayna'nın, güvenlik alanında sahip olduğu deneyimlerini paylaşabileceğini belirten Zelenskiy paylaşımında, 'Orta Doğu ve Körfez bölgesi, Avrupa Birliği ve özellikle Azerbaycan ile üç yönde çalışıyoruz. Bugün, güvenlik işbirliği ile birlikte enerji, ekonomi ve insani yardım alanlarında da işbirliğini derinleştirmek için çalışacağız.' yorumunu yaptı.

23 Nisan etkinlikleri kapsamında Bakü'de faaliyet gösteren Bakü Türk İlkokulu, Türkiye Diyanet Vakfı Bakü Türk Lisesi, Azerbaycan Uluslararası Maarif Okulları ve Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı (TDAV) Bakü Atatürk Lisesi yönetici ve öğrencilerinden oluşan heyet, Büyükelçi Akgün'ü makamında ziyaret etti.

Akgün, 23 Nisan'ın çocuklara armağan edilen ilk ve tek bayram olma özelliği taşıdığına işaret ederek, bu anlamlı günün geleceğin teminatı olan çocuklara duyulan güvenin en güçlü göstergelerinden biri olduğunu vurguladı.

Program kapsamında Akgün, makam koltuğunu temsili olarak Bakü Türk İlkokulu 4'üncü sınıf öğrencisi Arda Ali Arman'a devretti.

Koltuğa oturan Arman, duyduğu memnuniyeti dile getirerek, gelecekte ülkesine faydalı birey olmak istediğini ifade etti.

Temsili koltuk devrinin ardından Büyükelçi Akgün, programa katılan öğrencilere çeşitli hediyeler takdim etti.

Programa, Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Birol Akgün, KKTC Bakü Temsilcisi Büyükelçi Ufuk Turganer, Türk kurum ve kuruluşların temsilcileri ile çok sayıda davetli katıldı.

Vatan için canlarını feda eden şehitler ve devlet büyükleri için saygı duruşunun yapıldığı programda, İstiklal Marşı ve Azerbaycan Milli Marşı okundu.

Büyükelçi Akgün, yaptığı konuşmada, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) açılışının 106. yılını ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün dünya çocuklarına armağan ettiği 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı kutlamanın onur ve gururunu yaşadıklarını söyledi.

Akgün, TBMM'nin bir asır önce Türkiye'nin bağımsızlığına karşı kasteden emperyalist güçlere karşı verilen istiklal mücadelesine öncülük ettiğini belirterek, TBMM'nin, büyük zaferle sonuçlanan Kurtuluş Savaşı'nın ardından bağımsız Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunu tüm dünyaya ilan ettiğini vurguladı.

Modern Türkiye Cumhuriyeti'nin temelini oluşturan milli egemenlik anlayışının TBMM'nin 23 Nisan 1920'de 'Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir' denilerek açılmasıyla hayat bulduğunu dile getiren Akgün, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün TBMM'nin açılış gününü, geleceğin teminatı çocuklara bayram olarak armağan ettiğini hatırlattı.

Akgün, Atatürk'ün bu davranışıyla, dünyanın savaş ve çatışmalarla çalkalandığı bir dönemde, çocuk haklarını dünya gündemine taşıdığını ve çocuklara sevgisini gösterdiğini anlatarak, 'Bu anlamlı günün çocuklara armağan edilmesi, yalnızca bir sevgi ifadesi değil, aynı zamanda geleceğe duyulan derin güvenin, milletimizin yarınlarına olan sarsılmaz inancın en güçlü göstergesidir. Çünkü çocuklar, sadece bir ülkenin geleceği değil, aynı zamanda onun umudu, vicdanı ve karakteridir.' ifadelerini kullandı.

Bu anlamlı günü kardeş Azerbaycan'da idrak etmenin ayrı bir anlam taşıdığını belirten Akgün, 'Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bağlar, sıradan iki ülke arasındaki ilişkilerin çok ötesindedir. Bu bağlar, tarihin derinliklerinden süzülüp gelen ortak bir dilin, ortak bir kültürün, ortak bir kaderin eseridir.' dedi.

Akgün, Azerbaycan'ın ulusal lideri Haydar Aliyev'in 'Bir millet, iki devlet' sözlerinin yalnızca bir temenni olmadığını, yaşayan, hissedilen ve her gün yeniden teyit edilen bir hakikat olduğunu vurguladı.

Yarının temsilcisi çocukların iyi yetişmesinin Türkiye ve Azerbaycan'ın ortak geleceği açısından hayati önem taşıdığını söyleyen Akgün, çocuklara bilimde, sanatta, diplomaside ve her alanda kendilerini geliştirmeleri, aynı zamanda köklerini de unutmayarak geleceğe yürümeleri tavsiyesinde bulundu.

Akgün, 'Unutmayınız ki Mustafa Kemal Atatürk'ün sizlere emanet ettiği Cumhuriyet, sadece korunması gereken bir miras değil, aynı zamanda daha ileriye taşınması gereken bir sorumluluktur. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik de sizlerin omuzlarında yükselecek ve giderek daha da güçlenecektir.' diye konuştu.

Bakü Türk Eğitim Kurumları öğrencilerinin müzik ve dans gösterileriyle devam eden etkinlikte, okulda düzenlenen yarışmalarda dereceye giren öğrencilere ödülleri takdim edildi.

Temaslarda bulunmak üzere Azerbaycan'a gelen Şentürk, Azerbaycan Başsavcılığını ziyaret ederek Başsavcı Aliyev ile görüşme gerçekleştirdi.

Azerbaycan Başsavcılığından yapılan açıklamada, görüşmede iki ülke arasındaki kardeşlik ve işbirliği ilişkilerinin stratejik ortaklık düzeyine yükseldiği ve hukuk ile kolluk kuvvetleri arasındaki işbirliğinin dinamik bir şekilde geliştiği vurgulandı.

Açıklamada, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin temelinde yer alan ve Ulusal Lider Haydar Aliyev'in ortaya koyduğu 'bir millet, iki devlet' anlayışının, devlet başkanları İlham Aliyev ve Recep Tayyip Erdoğan arasındaki yakın dostluk ve siyasi irade sayesinde daha da güçlendiği, bu bağlamda savcılık ve yargı birimleri arasındaki işbirliğinin pekişmesine önemli katkı sağladığı ifade edildi.

Görüşmede, Başsavcı Aliyev, Azerbaycan'da yürütülen hukuk reformları çerçevesinde savcılık kurumlarının dijitalleşmesi, modern yönetim mekanizmalarının uygulanması ve kurumsal gelişim alanında yapılan çalışmalar hakkında bilgi verdi.

Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren Şentürk, temsil ettiği kurumun Azerbaycan ile ilişkilerin geliştirilmesine özel önem verdiğini, iki kardeş ülkenin savcılık kurumları arasındaki işbirliğinin bundan sonra da artarak devam edeceğine inandığını belirtti.

Görüşmede ayrıca, suçla mücadele alanında işbirliği, iade işlemleri, hukuki yardım, savcı eğitimleri ve diğer alanlarda ilişkilerin sürdürüleceği konusunda mutabık kalındı.

Uluslararası kuruluşlar çerçevesinde karşılıklı faaliyetlerin etkinliğinin ele alındığı görüşmede, iki ülkenin savcılık kurumları arasındaki işbirliğinin özellikle Türk Devletleri Teşkilatına üye ülkelerin Başsavcılıkları Konseyi kapsamında güçlendiği vurgulandı.

Görüşme sonunda Şentürk'e Türkiye-Azerbaycan savcılık kurumları arasındaki işbirliğine katkılarından dolayı 'Azerbaycan Savcılığının 100. Yılı' madalyası takdim edildi.

Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Birol Akgün de görüşmede hazır bulundu.

Büyükelçi Akgün, AA'nın kuruluşunun 106. yıl dönümünü dolayısıyla AA'nın Bakü'deki Asya ve Kafkasya Haberleri Müdürlüğünü ziyaret ederek çalışanlarla bir araya geldi.

AA Asya ve Kafkasya Haberleri Müdürü Tolga Özgenç, Akgün'e Bakü ofisi ve editörlüğün çalışmalarıyla ilgili bilgi verdi.

Ziyaretin ardından AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Akgün, AA'nın kuruluş yıl dönümünü tebrik etti.

Akgün, Mustafa Kemal Atatürk'ün öncülüğünde Ajans'ın kuruluş sürecine değinerek, Kurtuluş Savaşı'nın zor günlerinde Ankara'daki siyasi aklın böyle bir ajansın kurulması gerektiği yönünde stratejik bir adım attığını belirtti.

Bugün haberciliğin öneminin daha da arttığını vurgulayan Akgün, AA'nın ilk günkü heyecan ve misyonla yoluna devam ettiğini, Ajans'ın başarılarının memnuniyet verici olduğunu ifade etti.

Akgün, Ajans'ın özellikle yurt dışı faaliyetlerinin önemine işaret ederek, Türkiye'nin dış politikadaki başarılarının ve uluslararası ilişkilerinin doğru şekilde aktarılmasının kritik rol oynadığını, özellikle savaş dönemlerinde bu rolün daha da öne çıktığını söyledi.

Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinde AA'nın özel bir rolü bulunduğunun altını çizen Akgün, Ahmet Ağaoğlu, Halide Edip Adıvar ve Yunus Nadi Abalıoğlu gibi isimlerin Ajans'ın kuruluşundaki katkılarına dikkati çekti.

Akgün, bugün de Ajans'ın güvenilir bir kaynak olmayı sürdürdüğünü belirterek 'Anadolu Ajansı, Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinde en güvenilir haber kaynaklarından biri olmayı sürdürmektedir. 2020 yılında gerçekleşen 44 günlük Karabağ Savaşı'nda Ajans'ın oynadığı rol yakından bilinmektedir.' dedi.

AA'nın Bakü ofisinin bölgesel önemine değinen Akgün, 'Bugün Anadolu Ajansının Bakü'deki ofisi yalnızca Türkiye-Azerbaycan ilişkileri açısından değil, aynı zamanda Asya ve Kafkasya bölgesinin tamamı için adeta bir bölge merkezi gibi faaliyet göstermektedir. Bölgeden Türkiye'ye haber akışı sağlamakta, aynı zamanda Türkiye'deki gelişmeleri bölge halkına aktarmaktadır. Bu yönüyle Anadolu Ajansı başta Türk dünyası olmak üzere geniş bir coğrafyada güvenilir bir haber kaynağı konumundadır.' ifadelerini kullandı.

Büyükelçi Akgün, Ajans'ın insan kaynağı yetiştirme işlevine de işaret ederek, AA'nın habercilik eğitim programlarıyla hem Türkiye'de hem de dost ve kardeş ülkelerde medya kapasitesinin gelişimine katkı sağladığını belirtti.

AA'nın Azerbaycan medya kuruluşlarıyla yakın işbirliği içinde olduğunu hatırlatan Akgün, Ajans'ın insan kaynağının geliştirilmesi ve medya sektörünün güçlendirilmesi açısından önemli katkılar sunduğunu kaydetti.

Akgün'e ziyaretinde Bakü Büyükelçiliği Basın Müşaviri Cihangir İşbilir, Din Hizmetleri Müşaviri İhsan Açık, Tarım Müşaviri Yener Yıldırım ve Ticaret Başmüşaviri Murat Yaman da eşlik etti.

Azerbaycan Devlet Haber Ajansının (AZERTAC) haberine göre, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in talimatı doğrultusunda, İran'a insani yardım gönderildi.

İran'a yönelik yapılan insani yardımın toplam hacmi 200 ton oldu.

Yardım kapsamında 190 ton gıda ve erzak, 7 ton ilaç ile 3 ton tıbbi malzeme yer aldı.

İnsani yardım malzemeleri 10 tır ile sevk edildi.

Azerbaycan daha önce de İran'a gıda ve ilaç yardımında bulunmuştu.

Yılmaz, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) programı kapsamında, Azerbaycan Başbakanı Ali Asadov, KKTC Başbakanı Ünal Üstel ve Kırgızistan Başbakanı Adılbek Kasımaliyev ile baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.

Cevdet Yılmaz, NSosyal hesabından görüşmelere ilişkin yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

'Görüşmelerimizde, Türk dünyasının ortak vizyonu doğrultusunda ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesi, ticaretin artırılması ve ulaştırma ile enerji başta olmak üzere stratejik alanlarda entegrasyonun güçlendirilmesini ele aldık. Ortak tarih ve kardeşlik hukukundan aldığımız güçle, ülkelerimiz arasındaki bağları daha ileriye taşıyacak adımları atmaya devam edeceğiz. Zirveye ev sahipliği yapan Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev başta olmak üzere, değerli dostum Başbakan Sayın Ali Asadov'a ve emeği geçen herkese şükranlarımı sunuyorum. Bu vesileyle dost ve kardeş Azerbaycan halkına muhabbetlerimi iletiyorum.'

Yılmaz, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Üye Devletleri Hükümet Başkanları ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları Toplantısı'na katıldı.

Daha sonra ziyareti boyunca gerçekleştirdiği temaslara ilişkin basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Yılmaz, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin son derece özel olduğunu belirtti.

Yılmaz, Şuşa Beyannamesi'nde karşılığını bulan, müttefiklik esasına dayalı ilişkilerin, 'tek millet iki devlet' zihniyetine dayandığını vurgulayarak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in sahip oldukları ortak ve güçlü vizyonun bütün bu ilişkilerde en sağlam dayanağı oluşturduğunu ifade etti.

TDT Üye Devletleri Hükümet Başkanları ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları Toplantısı'nın ikincisinin yapıldığını hatırlatan Yılmaz, toplantıların son derece faydalı geçtiğini bildirdi.

Yılmaz, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev tarafından bugün kabul edildiğini anımsatarak, şöyle devam etti:

'O görüşmede de kapsamlı bir şekilde ülkelerimiz arası ilişkileri ve bölgemizde, dünyadaki gelişmeleri değerlendirme imkanı bulmuş olduk. Bu toplantılara Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanı Sayın Ünal Üstel de davet edildi. Bu konuda Azerbaycan Cumhurbaşkanı'na ve Başbakanı'na teşekkürlerimizi, şükranlarımızı sunma imkanı bulmuş olduk. Toplantıların özüne bakacak olursanız Başbakanlar ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları toplantısında en öne çıkan başlık ekonomi. Dünyamızın geldiği duruma baktığınızda jeopolitik gerilimlerin arttığı, belirsizliklerin, risklerin yükseldiği bir dönemdeyiz. Uluslararası kurumların, kuralların maalesef zayıfladığı bir dönemdeyiz. Özellikle böyle dönemlerde ikili ilişkiler ve bölgesel entegrasyonların eskisinden de daha önemli hale geldiğini görüyoruz.

Bu anlamda Türk Devletleri Teşkilatı'nın son dönemlerde sağladığı gelişme, ilerleme çok çok kıymetli. Özellikle Güney Kafkasya'daki barış ortamının oluşma süreciyle birlikte Türk devletleri ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki bağlantısallığın güçleneceği bir perspektife sahibiz. Yine enerji konuları dünyanın gündeminde. Bu bölgemiz enerji konusunda da yeni fikirlere, yeni inisiyatiflere açık bir bölge. Dolayısıyla bu enerji, ulaştırma konuları tabii ki gündemimizde yer aldı. Diğer yandan dünyada büyük bir gelişim var. Yeşil ve dijital dönüşüm dediğimiz bir süreç var dünyada. Bu konular da yine gündemimizde yer aldı. Diğer yandan ticaret konuları, gümrüklerin basitleştirilmesi, ulaşım, ticaret anlaşmaları, bütün bunlarla Türk devletleri arasındaki ticareti arttırmak istiyoruz. Bugün Türk Devletleri Teşkilatı'na üye ülkelerin ihracatında topluluk içi ihracat yüzde 6'nın biraz üzerinde. Bunu çok daha yukarı seviyelere taşımak durumundayız.'

- 'Yeni şartlara göre gerekli inisiyatifleri almaya devam edeceğiz'

TDT üye ülkeleri arasındaki karşılıklı yatırımları da artırmak istediklerinin altını çizen Yılmaz, 'Bütün bunlarla birlikte Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerin refahını, toplumların refahını arttırma perspektifimiz var. Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkeler bugün çok daha iyi bir noktadalar. Dünyadaki büyüme hızı geçen yıl yüzde 3'ler civarındayken, Teşkilatımıza üye ülkelerin büyüme hızı yüzde 6 civarında. Yaklaşık dünyanın 2 katı bir büyüme hızıyla hareket ediyorlar ve milli gelirler büyüyor, artıyor.' diye konuştu.

Yılmaz, artan ticaret ve yatırımla birlikte her bir ülkenin bundan faydalanacağını, kazançlı çıkacağını gördüklerini ve buna inandıklarını dile getirerek, 'Biz de bu anlayışla Başbakanlar ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları düzeyinde de neler yapabiliriz, bunları ele aldığımız çok faydalı toplantılar olduğunu ifade edebilirim. Bu vesileyle Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev başta olmak üzere Başbakan Sayın Ali Asadov ve diğer tüm yetkililere şükranlarımızı sunuyoruz. Bizi çok güzel ağırladılar, misafir ettiler. Çok faydalı toplantılar gerçekleştirmiş olduk.' dedi.

Bu tür platformların ikili görüşmeler için de bir fırsat oluşturduğuna işaret eden Yılmaz, şunları kaydetti:

'Bu çalışmalarımızı kararlı bir şekilde sürdüreceğiz. Dünyanın, bölgemizin istikrarsızlaştığı bir dönemde istikrar içinde büyümeye, gelişmeye devam edeceğiz. Bu anlamda şunun da altını çizmek isterim. Özellikle Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan çok tecrübeli, çok dirayetli bir lider. Aynı şekilde Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev de çok tecrübeli ve dirayetli bir lider.

Özellikle bu tür fırtınalı dönemlerde, bölgenin, küresel ortamın fırtınalı olduğu dönemlerde liderlik çok daha ön plana çıkıyor, çok daha önem taşıyor. İnşallah içinden geçtiğimiz süreçte bu bölgemizdeki yangına girmeden istikrarımızı koruyarak yolumuza devam edeceğiz. Savaştan sonraki dönemde de oluşacak yeni ortama göre, yeni şartlara göre gerekli inisiyatifleri almaya devam edeceğiz.'

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, açıklamasının ardından, küçük bir pastayla doğum gününü kutlayan gazetecilere teşekkür etti ve onlarla hatıra fotoğrafı çektirdi.

Yılmaz, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Üye Devletleri Hükümet Başkanları ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları Toplantısı'nın ardından konakladığı otelden yürüyerek Azerbaycan Milli Halı Müzesi'ne geçti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, toplantıya iştirak eden ülkelerin heyet başkanları Azerbaycan Başbakanı Ali Asadov, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel, Türkmenistan Başbakan Yardımcısı Nökerguli Ataguliyev ve TDT Genel Sekreteri Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev ile müzeyi gezerek, burada bulunan eserlere ilişkin yetkililerden bilgi aldı.

Yılmaz, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Üye Devletleri Hükümet Başkanları ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları Toplantısı'na katıldı.

Burada konuşan Yılmaz, küresel sistemdeki tıkanıklık ve acziyet nedeniyle krizlerin çözümsüz kaldığını belirterek, İran, İsrail ve ABD arasındaki çatışmanın, TDT coğrafyası da dahil geniş bir bölgenin barış ve istikrarını tehdit ettiğini söyledi.

Önce Gazze'yi, ardından Yemen ve Lübnan'ı son olarak da İran'ı hedef alan İsrail saldırılarının amacının bölgeyi adım adım istikrarsızlaştırmak olduğuna işaret eden Yılmaz, devam eden savaşın, Hürmüz Boğazı başta olmak üzere enerji hatları ve küresel ekonomik istikrar için de hayati riskler oluşturduğunu, savaşın menfi etkilerinin tüm dünyada hissedildiğini kaydetti.

Yılmaz, kritik altyapının ve enerji tesislerinin hedef alınmasının bölgeyi ve küresel ekonomiyi geri dönülmez bir felakete sürükleyeceğine dikkati çekerek, şunları ifade etti:

'Öte yandan, her ne sebeple olursa olsun bölge ülkelerinin İran tarafından hedef alınmasını da kabul edilemez buluyoruz. Bu nedenle itidal çağrımızı yineliyoruz. Türkiye olarak krizin başlangıcından bu yana diyalog için zemin oluşturmaya çalışmakta ve yoğun bir diplomasi trafiği yürütmekteyiz. Beklentimiz, bir an evvel çatışmalara son verilmesi ve diplomasiye dönülmesidir. İsrail'in Gazze, Batı Şeria ve Lübnan'da devam eden saldırılarının, Körfez'deki savaşın gölgesinde bırakılmaması gerekmektedir. İki devletli çözümün hayata geçirilmesini ve Filistin halkının haklarının güvence altına alınmasını teminen TDT olarak çabalarımızı artırmamız önem taşımaktadır. Bu çerçevede, Gazze'nin yeniden inşası sürecinde TDT bünyesinde ortak projeler geliştirerek, Filistin halkıyla dayanışmamızı somut şekilde ortaya koymamızda yarar bulunmaktadır.

Beşinci yılına giren Rusya-Ukrayna savaşının mümkün olan en kısa sürede sona ermesini arzu ediyoruz. Ukrayna'da uluslararası hukuk temelinde, adil ve kalıcı bir barışın tesis edilmesi için üzerimize düşeni yapmaya devam edeceğiz. Diğer taraftan, bölgemizde olumlu gelişmeler de yaşandığını müşahede ediyoruz. Derin tarihi ve kültürel bağlara sahip olduğumuz komşu coğrafyamız Güney Kafkasya'da, Azerbaycan ve Ermenistan arasında kalıcı barışın tesisine yönelik atılmakta olan olumlu adımları memnuniyetle karşılıyoruz. Bölgede ortaya çıkan tarihi fırsatın değerlendirilmesini ve iki ülke arasında barış anlaşmasının imzalanmasını arzu ediyoruz. Güney Kafkasya'da istikrar ve işbirliği ortamı, Türk Dünyası'ndaki etkileşimi daha da artıracaktır. Ulaştırma, enerji, altyapı ve iletişim gibi birçok alandaki yeni iş birliği imkanlarının Türk Dünyası'nın refahına önemli katkılar vereceğine inanıyoruz.'

- 'Türk devletlerinde barış ve istikrarın korunması kritik öneme sahip'

Bölgesel gelişmelerin, küresel ulaştırma ve enerji hatları üzerinde stratejik bir konumda bulunan ülkeleri doğrudan etkilediğine işaret eden Yılmaz, 'Türk devletlerinde barış ve istikrarın korunması, yalnızca bölgesel refahın sürdürülmesi bakımından değil, aynı zamanda uluslararası ticaretin kesintisiz işlemesi ve enerji arz güvenliğinin temini bakımında da kritik öneme sahiptir. Bu gerçek ışığında, Türk devletleri olarak uluslararası platformlarda birlik içinde hareket etmemiz ve bölgesel dengeleri şekillendirme konumumuzu güçlendirmemiz her zamankinden daha önemli hale gelmiştir.' dedi.

Yılmaz, teşkilatın gözlemci üyesi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel'in toplantıya katılmasından büyük memnuniyet duyduklarını dile getirerek, şunları kaydetti:

'Cumhurbaşkanı Sayın Aliyev'e ve Başbakan Sayın Asadov'a Kıbrıs Türk halkının haklı davasına verdikleri güçlü destek için teşekkürlerimi sunmak isterim. Stratejik bir konuma sahip bulunan Kıbrıs adası, bölgedeki son gelişmeler ışığında bugün daha da önemli hale gelmiştir. Dolayısıyla, KKTC'yi söz konusu coğrafyada Türk Dünyası'nın ortak varlığı ve müşterek çıkarlarını temsil eden bir unsur olarak değerlendirmeliyiz. Bu çerçevede, aile meclisimizin tüm kıymetli üyelerini KKTC ile siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerini kuvvetlendirmeye, temaslarını artırmaya ve uluslararası toplumdaki haklı davalarını desteklemeye davet ediyorum.

180 milyona yaklaşan toplam nüfusumuz ve yıllık ortalama yüzde 5'lik büyüme hızımızla 2,1 trilyon dolara doğru ilerleyen gayrisafi milli hasılamız, ticari bağlarımızı daha da güçlendirmek için potansiyelimizin büyüklüğünü ortaya koymaktadır. 2024'te TDT üye ve gözlemci ülkelerinin kendi aralarındaki ihracatın toplamı 35,3 milyar dolara ulaşmıştır. Bu rakam, ülkelerimizin dünya genelindeki toplam ihracatının yüzde 6,1'ine karşılık gelmektedir. Aynı dönemde ülkelerimiz, tüm dünya ile ticaretlerinde yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık hacme ulaşarak, küresel ölçekteki ağırlığını bir kez daha kanıtlamıştır. Teşkilat içi ticaret hacmimizin daha üst seviyelere çıkarılmasını teminen, liderlerimiz tarafından somut bir hedef belirlenmesinin faydalı olacağını düşünüyor, bu çerçevede kendi aramızdaki ihracatın toplam ihracatımıza oranını da önümüzdeki dönemde en az yüzde 10 seviyesine çıkarabileceğimize inanıyoruz.'

- 'Türk Yatırım Fonu'nun finansman faaliyetlerine başlamasını bekliyoruz'

İkili ve bölgesel ekonomik ilişkileri besleyen bir diğer kritik alanın da yatırımlar olduğunu belirten Yılmaz, 'Bu çerçevede, TDT'nin üye ülkelerinin yatırımlarını öncelikli alanlara yönlendirecek somut girişimlere odaklanması artık bir tercih değil, stratejik bir gerekliliktir.' dedi.

Yılmaz, ikili düzeydeki Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmalarının çağın gereklerine uygun olarak revize edilmesinin, yatırımcılara güven ortamını sağlayacağını ve kararlarını daha hızlı almaları için teşvik edici olacağını vurgulayarak, şunları kaydetti:

'20 Şubat 2026 tarihinde Kazakistan'ın Türkistan şehrinde başarıyla gerçekleşen 14. TDT Ticaret ve Ekonomiden Sorumlu Bakanlar Toplantısı'nda da ele alındığı üzere, TDT Üye Ülke Hükümetleri Arasında Sürdürülebilir Kalkınma için Hizmetler ve Yatırımların Kolaylaştırılması Anlaşması'nın (SIFA) müzakerelerine bir an önce başlanması bu doğrultuda atılacak önemli bir adım olacaktır. Ayrıca, Türk Devletleri arasındaki ilk finansal kuruluş olan Türk Yatırım Fonu'nun yakın bir zamanda finansman faaliyetlerine başlamasını bekliyoruz. Fon'un, uluslararası arenada muteber bir finansal kuruluş olarak hak ettiği yeri edinmesini teminen çalışmalarımızın devamı önem taşımaktadır. Küresel ve bölgesel sınamalar karşısında Türk Devletleri arasındaki enerji ve ulaştırma bağlantılarının güçlendirilmesi stratejik öneme haizdir. Yenilenebilir enerji, doğalgaz, elektrik şebekeleri ve kritik mineraller gibi birçok alanda güçlü bir işbirliği potansiyeline sahibiz. Özellikle 'Hazar Geçişli Doğal Gaz Boru Hattı' projesi, bölgesel enerji entegrasyonunu güçlendirirken ülkelerimizin kalkınmasına da önemli katkı sağlayacaktır.'

Enerjiyle bağlantısallığın birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini, bu anlayışla, Orta Asya'dan Hazar üzerinden Türkiye'ye ve Avrupa'ya uzanan Trans-Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru'nun, tedarik zincirlerini güçlendiren, ticareti çeşitlendiren ve ülkeler arasındaki bağları pekiştiren stratejik bir hat olarak öne çıktığını vurgulayan Yılmaz, Türkiye'nin, güçlü altyapısı ve özellikle Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı başta olmak üzere, kapsamlı karayolu ve demiryolu ağıyla bu koridorun önemli bir paydaşı olduğunu söyledi.

Yılmaz, ulaştırma koridorlarının geliştirilmesi, gümrük süreçlerinin sadeleştirilmesi ve ticaretin kolaylaştırılması konularının birbiriyle yakından bağlantılı olması çerçevesinde, söz konusu alanlarda ilgili kurumların ortak toplantılar gerçekleştirmesi ve özel sektör temsilcilerinin de müşterek hedefler doğrultusunda bir araya getirilmelerinin faydalı olacağını dile getirdi.

- 'COP31'de hedefimiz küresel iklim çabalarına katkı sağlamak'

Yapay zeka başta olmak üzere dijitalleşme alanında iş birliğini geliştirmenin de önemli bir öncelik olduğuna işaret eden Yılmaz, Türkiye'nin, küresel ölçekte iklim değişikliğiyle mücadelede öncü rol üstlenme kararlılığına sahip olduğunun, çok taraflılığın ciddi baskı altında olduğu bu kritik dönemde COP31 Başkanlığı görevini üstlenmekten memnuniyet duyduklarının altını çizdi.

Yılmaz, COP29'u başarıyla gerçekleştiren Azerbaycan'ın tecrübelerinden istifade ettiklerini belirterek, 'COP31 Başkanlığımız dönemindeki hedefimiz, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında yapıcı bir köprü kurarak, taraflar arasında güveni ve işbirliğini güçlendirmek ve küresel iklim çabalarına olumlu katkı sağlamaktır.' diye konuştu.

Cevdet Yılmaz, TDT Üye Devletleri ve Gözlemcilerinin COP31 sürecine güçlü katılımının, COP31 İklim Eylemi gündemi kapsamında iş birliğini artırmak ve somut sonuçlar elde etmek için sağlam bir zemin sağlayacağını vurguladı.

Gıda güvenliğine ilişkin sınamaların küresel gündemi meşgul etmeye devam ettiğini hatırlatan Yılmaz, 'Tarım alanında kadim tecrübeye sahip olan ülkemiz, kurumsal kapasitesi ve insani yaklaşımıyla uluslararası tarım politikalarına ve küresel gıda güvenliğine önemli katkıda bulunmaktadır.' ifadelerini kullandı.

Yılmaz, bu alanda daha çok sorumluluk üstlenme vizyonuyla, Türkiye'nin en uzun süre Tarım Bakanlığı görevini yapmış Mehdi Eker'i BM Gıda ve Tarım Teşkilatı (FAO) Genel Direktörü görevine aday gösterdiklerini anımsatarak, 2027 Temmuz ayında gerçekleştirilecek seçimlerde TDT Üye ve Gözlemci ülkelerinin desteğini beklediklerini söyledi.

- 'Müreffeh bir Türk Dünyası'nın inşasına katkı sağlayacak'

Somut projelerle ülkeler ve halklar için çözümler üreten etkin bir işbirliği mekanizmasına dönüşen TDT'yi daha da güçlendirmeyi hedeflediklerini dile getiren Yılmaz, toplantı vesilesiyle paylaşılacak tüm önerilerin ortak vizyona uygun şekilde Teşkilat'ın gündemine alınmasının, çalışmalara hız kazandıracağını, Türk devletlerinin gerçek potansiyeline ulaşmasına yardımcı olacağını kaydetti.

Yılmaz, bu anlayışla, bugün yapılacak değerlendirmelerin, daha bütünleşmiş ve daha müreffeh bir Türk dünyasının inşasına katkı sağlayacağına inandığını ifade etti.

Azerbaycan Başbakanı Ali Asadov'un ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, Özbekistan Başbakanı Abdulla Aripov, Kazakistan Başbakanı Oljas Bektenov, Kırgızistan Başbakanı Adılbek Kasımaliyev, KKTC Başbakanı Ünal Üstel, Türkmenistan Başbakan Yardımcısı Nökerguli Ataguliyev ve TDT Genel Sekreteri Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev katıldı.

Yılmaz, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Hükümet Başkanları/Başkan Yardımcıları Toplantısı'na katılmak için geldiği Azerbaycan'da, Cumhurbaşkanı Aliyev'le bir araya geldi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Yılmaz, Aliyev'e Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın selamlarını iletti.

Aliyev, selamlar için teşekkür etti, kendi selamlarını da Erdoğan'a iletmesini rica etti.

Yılmaz, Türkiye'nin her zaman Azerbaycan'ın yanında olduğunu belirterek bunun, Şuşa Beyannamesi'nin temel ilkelerinden biri olduğunu vurguladı.

Aliyev de Azerbaycan'ın her zaman Türkiye'nin yanında olduğunu ifade etti.

Görüşmede, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki kardeşlik ve stratejik müttefiklik ilişkilerinin tüm alanlarda başarıyla geliştiği memnuniyetle vurgulanarak çeşitli düzeylerde yapılan karşılıklı ziyaretlerin, ilişkilerin daha da genişlemesine katkı sağladığı belirtildi.

TDT Hükümet Başkanları/Başkan Yardımcıları Toplantısı'nın önemine işaret edilen görüşmede, bu etkinliğin teşkilat çerçevesinde işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik konuların ele alınması için iyi bir fırsat sunduğu ifade edildi.

Yılmaz, bu toplantıya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanı'nın katılımını da memnuniyetle karşıladığını belirterek bu nedenle Azerbaycan'a teşekkür etti.

Gebele'de geçen yıl TDT Devlet Başkanları Konseyi'nin 12. Zirve Toplantısı'nın yüksek düzeyde gerçekleştirildiğini ve söz konusu etkinlikte önemli sonuçlar elde edildiğini belirten Yılmaz, Azerbaycan'ın TDT dönem başkanlığının başarılı olduğunu vurguladı.

Görüşmede ayrıca, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ikili işbirliğinin perspektifleri, bölgesel durum ve karşılıklı ilgi uyandıran diğer konular hakkında görüş alışverişinde bulunuldu.

Azerbaycan Bakanlar Kurulundan yapılan açıklamaya göre, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Hükümet Başkanları/Başkan Yardımcıları Toplantısına katılmak üzere Bakü'ye gelen Üstel, Asadov'la görüştü.

Görüşmede, Azerbaycan ile KKTC arasında çeşitli alanlardaki mevcut ilişkiler ve işbirliğinin geliştirilmesi ele alındı.

İki ülke arasındaki karşılıklı üst düzey ziyaretlerin yoğunluğu ile parlamentolar ve siyasi partiler düzeyindeki işbirliğinin gelişiminden memnuniyetle bahsedilen görüşmede, özellikle kültür ve turizm başta olmak üzere insani alanlarda ilişkilerin genişletilmesinin önemi vurgulandı.

Görüşmede, TDT çerçevesindeki işbirliğinin önemine dikkat çekilerek, KKTC'nin gözlemci statüsüyle teşkilatın faaliyetlerine sağladığı katkılara işaret edildi.

Bakü'de yarın düzenlenecek TDT Hükümet Başkanları/Başkan Yardımcıları Toplantısının önemine değinilen görüşmede, söz konusu toplantının hükümetler arası koordinasyonun güçlendirilmesi ve liderler tarafından belirlenen öncelikli alanlarda ortak gündemin daha etkin ilerletilmesi açısından önem taşıdığı kaydedildi.

Başkent Bakü'de başta İlahiyat, Haydar ve Tezepir camileri ile Gök Mescit, sabahın erken saatlerinden itibaren namaz kılmak isteyen vatandaşlarla doldu.

Camilerde yer bulamayan vatandaşlar, namazlarını avlu ve bahçelerde eda etti.

Ülkenin tarihi ve doğal güzellikleriyle öne çıkan Şeki kentindeki Cuma Mescidi'nde de bayram namazı kılındı.

Namazı kıldıran Şeki-Oğuz Bölge Müftüsü Kamran Memmedov, ramazan ayı ve orucun faziletlerine ilişkin vaaz verdi.

- Aliyev vatandaşları kutladı

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de yayımladığı mesajla vatandaşların Ramazan Bayramı'nı kutladı.

Aliyev, mesajında ramazan ayının manevi arınma, dayanışma ve merhamet duygularını güçlendirdiğini belirterek, bu mübarek ayda Müslümanların dini sorumluluklarını yerine getirme imkanı bulduğunu ifade etti.

Azerbaycan'ın yüzyıllardır farklı inanç ve kültürlerin barış içinde bir arada yaşadığı nadir coğrafyalardan biri olduğunu vurgulayan Aliyev, İslam dininin toplumda hoşgörü, karşılıklı saygı, milli ve manevi dayanışmanın güçlenmesinde önemli rol oynadığını vurguladı.

Aliyev, ramazan ayının her yıl toplumda birlik ve beraberliği daha da pekiştirdiğinin altını çizen, vatandaşların ülkenin huzuru, refahı ve gelişimi için yaptığı dualara katıldığını kaydetti.

Mesajında, Azerbaycan'ın bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü uğruna hayatını kaybeden şehitleri rahmet ve saygıyla andığını belirten Aliyev, yurt içinde ve dışında yaşayan Azerbaycanlıların bayramını tebrik ederek ailelere mutluluk ve bereket temennisinde bulundu.

- Azerbaycan'da bayram gelenekleri

Ramazan Bayramı'nda Azerbaycan'da da diğer İslam ülkelerinde olduğu gibi akraba ve yakınlara bayram ziyaretleri yapılıyor.

Mezarlıkların ziyaret edilmesi ve kabirler başında Kur'an-ı Kerim okunması da gelenekler arasında yer alıyor.

Azerbaycan'da 'kara bayram' ismi verilen gelenek de yaşatılıyor. Bu kapsamda vatandaşlar, iki Ramazan Bayramı arasında vefat eden yakınlarının evlerini ziyaret ediyor. Son bir yılda yakınlarını kaybeden ailelerin evlerinde taziye sofraları kuruluyor.

Aliyev, eşi Mihriban Aliyeva ile birlikte bir dönem Ermenistan işgali altında bulunan Hocavent ilini ziyaret etti.

Hanoba köyünde bölgeye geri dönen vatandaşlarla bir araya gelen Aliyev, yurttaşların Nevruz Bayramı'nı kutladı.

İlham Aliyev, burada yaptığı konuşmada, 'Şanlı zaferimiz artık uzun yıllardır gurur kaynağımızdır. Ben altıncı yıldır Nevruz Bayramı'nı Karabağ'da kutluyorum. İlk kez 2021 yılında kutladım, ardından her yıl Nevruz arifesinde Karabağ'da bulunuyor ve Nevruz ateşini burada birlikte yakıyoruz. Bu büyük bir mutluluktur.' ifadesini kullandı.

Azerbaycan'ın, milli gururunu, adaleti ve toprak bütünlüğünü yeniden tesis ettiğini vurgulayan Aliyev, 'Topraklarımızı işgalden kurtardık. Allah tüm şehitlerimize rahmet eylesin. Silahlı Kuvvetlerimiz hem 2020'de hem de 2023'te büyük kahramanlık gösterdi. Bunun sonucunda bugün bu topraklardayız ve bu toprakların gerçek sahipleriyiz.' dedi.

Aliyev, işgal döneminde bölgedeki yerleşim yerlerinin büyük ölçüde tahrip edildiğini söyleyerek, 'Ermenistan bu bölgeleri harabeye çevirmişti. Tüm köyler, kasabalar ve şehirler yıkılmıştı. Ancak bugün yeniden inşa ediyoruz. Kısa sürede Karabağ ve Doğu Zengezur'da 80 binden fazla insan yaşamaya, çalışmaya ve eğitim almaya başladı.' diye konuştu.

Büyük Dönüş Programı kapsamında, eskiden yerinden edilmiş kişilerin doğdukları topraklara geri döndüğünü kaydeden Aliyev, bu sürecin düzenli şekilde devam ettiğini aktardı.

Köy sakinleriyle bir süre sohbet eden Aliyev, daha sonra eşi Mihriban Aliyeva ile birlikte Nevruz ateşini yaktı.

Türk Şehitliği'ndeki törene, Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Birol Akgün, Büyükelçilik müşavirleri, askeri yetkililer, Bakü'deki Türk kurum ve kuruluşların temsilcileri ile vatandaşlar katıldı.

Büyükelçi Akgün'ün Şehitlik Anıtı'na çelenk koyduğu törende, şehitler için saygı duruşunda bulunuldu, İstiklal Marşı ve Azerbaycan Milli Marşı okundu.

Şehitlik anı defterini imzalayan Akgün, deftere, bundan 111 yıl önce Çanakkale Savaşı'nda dünyanın en güçlü ordularına karşı kısıtlı imkanlara rağmen kazanılan destansı zaferin Türk tarihine altın harflerle yazıldığını, Türk milletinin bağımsızlık uğruna neler başarabileceğini tüm dünyaya gösterdiğini kaydetti.

Akgün deftere, 'Çanakkale'de yatan yüz binlerce şehidimizi yad ederken yardıma geldiği kardeş Azerbaycan topraklarında azatlık uğruna canını feda eden Türk ordusunun kahraman Mehmetçiklerini ve Kurtuluş Savaşı'mızda Mehmetçik ile omuz omuza düşmana karşı dövüşürken Türk'ün istiklali uğruna şehit düşen tüm Azerbaycan askerlerini de bir kez daha rahmet ve minnetle anmak istiyorum.' ifadelerini yazdı.

Temsili şehit mezarlarına karanfil bırakan Akgün ve beraberindekiler, 20 Ocak şehitlerinin defnedildiği Şehitler Hıyabanı'nı da ziyaret etti.

Kadim bayram geleneklerinin titizlikle yaşatıldığı Azerbaycan'da kutlamaların merkezi, Bakü'nün Surahanı ilçesinde bulunan Ateşgah Mabedi oldu.

Tarihi dokusu ve kültürel önemiyle öne çıkan mekan, Nevruz etkinliklerine ev sahipliği yaparak ziyaretçilerin akınına uğradı.

Bakü sakinleri, Ateşgah'ta düzenlenen programlara yoğun ilgi gösterdi. Etkinlikler, temsili Dede Korkut ile Bahar Kız'ın, geleneksel kıyafetler giymiş askerlerin eşliğinde halkı selamlamasıyla başladı. Program boyunca sahne alan müzik grupları izleyicilere keyifli anlar yaşatırken, kurulan stantlarda Azerbaycan'a özgü yemekler, milli kıyafetler ve el sanatları sergilendi.

Nevruz ateşinin yakılmasıyla kutlamalar daha da renklenirken, ülkenin farklı bölgelerinden gelen sanatçılar yöresel kıyafetleriyle müzik ve dans performansları sundu. Bayramın vazgeçilmez simge karakterleri olan Köse ve Keçel arasındaki eğlenceli atışmalar da izleyiciler tarafından ilgiyle takip edildi.

Kutlamalara renk katan cambaz gösterileri izleyenlere heyecan dolu anlar yaşatırken, pehlivan güreşleri ve çeşitli spor etkinlikleri de programın dikkat çeken bölümleri arasında yer aldı.

- Azerbaycan'da Nevruz geleneği

Azerbaycan'da Nevruz hazırlıkları bayramdan yaklaşık bir ay önce başlıyor. Bu süreçte 'su, ateş, rüzgar ve toprak çarşambaları' olarak bilinen özel günlerde farklı ritüeller gerçekleştiriliyor.

'Su çarşambası'nda evlerin etrafına temiz su serpilerek arınma simgelenirken, 'ateş çarşambası'nda mahallelerde yakılan ateşler ve evlerde her birey için yakılan mumlar dikkati çekiyor. 'Rüzgar çarşambası'nda benzer gelenekler sürdürülürken, en önemli gün olarak kabul edilen 'toprak çarşambası'nda ise geniş sofralar kuruluyor ve büyük ateşler yakılıyor.

Nevruz'un en bilinen ritüelleri arasında ateş üzerinden atlamak ve bu sırada 'Ağırlığım, uğurluğum odda kalsın' demek, yüzük falı bakmak, yumurta boyamak ve çeşitli geleneksel oyunlar yer alıyor.

Bayramın en önemli sembollerinden 'semeni' ise ıslatılan buğdayın yeşermesiyle elde ediliyor. Doğanın canlanmasını, bereketi ve yeni başlangıçları temsil eden semeni, Nevruz'dan haftalar önce hazırlanıyor ve yeşeren filizler kırmızı kurdelelerle süslenerek evlerin başköşesine yerleştiriliyor.