Çanakkale Zafer Kupası, Çanakkale Kara Savaşları'nın 111. yılı anma etkinlikleri kapsamında Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığının katkıları, Çanakkale Valiliği, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) iş birliğiyle İstanbul Açık Deniz Yat Yarış Kulübü tarafından organize edildi.

Türk tarihinin kahramanlık destanına bir saygı duruşu niteliği taşıyan bu özel etabın başlangıcını Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Safa Koçoğlu Gürsoy, Çanakkale Valisi Ömer Toraman, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir ve Cumhurbaşkanlığı Uluslararası Yat Yarışları Organizasyon Komitesi Başkanı Ekrem Yemlihaoğlu yaptı.

Çanakkale İskele'den start alan 14 farklı ülkeden 500 yarışçı, Çanakkale Boğazı'nda mücadele etti. 104 deniz mili boyunca, yaklaşık 30 saat süreyle yarışan ekiplerden Çanakkale'ye ilk ulaşan takım Orient Express6-Atabay Challengers oldu ve Sahil Güvenlik Kupası'nı kazandı.

Bakan Yardımcısı Gürsoy, etkinlikte yaptığı konuşmada, Cumhurbaşkanlığının himayelerinde Kültür ve Turizm Bakanlığı ile ortak düzenledikleri bu yarışı Çanakkale'de ikinci kez icra ettiklerini hatırlattı.

Türkiye'nin bu yarışlar sayesinde hem doğası hem de spor turizmiyle dünyaya yelken açtığını belirten Gürsoy, 'Bu yarış 'tarihe saygı' mottosuyla düzenlendiği için de çok anlamlı buluyoruz. Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak'ın öncülüğünde spor turizmini ülkemizin her şehrinde farklı alanlarda yaygınlaştırıyoruz ve bunu devam ettireceğiz.' dedi.

Vali Toraman da Çanakkale'nin tarihi ve coğrafyası çok özel bir vilayet olduğunu dile getirdi.

Bugün Çanakkale Kara Savaşları'nın 111. yıl dönümü etkinliklerini gerçekleştirdiklerini hatırlatan Toraman, 'Şu anda da Boğaz'da Eceabat'tan merkeze doğru seyrediyoruz. Bu denizin her türlü etkinlikte kullanılması için gayret gösteriyoruz. Özellikle sportif faaliyetlerin artırılması için çaba harcıyoruz.' diye konuştu.

Kaşdemir de Çanakkale Kara Savaşları'nın yıl dönümünde Cumhurbaşkanlığı Uluslararası Yat Yarışları'nı ağırlamanın büyük mutluluk olduğunu çünkü bu yat yarışlarının artık, dünya çapında takip edilen ve prestijli bir yarış haline geldiğini söyledi.

Yarışların Çanakkale etabının çok farklı bir özelliğe sahip olduğunu belirten Kaşdemir, 'Rüzgarını almış yelkenlerle Çanakkale Boğazı daha güzel bir hale geldi.' dedi.

Yemlihaoğlu ise Cumhurbaşkanlığı 7. Uluslararası Yat Yarışları'nda Çanakkale Zafer Kupası'nın 'tarihe saygı' adıyla düzenlendiğini belirtti.

Gelibolu Yarımadası'ndaki Conkbayırı'nda bulunan Yeni Zelanda Anıtı'nda düzenlenen törende, Çanakkale Kara Savaşları'nda yaşamını yitiren Yeni Zelandalı askerler anıldı.

Yeni Zelanda Genel Valisi Cindy Kiro, törende yaptığı konuşmada, Gelibolu Yarımadası'nda bulunmaktan onur duyduğunu belirterek, 'Burası, Conkbayırı, Yeni Zelanda'nın ve Türk halkıyla derin ve kalıcı ilişkilerimizin uygun şekilde tanınmasıdır.' dedi.

Yeni Zelanda'nın Ankara Büyükelçisi Greg David Lewis de 'Burada görevini ifa edenlerin cesareti ve dayanıklılığı, her Yeni Zelandalı, her Avustralyalı ve her Türk için kültürel bir gurur kaynağı olmaya devam etmektedir.' ifadesini kullandı.


Yeni Zelanda Savunma Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Tuğamiral Mathew Williams ise savaşta hayatını kaybeden askerlere ilişkin metinler okudu.

Törende, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin çelengi Çanakkale Valisi Ömer Toraman, Yeni Zelanda adına çelengi Genel Vali Kiro sundu. Avustralya adına çelenk ise Avustralya'nın Ankara Büyükelçisi Sally-Anne Vincent tarafından sunuldu.

Programda dualar ve savaşta hayatını kaybeden askerlere ilişkin metinler okundu.

Saygı duruşunda bulunulmasının ardından İstiklal Marşı ve Yeni Zelanda milli marşının seslendirildiği program, 'Haka dansı' gösterisiyle sona erdi.

Törene, Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Avustralya Savunma Kuvvetleri Komutanı Amiral David Johnston ile çok sayıda ülke temsilcileri katıldı.


- Anzaklar ve Anzak Günü

Anzak, Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu (Australian and New Zealand Army Corps) kelimelerinin ilk harflerinin kısaltılmasından oluşuyor.

Anzak Günü ise Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerin 25 Nisan 1915'te Gelibolu'da karaya çıkışının yıl dönümü olarak anılıyor.

Britanya ordusuna bağlı Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu (ANZAC) bünyesinde Çanakkale'deki muharebelerde yaşamını yitiren Avustralyalı askerlerin anıldığı program, askeri bandonun çaldığı marşlarla başladı.

Avustralyalı askerin Aborjinlerin enstrümanı 'didgeridoo' çaldığı törende askerler, trompet eşliğinde tören alanındaki yerlerini aldı.

Saygı duruşunda bulunulmasının ardından göndere çekilen bayraklar eşliğinde İstiklal Marşı ile Avustralya Milli Marşı okundu.

Avustralya'nın Ankara Büyükelçisi Sally-Anne Vincent, törende yaptığı konuşmada, 'Buradaki tüm güzelliklerin arasında bir zamanlar burada yaşanan acıyı hayal etmek zor.' dedi.

Avustralya Savunma Kuvvetleri Komutanı Amiral David Johnston da birçok Avustralyalı ailenin tarihi Gelibolu Yarımadası ile derin kişisel bağlarının bulunduğunu belirterek, savaşan askerlerden bazı hikayeler anlattı.

Çanakkale Savaşları'nda hayatını kaybedenler için dua edilen törende Türkiye Cumhuriyeti Devletinin çelengi Çanakkale Valisi Ömer Toraman tarafından sunuldu. Büyükelçi Vincent da ülkesi adına anıta çelenk bıraktı.

Avustralya Devlet Nişanı sahibi profesyonel rehber Kenan Çelik'in günün anlam ve önemine ilişkin konuşma yaptığı törende, yaşamını yitirenler için dua edildi. Törene katılan Avustralyalılar, Lone Pine Anıtı'nın çevresindeki mezarlıklara çiçek bıraktı.

Törene Gelibolu 2. Kolordu Komutanı Tümgeneral Ferat Vural, Amfibi Kolordu Komutanı Tümamiral Hüseyin Tığlı, Çanakkale Boğazı ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Mustafa Biçen, Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Avustralya Savunma Kuvvetleri Komutanı Amiral David Johnston, Yeni Zelanda Genel Valisi Cindy Kiro, Yeni Zelanda Savunma Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Tuğamiral Mathew Williams ile çok sayıda ülke temsilcisi katıldı.

- Anzaklar ve Anzak Günü

Anzak, Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu (Australian and New Zealand Army Corps) kelimelerinin ilk harflerinin kısaltılmasından oluşuyor.

Anzak Günü de Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerin 25 Nisan 1915'te Gelibolu'da karaya çıkışının yıl dönümü olarak anılıyor.

Şehitler Abidesi'nin yer aldığı Hisarlık Tepe'de toplananlar, ekiplerin savaş uçaklarıyla yaptığı gösteriyi ilgiyle takip etti.

Çanakkale Boğazı semalarında yaklaşık yarım saat süren etkinliği seyredenler, heyecan dolu anları cep telefonu kameralarıyla kaydetti.

Gösteriyi, Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Safa Koçoğlu Gürsoy da izledi.

Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Safa Koçoğlu Gürsoy'un Şehitler Abidesi'nde anıta çelenk sunmasıyla başlayan törende saygı duruşunda bulunuldu, İstiklal Marşı okundu ve Kur'an-ı Kerim tilaveti yapıldı.

Gürsoy, törende yaptığı konuşmada, bir hafızayı tazelemek, bir ruhu yeniden hissetmek, bir emaneti omuzlamak için bir araya geldiklerini söyledi.

Türkiye'nin dört bir yanından, dünyanın farklı köşelerinden gelenlerin attığı her adımda sadece bir yolu değil, bir inancı, kararlılığı ve mirası taşıdığını belirten Gürsoy, şöyle konuştu:

'Şimdi, Şehitler Abidesi'nin huzurundayız. Öyle bir yerdeyiz ki burada kelimeler eksik, cümleler yetersiz kalır. Hepimizin burada idrak ettiği üzere Çanakkale sadece bir cephe değildir, bir milletin geri adım atmama iradesidir. İnancın, fedakarlığın ve vatan sevgisinin tarihe sığmayan halidir. Bu topraklar metrekareye binlerce merminin düştüğü ama bir adım geri atılmayan topraklardır. Bu topraklar, hayatının baharında olan gençlerin, geleceği kurtarmak için toprağa düştüğü yerlerdir ve biz bugün burada, onların emanetinin tam ortasındayız. Unutmayalım ki bu toprağın altında yatanlar, bu toprağın üstünde yaşayanlara bir gelecek bıraktılar. O yüzden bugün burada olmak, bir sorumluluğu hatırlamaktır.'

- 'Sizler, bu ülkenin yarını, umudu ve istikametisiniz'

Gürsoy, gençlerin fikren, ruhen ve vicdanen güçlü, sağlıklı bireyler olarak yetişmesi için çalıştıklarını anlatarak, şöyle devam etti:

'Sizler sadece bugünün gençleri değilsiniz. Sizler, bu ülkenin yarını, umudu ve istikametisiniz. Dün o mücadele, süngüyle verildi. Bugün ise bilgiyle, fikirle ve kararlılıkla veriliyor. Bugünün cepheleri farklı ama ruh, aynı olmak zorunda. Sizler, kaleminizle, bilginizle, emeğinizle, hayallerinizle, bu ülkenin yarınını inşa edeceksiniz. Sizin hayalleriniz büyüdükçe, Türkiye büyüyecek. Sizin cesaretiniz arttıkça bu ülkenin yürüyüşü hızlanacak. Çanakkale'de yakılan o kıvılcım, Kurtuluş Savaşı'na dönüşen bir iradenin başlangıcıydı. O irade, bugün de yaşıyor.'

Tarihine sahip çıkan ve sorumluluk bilinciyle hareken eden bir gençlik yetiştiğini dile getiren Gürsoy, 'Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında, Türkiye Yüzyılı'nda çok daha güçlü, çok daha kararlı bir şekilde yolumuza devam ediyoruz. Savunmadan teknolojiye, spordan bilime, sanata uzanan geniş bir alanda kendi ayakları üzerinde duran, kendi sözünü söyleyen bir ülkenin evlatlarıyız. Bütün bu başarının temelinde buradaki ruh yatıyor, Çanakkale ruhu. İşte biz o ruhu diri tuttuğumuz sürece, ne bu bayrak iner ne bu millet geri adım atar.' diye konuştu.

Geçmişi unutmadan, geleceği inşa etmek gerektiğini vurgulayan Safa Koçoğlu Gürsoy, 'Kökü sağlam olmayan hiçbir yapı ayakta kalamaz ve biz bu kökü, bu bilinçle, bu ruhla gençlerimizle birlikte daha da güçlendirmeye devam edeceğiz. Bugün burada attığınız her adım, bu milletin birlik ve kardeşlik duygusunun en güçlü göstergesi. Bu duyguyu koruduğumuz sürece bu topraklarda umut da bitmeyecek, gelecek de.' değerlendirmesinde bulundu.

Konuşmanın ardından İl Müftüsü Mevlüt Topçu dua etti.

Törene, Eceabat Kaymakamı Kerem Yenigün, Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkan Yardımcısı Zülküf Memiş ve İl Jandarma Komutanı Albay Cemalettin Akyüz de katıldı.

Çanakkale Savaşları Enstitüsü yayınlarından 'Türk Savaş Muhabirlerinin Kaleminden Çanakkale Savaşları' kitabı ve Anafarta Dergisi'nin 14'üncü sayısından derlenen bilgiye göre, askeri tarih literatürüne 19. yüzyılın başlarında giren 'harp muhabirliği', Osmanlı Genelkurmayının izniyle Çanakkale Savaşları sırasında faaliyet alanı buldu.

Muharebe hattına gidecek gazetecilerin uyacağı kurallar, sorumlu oldukları konular ve ikazlar, 'Harekat-ı Harbiyye-i Takibe Mezun Harb Muhabirleri Hakkında Talimatname'sinde 23 ayrı madde ve ilave iki uyarıyla belirlendi.

Birçok yabancı gazetecinin yanı sıra Türk gazeteciler de Çanakkale Cephesi'ni yerinde inceleyerek gözlem ve görüşlerini aktardı.

Çanakkale Cephesi, Türk savaş muhabirliği vazifesinin en disiplinli ve sistematik kurallar bütünüyle uygulandığı muharebe alanı oldu.

Hazırlanan talimatnamede bölgeye giden muhabirlerden cephe hattında gezerken sol kollarına takılan ve üzerinde 'H.M. (harp muhabiri)' yazan beyaz şeridi asla çıkarmamaları istendi.

Cephede şahit oldukları anları görev yaptıkları gazetelere ileten savaş muhabirleri, şehit olan bir subayın defin merasimini, dilden dile dolaşan bir kahramanlık destanını, hastaneden, yemekhaneden kimi zaman ise ön hatlara varıncaya kadar karargah veya siperden gözlemlerini kaleme aldı.

- Cephedeki muhabirler

Savaş muhabirleri, belirli bir tarih aralığında ve birbirlerini takip eder şekilde cephede görevlendirildi.

Bu savaş muhabirlerinden Milli Osmanlı Telgraf Ajansı adına çalışan Hüseyin Kazım Bey, cephenin açılışından kapanışına kadar bölgede bulundu.

Çanakkale Cephesi'nde Tasvir-i Efkar gazetesi adına görev yapan Kalcızade Mehmet Agah Efendi, İkdam Gazetesi muhabiri Kemaleddin Şinasi Bey, Tanin gazetesi muhabiri Ali Ekrem Bey, İkdam gazetesi muhabiri Burhaneddin Bey, Tasvir-i Efkar gazetesi foto muhabiri (İstiklal madalyasıyla taltif edilen gazeteci) Ebuzziyazade Velid Bey, Milli Osmanlı Ajansı ve Tanin muhabiri Cemil Hakkı Bey görev yaptı.

Cemil Hakkı Bey, İngilizlerin tahliyesinin hemen ardından Seddülbahir Kalesi, Ertuğrul Koyu, Tekke Koyu, Zığındere ve Morto Limanı bölgesinde dolaştı, geride bırakılan siperleri, depoları ve ganimet yığınlarını ilk gözlemleyenlerden biri oldu.

Burhaneddin Bey, Eceabat, Cesaret Tepe, Hilal-i Ahmer Hastanesi ve Ezine'ye giderek yalnızca cephe hattını değil köylülerin fedakarlığını, hastanedeki gazileri ve kasaba hayatını da gözlemledi, cephenin sosyal boyutunu öne çıkardı.

Kalcızade Mehmet Agah Efendi, Çimenlik Kalesi, Çanakkale İskelesi, şehir merkezi, Kilitbahir Kalesi ve Seddülbahir Kalesi'ni gezerek hem istihkamları hem şehir hayatını hem de karargahı gözlemledi, İngiliz denizaltısı E-15'in batırılması gibi kritik bir anı, bizzat yerinden aktardı.

Kemaleddin Şinasi Bey, Eceabat, Akbaş (Ağır Mecruhin Hastanesi), Kanlıdere, Seddülbahir, Morto Limanı'nı ziyaret etti, muharebe alanlarındaki sıcak çatışma izlerini gözlemlemenin yanı sıra ağır yaralıların getirildiği Ağır Mecruhin Hastanesi'nde savaşın insani ve acı verici yüzünü detaylarıyla aktardı.

Savaşın en başından en sonuna kadar cephede kesintisiz kalan tek muhabir olan Hüseyin Kazım Efendi, Çanakkale merkez, Çimenlik Kalesi (Mevki-i Müstahkem Karargahı) ve Boğaz savunma hattında yer aldı, yazılarını askeri disiplinle resmi raporlar şeklinde kaleme aldı.

Ebuzziyazade Velid Bey'in rotası, sıcak çatışma alanlarından ziyade, ordunun beyin takımının bulunduğu Çimenlik Kalesi (Mevkii Müstahkem Karargahı) ve Gelibolu 5. Ordu Karargahı'nı kapsadı.

Vefik Hayri Bey ise Eceabat İskelesi ve Seddülbahir Cephesi'ndeki yolu gazetecilik vasfıyla elinde kalemle değil 'yedek subay' olarak elinde silahla katetti. Haberi izlemek yerine bizzat haberin kendisi olan Vefik Hayri Bey, Seddülbahir'de savaşırken yaralanarak Osmanlı basın tarihinin ilk gazilerinden biri oldu.

- Mustafa Kemal ile ilk röportaj

Tanin gazetesi muhabiri Ali Ekrem Bey, daha sonra 'Arıburnu kahramanı' olarak anılacak olan Kumandan Mustafa Kemal ile ilk röportaj yapan, onunla siperler arasında dolaşarak karargahında 2 gün misafir edilen ilk gazeteci oldu.

Gazeteci Ali Ekrem Bey, Tanin gazetesinde 21 Temmuz 1915'te 'Çanakkale Mektupları: Ateş Hattında Bir Gece' başlığıyla yayımlanan mektubunda 'İngilizlere ilk darbeyi vurmuş, karaya çıkan kuvvetlerini bir hamlede denize dökme şerefini kazanan kumandan.' sözleriyle Mustafa Kemal'den bahsetti.

Ali Ekrem Bey, mektubunda Mustafa Kemal'in çadırının girişini oluşturan çardağı, tüfek, bomba, süngü gibi düşmandan aldığı savaş ganimetleriyle adeta müze haline getirdiğini anlattı.

Genç gazeteci, Mustafa Kemal'in, düşmanın hıncını üzerine çekmek için karargahının yanında mızıkayla Carmen Opereti ile Sivastopol Marşı'nı çaldırdığını, akşam vakti siperler arasındaki teftişte Mustafa Kemal'in tüm askerlerinin ismini bildiğini, hal ve hatırlarını sormadan yanlarından ayrılmadığına mektubunda yer verdi.

- 'Haberler, halkın moral ve motivasyonunu etkileyen yegane unsurlar'

Çanakkale Savaşları Enstitüsü Dış İlişkiler Koordinatörü Araştırma Görevlisi Buğra Terzi, AA muhabirine, o dönem şartlarında basın yayın faaliyetlerinin önemli olduğunu söyledi.

Kamuoyunun savaşla alakalı başka haber alma aracının olmadığını vurgulayan Terzi, şöyle devam etti:

'Özellikle Çanakkale Cephesi'nin gidişatı, başkent İstanbul'un kaderini tayin etme konusunda o kadar kilit bir nokta oluşturmuştu ki İstanbul sokaklarında Çanakkale Cephesi'nin gidişatı dışında bir söze rast gelmek oldukça zordu. Bunu öğrenmek için ise en garanti yol, cephedeki harp muhabirlerinin gönderdiği bilgilerle kaleme alınan gazete haberleri olmuştu. Bu gazete haberlerini sadece iletişim malzemesi olarak düşünmemek lazım. Ciddi bir propaganda aracı olarak da değerlendirmemiz gerekiyor çünkü bu haberler, halkın moral ve motivasyonunu etkileyen yegane unsurlar olarak karşımıza çıkıyor.'

Terzi, harp muhabirliği sayesinde çok kısa süre içinde cephede olup bitenlerin İstanbul basınında görüldüğünü belirterek, savaş gazetecilerinin yaptığı haberleri önemsediklerini, ayrıca bu haberlerin tarih bilimi açısından kullanılan ana kaynakları teşkil ettiğini anlattı.

Cephedeki basının askeri stratejiye etkisine değinen Terzi, şunları kaydetti:

'Basın, o dönem için yaptığı haberlerde, gittiği karargahı veya röportaj yapılan komutanın ismini gizlemek zorunda çünkü bu bir şekilde ifşa olursa hedef gösterme durumu olabilir. Çünkü 'Bu haberleri İstanbul halkı okuyor.' dediğimizde ciddi bir casusluk faaliyetleri de var, bu gazeteleri İngilizler ve Fransızlar da okuyor. Bunlardan devşirebildikleri istihbarat bilgilerini kullanabiliyorlar. Yer, isim bildiren haberlerin sansürlenmesi gerekiyor. Bu, cephenin gidişatını olumsuz etkileyebilecek bir konu.'

Anıta çelenk bırakılmasından sonra saygı duruşunda bulunuldu ve İstiklal Marşı okundu. Program, saygı atışı, Kur'an-ı Kerim tilaveti ve şehitler için dua edilmesiyle devam etti.

Törende konuşan Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Safa Koçoğlu Gürsoy, 57. Alay'ın manevi huzurunda olmanın gururunu yaşamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Gözünü kırpmadan şehadete yürüyen ecdadın bıraktığı mirasın emanetçileri olduklarını aktaran Gürsoy, 'Allah'ın izniyle dünya döndükçe bu mukaddes emanet, nesilden nesle aktarılacak, bu milletin sorumluluk ve şuur sahibi evlatları, ataların emanetini ötelere sadakatle taşıyacaktır.' dedi.

Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde dünyada hatırı ve sözü sayılır bir ülke olduğunu vurgulayan Gürsoy, şunları kaydetti:

'Türkiye'nin cesaretle yükselen sesi, diplomasideki başarı ve kararlılığı, bugün dostlarımıza güven, hainlere ise korku ve derttir. Türkiye Yüzyılı, işte bu ruhun, bu iradenin ve bu kararlılığın adıdır. Bugün kendi savaş teknolojisini ve otomobilini üreten, İHA, SİHA'larıyla muazzam bir güce kavuşan güçlü ve bağımsız bir Türkiye var. Sizler de güçlü, bağımsız Türkiye'nin ve gönül coğrafyamızın ümit membaısınız. Başınız dik, bileğiniz bükülmez, yüreğiniz vatan sevdasıyla mayalanmış bir şekilde yarınlara yürümelisiniz. Hayal kurmaktan, ümit etmekten, inanmaktan ve adım atmaktan vazgeçmeyin.'

Gürsoy, Gençlik ve Spor Bakanlığı olarak Türkiye'nin gençlerini desteklemeye devam edeceklerini belirterek, 'İnanıyoruz ki bu ülkenin geleceği sizin cesaretinizle güzelleşecek. Size uzanan kötü emelli ellere, art niyetli fikirlere bilimle, sanatla, sporla 'Dur.' deyin. Attığınız her adımda ailenizin ve milletimizin hayır duası ve tüm imkanlarıyla devletimizin desteği sizinledir. Bu kadim topraklar, sizden çok şey bekliyor. Size sonsuz güven duyuyor, atalarımızdan devraldığınız mirası daha ileriye taşıyacağınıza gönülden inanıyoruz.' ifadelerini kullandı.

- Sancak, üniversitesi öğrencilerinden yeniden kurulan 57. Alay'a teslim edildi

Türk Silahlı Kuvvetleri adına konuşan Piyade Albay Şerif Kağan Akan da Çanakkale Muharebeleri'nin kurtuluşa giden yolu açan ve Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ü tarih sahnesine çıkaran, kanla yazılmış bir kahramanlık destanı olduğunu söyledi.

Çanakkale'de 111 yıl önce bugün yaşananları anlatan Akan, '57. Alay'ın kahramanları, bir karış vatan toprağını düşmana çiğnetmeme uğruna kendilerini kurban etmişti. Alayın yaş ortalaması, sadece 24'tü. Okullarını, nişanlılarını, eşlerini, çocuklarını, ana ve babalarını bırakarak cepheye koşan bu gençler, bir daha geri dönmediler. Çünkü onlar dönmeyi asla düşünmediler.' diye konuştu.

57. Alay sancağına 30 Kasım 1915'te altın ve gümüş harp madalyaları verildiğini, 25 Nisan 1916'da bunların resmi geçit töreniyle alay sancağına takıldığını hatırlatan Akan, şunları kaydetti:

'Çanakkale Muharebeleri'nde vatan topraklarını canları ve kanları pahasına savunan 57. Alay'ın anısını yaşatmak ve gelecek nesillere Çanakkale ruhunu taşımak maksadıyla 57. Piyade Alayı yeniden teşkil edilmiştir. Yeniden kurulan 57. Piyade Alayı, muharebelerin cereyan ettiği bu topraklarda tarihi yarımadada bulunacak, icra edilen törenlerde, saygı nöbetlerinde ve canlandırma faaliyetlerinde görev alacaktır. Alay, az önce icra ettiğiniz 57. Alay yürüyüşünde en önde yer almış ve bundan sonraki yıllarda da aynı şekilde görev yapmaya devam edecektir. Önceki yıllarda 57. Alay'ın temsili sancağı, ülkemizin geleceği olan üniversite gençleri arasında devir teslimi yapılarak anısı yaşatılmıştır.

Kahraman alayımızın anısına sahip çıkan gençler, geleceğimizin emin ellerde olduğunu bir kez daha göstermiştir. 57. Piyade Alayı'nın yeniden kurulması nedeniyle biraz sonra devir teslim töreni son kez icra edilecek. 57. Alay'ın temsili sancağı, üniversite öğrencileri tarafından 57. Piyade Alay'ına teslim edilecektir. Hiç kimsenin şüphesi olmasın ki dünyanın en temiz kalpli, en cesur, en iyi askeri olan Mehmetçik, dün olduğu gibi bugün de emanet edilen mukaddes vatan topraklarını aynı ruhla sonsuza kadar muhafaza ve müdafaa etmek için canını seve seve vermeye hazırdır.'

Konuşmaların ardından 57. Alay'ın temsili sancağının devir teslim töreni yapıldı. Sancak, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi öğrencilerinden yeniden kurulan 57. Alay'a teslim edildi.

Tören, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından hazırlanan bando gösterisinin ardından sona erdi.

Gece saatlerinde Çanakkale kent merkezinden Tarihi Gelibolu Yarımadası'ndaki Anzak Koyu'na geçen Avustralyalı ve Yeni Zelandalılar, uyku tulumları ve battaniyeler içinde şafak vaktine kadar bekleyerek ayine katıldı.

Şafak vakti başlayan programda, saygı duruşunun ardından İstiklal Marşı ile Avustralya ve Yeni Zelanda milli marşları çalındı.

Yeni Zelanda Genel Valisi Cindy Kiro, yaptığı konuşmada, 'Her yıl Anzak Günü'nde Türk, Yeni Zelandalı ve Avustralyalı askerleri ve burada hizmet verip hayatını kaybeden herkesi hatırlamak için Gelibolu'nun savaş sahalarına geri geliyoruz.' dedi.

Kiro, bu anma töreninin Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Türk halkının derin cömertliği ve dostluğu sayesinde mümkün olduğunu vurguladı.

Gelibolu Yarımadası'nda yaşamını yitirenlerin geride kalan ailelerinde derin boşluklar bıraktığını belirten Kiro, savaşta hayatını kaybeden Yeni Zelandalılara ilişkin hikayeler anlattı.

Kiro, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün savaş sonrası Anzak annelerine yazdığı 'Bu memleketin toprakları üstünde kanlarını döken kahramanlar, burada dost bir vatanın toprağındasınız. Huzur ve sükun içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçiklerle yan yana, koyun koyunasınız. Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar, gözyaşlarınızı dindiriniz, evlatlarınız bizim bağrımızdadır, huzur içindedirler. Ve huzur içinde rahat rahat uyuyacaklardır. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.' mektubundaki sözlerini hatırlatarak 'Bu söz, bir asrın ardından bugün hala güçlü şekilde tutulmaya ve yankılanmaya devam etmektedir.' ifadesini kullandı.

- 'Eski düşmanlıklardan, dostluklar yeşerebilir'

Avustralya'nın Ankara Büyükelçisi Sally-Anne Vincent de yasın sadece Avustralyalılar için tutulmadığını, çok sayıda Türk askerinin de vatanı korumaya çalışırken hayatını kaybettiğini vurguladı.

Atatürk'ün mektubundaki 'Burada, dost bir vatanın toprağındasınız.' sözlerine atıfta bulunan Vincent, 'Bu sözler, derin bir gerçekliği ifade etmektedir, büyük acılardan, karşılıklı anlayış doğabilir. Eski düşmanlıklardan, dostluklar yeşerebilir. Türkiye, Avustralya ve Yeni Zelanda arasındaki ilişki, hatıra, saygı ve ortak insanlığımızın tanınması üzerine kuruludur.' diye konuştu.

Törende, Gelibolu 2. Kolordu Komutanlığından Piyade Tugay Komutanı Vekili Piyade Kurmay Albay Fatih Cansız, Atatürk'ün Çanakkale Savaşları'nda hayatını kaybeden yabancı ülke askerlerinin ailelerine gönderdiği mektubu Türkçe ve İngilizce okudu.

Çanakkale Savaşları'nda hayatını kaybedenler için dua edilen törende, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin çelengi Çanakkale Valisi Ömer Toraman tarafından sunuldu. Ayrıca Avustralya, Yeni Zelanda, Avusturya, Bangladeş, Kanada, Fransa, Almanya, Macaristan, Hindistan, İrlanda, Pakistan, Güney Afrika ve Birleşik Krallık'tan büyükelçi ve üst düzey yöneticiler de askerler anısına çelenk bıraktı.

Törene, Gelibolu 2. Kolordu Komutanı Tümgeneral Ferat Vural, Amfibi Kolordu Komutanı Tümamiral Hüseyin Tığlı, Çanakkale Boğaz ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Mustafa Biçen, Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir'in yanı sıra Avustralya Savunma Kuvvetleri Komutanı Amiral David Johnston, Yeni Zelanda Savunma Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Tuğamiral Mathew Williams katıldı.

- Anzaklar ve Anzak Günü

Anzak, Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu (Australian and New Zealand Army Corps) kelimelerinin ilk harflerinin kısaltılmasından oluşuyor.

Anzak Günü ise Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerin 25 Nisan 1915'te Gelibolu'da karaya çıkışının yıl dönümü olarak anılıyor.

Tarihi Gelibolu Yarımadası'nda bulunan Eceabat ilçesi sınırlarındaki Kocadere Kamp Alanı'na 22 Nisan'da gelen izciler burada, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Türk Kızılay, Dünya İzcilik Vakfı ve Beşir Derneğinin destekleriyle kurdukları çadırlarda kaldı.

Türkiye'nin 47 ili ve 8 ülkeden gelen yaklaşık 2 bin izci ve izci lideri, 57. Alay'ın karargah olarak kullandığı alanda sabah ezanıyla uyanıp, yürüyüş hazırlıklarına başladı.

Gençler, kendileri için hazırlanan asker çorbası ve hamur kızartmalarıyla kahvaltı yaptı.

Kampı ziyaret eden Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Safa Koçoğlu Gürsoy da izcilerin saçlarına kına yaktı.

Mehter takımı eşliğinde Türk bayraklarıyla yola çıkan izciler, Conkbayırı'na ulaşıp yürüyüşü tamamlayacak.

Rota kapsamında 57. Alay'ın 111 yıl önce ilerlediği güzergahta, savaşın yaşandığı cepheler de ziyaret edilecek.

- 'İzcilerimiz atalarının yürüdüğü yoldan yürüyecekler'

Türkiye İzcilik Federasyonu Başkanı Hasan Dinçer Subaşı, AA muhabirine, kampın bu yıl 25. kez düzenlendiğini söyledi.

Bütün gece hamurların kızartıldığını, çorba hazırlandığını anlatan Subaşı, 'İzcilerimiz sabah ezanıyla uyandı. Ardından hazırlıklarını tamamladılar. Şimdi aynı dedeleri gibi hamur kızartmalarını yiyip çorbalarını içiyorlar. Dedeleri gibi aynı yoldan yürüyüp aynı saatlerde Conkbayırı'na ulaşacaklar. İnşallah dedelerinin, onların nasıl birer genç olmasını istediğini düşünerek, tefekkür ederek geri dönecekler.' dedi.

Yürüyüşe İstanbul'dan katılan 12 yaşındaki Hatice Zeynep Şen de burada olmaktan dolayı çok mutlu olduğunu belirterek, 'Ben kampa üçüncü kez katılıyorum. Dedelerimizin canlarını vermek için gözlerini bir kez bile kırpmayı düşünmedikleri bu yolda tekrar yürümek çok gurur verici.' diye konuştu.

Abdullah Bedir de çok farklı duygular içinde olduklarını, ataları gibi top ve tüfek sesiyle uyandığını dile getirdi.

Tarihi Gelibolu Yarımadası Kocadere Köyü Kamp Alanı'nda şehitlere saygı için top atışı yapılmasıyla başlayan programda, katılımcılara çorba ikramının ardından sabah namazı kılındı.

Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Safa Koçoğlu Gürsoy, yürüyüş öncesinde gazetecilere yaptığı açıklamada, her yıl olduğu gibi bu yıl da gençlerle yürüyüşe katıldıklarını söyledi.

Çanakkale'yi ve şehitleri unutmamak ve unutturmamakla sorumlu olduklarını dile getiren Gürsoy, şunları kaydetti:

'Biz Çanakkale'yi, şehitlerimizi, bu vatanın nasıl kazanıldığını unutturmamak ve unutmamakla sorumluyuz. O sebeple Türkiye'nin birçok yerinden hatta farklı dünya coğrafyalarından burada genç arkadaşlarımız var. Birlikte bir bilinç inşa ediyoruz burada. Aynı duyguyu binlerce gençle bir arada yaşamayı da çok kıymetli buluyoruz. 57. Alay sadece bir askeri birlik değil, bir inancın, bir cesaretin ve gerekirse canını da ortaya koyarak geri dönmemeyi bize anlatan ve yaşatan bir milli mücadele. Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile bütün şehitlerimizi rahmetle ve minnetle anıyoruz. Gençlik ve Spor Bakanlığı olarak Bakanımız Osman Aşkın Bak'ın öncülüğünde ve Cumhurbaşkanı'mız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde gençliğin tarih şuurunu, bayrak bilincini arttırmak adına yıl içerisinde birçok faaliyet yapıyoruz. Bunlardan biri de bu faaliyetimiz. Burada olmak, genç arkadaşlarımızla birlikte olmak çok kıymetli.'

Kocadere Köyü Kamp Alanı'ndan başlayarak yaklaşık 5 kilometre süren '57. Alay Vefa Yürüyüşü' Conkbayırı'nda sona erecek.

Yürüyüşe, Çanakkale Valisi Ömer Toraman ve Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir de katıldı.

Çanakkale Kara Savaşları'nın 111. yılı törenleri kapsamında Çanakkale'ye gelen Avustralyalı ve Yeni Zelandalılardan oluşan grup, gece saatlerinde kent merkezinden Tarihi Gelibolu Yarımadası'na geçti.

Servis araçlarıyla Anzak Koyu'ndaki tören alanına ulaşan Anzak torunları, geleneksel 'Şafak Ayini'nin saatini uyku tulumları ve battaniyeler içinde bekledi.

Katılımcılar, bu sırada, tören alanındaki dev ekrandan Çanakkale Savaşları ile ilgili belgeseli izledi.

- 'Avustralya'nın tarihindeki en önemli günlerden biri'

Törenlere Avustralya'nın Adelaide kentinden katılan Jennifer Olver, ayini beklerken AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, 'Buraya gelmek, çoğu Avustralyalının hayatında bir kere yapmak istediği bir şey.' dedi.

Büyükbabasının Gelibolu Yarımadası'nda savaştığını anlatan Olver, 'Onların durduğu yerlerde durmak ve şartlarını deneyimlemek gerçekten harika.' ifadelerini kullandı.

Olver, Avustralya'da Anzak Günü'ne ilginin her geçen gün arttığını dile getirdi.

Sydney kentinden gelen Christine Glass da Anzak Günü'nün 'Avustralya'nın tarihindeki en önemli günlerden biri' olduğunu belirtti.

Glass, ayini beklerken uyku tulumları ve battaniyelerle beklemenin, atalarının maruz kaldığı şartları görmek açısından empati kurmasına yardımcı olduğunu ifade etti.

- Anzaklar ve Anzak Günü

Anzak, Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu (Australian and New Zealand Army Corps) kelimelerinin ilk harflerinin kısaltılmasından oluşuyor.

Anzak Günü ise Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerin 25 Nisan 1915'te Gelibolu'da karaya çıkışının yıl dönümü olarak anılıyor.

Fransa'nın Ankara Büyükelçisi Isabelle Dumont, törende yaptığı konuşmada, saygı gösterilerinin sadece Fransız devletinden ve İtilaf Devletlerinden askerlerle sınırlı olmadığını belirterek, 'Bu saygı, doğal olarak bu topraklarda yatan Osmanlı İmparatorluğu askerlerine de yöneliktir.' dedi.

Dumont, Türk yetkililer ile Fransa Büyükelçiliği arasındaki işbirliğiyle Fransız Askeri Mezarlığı'nın özen ve haysiyetle korunduğunu ifade etti.

Büyükelçi Dumont ile Türkiye'yi temsilen Çanakkale Valisi Ömer Toraman anıta çelenk bıraktı. Misyon şefleri de temsil ettikleri ülkelere ait çelenkleri anıta sundu.

Törenin devamında, Pierre Loti Fransız Lisesi öğrencileri, savaşta hayatını kaybeden askerlerin yazdığı mektupları okudu.

Saygı duruşunda bulunulması, İstiklal Marşı ve Fransa Milli Marşı'nın okunmasıyla devam eden törende, mezarlıktaki askerlerin hikayeleriyle hazırlanan, QR kod okutularak mezarlığa ilişkin bilgileri Türkçe, İngilizce ve Fransızca dil seçenekleriyle sunan sesli turun açılışı yapıldı.

Tören, anıttaki mezarlara karanfil bırakılması ve ülke temsilcilerinin anı defterini imzalamasıyla sona erdi.

Programda, Fransa Büyükelçiliği Savunma Ataşesi Albay Nicolas Presson, Yeni Zelanda Genel Valisi Cindy Kiro ile eşi Richard Davies, Yeni Zelanda'nın Ankara Büyükelçisi Greg David Lewis, Avustralya Savunma Kuvvetleri Komutanı Amiral David Johnston, Yeni Zelanda Savunma Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Tuğamiral Mathew Williams, Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, Senegal, İrlanda, ABD, Kanada, Almanya ve Hindistan'dan katılımcılar yer aldı.

Abide alanındaki tören, Çanakkale Valisi Ömer Toraman'ın Atatürk Anıtı'na ay yıldız motifli çelengi bırakmasıyla başladı.

Saygı duruşunda bulunulması ve tören kıtası tarafından saygı atışı yapılmasının ardından program, İstiklal Marşı eşliğinde Türk bayrağının göndere çekilmesiyle devam etti.

Çanakkale Valisi Toraman, yaptığı konuşmada, bugün burada yalnızca bir askeri mücadeleyi anmak için değil insanlık tarihine derin izler bırakan bir dönemin hatırasını yaşatmak, o günlerin fedakarlıklarını ve acılarını ortak bir anlayışla yad etmek üzere bir araya geldiklerini söyledi.

Çanakkale'nin, savaş yıkıcılığını ve insan hayatı üzerindeki ağır bedelini en açık şekilde ortaya koyarken aynı zamanda cesaretin, fedakarlığın ve insanlık onurunun en güçlü şekilde tecelli ettiği bir tarih sahnesi olduğunu ifade eden Toraman, şöyle devam etti:

'Aradan geçen uzun yıllara rağmen Çanakkale'nin hatırası ilk günkü anlamını ve önemini korumaktadır. Çünkü burada yaşananlar yalnızca geçmişe ait bir hatıra değil aynı zamanda günümüz dünyası için güçlü mesajlar barındıran evrensel bir tecrübedir. Bu anlamlı anma törenleri, geçmişte cephelerde karşı karşıya gelen milletleri, bugün aynı değerler etrafında bir araya getirmektedir. Bu yönüyle Çanakkale ayrışmanın değil buluşmanın, çatışmanın değil diyaloğun, düşmanlığın değil karşılıklı saygı ve anlayışın simgesi haline gelmiştir.'

- Çanakkale'nin hatırası, halklar arasındaki dostlukla güçlendi

Törende İtilaf Devletleri adına konuşma yapan Fransa Temsilcisi Yannick Bossu ise Çanakkale Kara Savaşları'nın 111. yılı dolayısıyla hayatını kaybeden askerlere saygı göstermek üzere Gelibolu Yarımadası'nda bulunmaktan onur duyduğunu söyledi.

Çanakkale Boğazı'nın, muharebelere katılan ülkelerin 'ortak tarihinin en trajik olaylarından birinin sahnesi' haline geldiğini dile getiren Bossu, çatışmaların kayıplarının her iki taraf için de ağır olduğunu vurguladı.

Bossu, Çanakkale'nin hatırasının halklar arasındaki dostlukla güçlendiğini belirterek Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 'Büyük işler, önemli girişimler ancak birlikte çalışma ile elde edilebilir.' sözlerine atıfta bulundu.

Anma töreni düzenleyen Türk yetkililere teşekkür eden Bossu, 'Fransa ve Türkiye bir zamanlar düşman ittifakların üyeleriydi ancak düşmanlıklarımızı aşmayı başardık ve bugün birbirimiz için aynı zamanda ortaklarımız için de güvenilir müttefikler haline geldik. Bu Fransız-Türk ve bugün uluslararası işbirliği, dünyanın geri kalanına bir mesaj olsun.' dedi.

- 'Bu topraklar barışın ve huzurun diyarı olmuştur'

Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir de Çanakkale Kara Muharebeleri'nin dünya tarihinde emsali az görülen bir muharebe olduğunu hatırlatarak Türk milletinin Çanakkale'de büyük ve şanlı bir vatan müdafaası yaptığını, başarılı olduğunu çok açık ve haklı bir zafer kazandığını dile getirdi.

Üzerinde tören yapılan bu toprakların büyük acılara ve gözyaşlarına şahitlik ettiğini belirten Kaşdemir, şöyle konuştu:

'İnsanlık tarihinin gördüğü en büyük ve en çetin savaşlardan birisi bu topraklarda yaşanmıştır. 111 yıl önce büyük acılara sahne olan bu topraklar şimdi barışın ve huzurun diyarı olmuştur. Dünyanın en iyi korunmuş savaş alanı ve dünyanın en büyük açık hava müzesi olan Tarihi Alan, her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlamaktadır. Çanakkale Tarihi Alanı hem dünyada hem Türkiye'de bir buluşma noktası haline gelmiştir.'

Konuşmaların ardından Levent Kol, 25 Nisan 1915'te şehit düşen Yüzbaşı Yusuf Kenan ile ilgili 'Bir Çanakkale Kahramanı' başlıklı anlatım yaptı.

- Törenden detaylar

Vali Toraman ve beraberindekiler, Şehitler Abidesi etrafında bulunan temsili şehit mezarlarına karanfil bıraktı, şehitlik anı defterini imzaladı ve dua etti.

Anma töreninde, Çanakkale'de şehit olan askerler için Kur'an-ı Kerim tilaveti yapıldı, dua edildi.

Mehteran gösterisinin ardından 57. Piyade Alayı ile yabancı askerler, gaziler ve izciler tören geçişi yaptı.

Protokol üyeleri daha sonra Şehitler Abidesi'nin deniz tarafında kurulan alana geçerek Türk Hava Kuvvetlerinin gösteri ekibi Türk Yıldızları'nın Çanakkale Boğazı üzerindeki gösterisini izledi.

Törende, 1. Ordu Komutanı Orgeneral Bahtiyar Ersay, 2. Kolordu Komutanı Tümgeneral Ferat Vural, Amfibi Kolordu Komutanı Tümamiral Hüseyin Tığlı, Çanakkale Boğaz ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Mustafa Biçen, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Cüneyt Erenoğlu, Çanakkale Baro Başkanı Ardahan Dikme, Eceabat Kaymakamı Kerem Yenigün, Dışişleri Bakanlığı Asya Pasifik Genel Müdürü Korkut Güngen, AK Parti Çanakkale İl Başkanı Abdurrahman Kuzu ve diğer ilgililer hazır bulundu.

Programa, Yeni Zelanda Genel Valisi Cindy Kiro ile eşi Richard Davies, Avustralya Savunma Kuvvetleri Komutanı David Johnston, Yeni Zelanda Savunma Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Mathew Williams, Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, İrlanda, Kanada, Pakistan, Fransa, Malta'dan büyükelçiler ve üst düzey yöneticiler katıldı.

Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün yakın silah arkadaşlarından Yarbay Hüseyin Avni Bey ile Anafartalar Grup Kurmay Başkanı Yarbay İzzettin Bey'in kendi adlarını taşıyan torunları, Çanakkale Kara Savaşları'nın 111. yıl dönümünde, Çanakkale Savaşları Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Murat Karataş, Enstitü Müdürü Utkan Emre Er, Enstitü Dış İlişkiler Koordinatörü Araştırma Görevlisi Buğra Terzi, Çanakkale Savaşları Tarihi Araştırmacı Gürsel Akıngüç, Türk Şehitlikleri İmar Vakfı temsilcileri, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Askeri Tarih Araştırmaları öğrencileri ile 57. Alay'ın 111 yıl önce eğitim ve tatbikat faaliyetlerini yürüttüğü Bigalı köyünde bugün Mustafa Kemal Yolu'nun başlangıç noktası olan Değirmen Sırtı mevkisinde bir araya geldi.

Katılımcılar Bigalı köyündeki Değirmen Sırtı mevkisinden yürüyüşe başladı. Grup, 57. Alay'ın konuşlandığı alanlardan geçerek Kocaçimen Tepe, Conkbayırı ve çevresindeki hat boyunca ilerledi.

Yaklaşık 7 kilometrelik parkur, dönemin askeri hareketliliği göz önünde bulundurularak takip edildi. Katılımcılar, 57. Alay'ın kısa sürede cepheye ulaşarak taarruza geçtiği güzergahı yerinde gözlemleme imkanı buldu.

Yaklaşık 4 saatte tamamlanan yürüyüşün ardından grup, Hüseyin Avni Bey'in kabrini ziyaret ederek dua etti.

- 'Farklı hisler içerisindeyim'

Hüseyin Avni Bey'in torunu Hüseyin Avni Tanman, AA muhabirine, dedesinin eşine yazdığı mektuplarda bölgenin doğa güzelliklerinden söz ettiğini söyledi.

Bölgenin zorlu bir coğrafyasının bulunduğunu belirten Tanman, şöyle konuştu:

'Şu anda top seslerinin olduğunu ve arkamızdaki Kocaçimen Tepe'nin arkasında Anzak kolordusunun çıkartma yaptığını düşünürsek, yetişmekte acele eden askerlerin mola vermeden 2 saatte bunca yolu aşıp oraya çıkmaları müthiş bir şey. Farklı hisler içerisindeyim. Hem o dönemi yaşamaya çalışıyorum hem akıllarından geçenleri düşünmeye çalışıyorum. 57. Alay manevi seviyesi çok yükseltilmiş bir alay, bunu mektuplarda ve ceridelerde görüyoruz. Dolayısıyla askerlerin manevi hislerini ve oraya bir an evvel ulaşmak için acele etmelerini anlayabiliyorum.'

- 'Bu hissin de tarifi mümkün değil'

Anafartalar Grup Kurmay Başkanı Yarbay İzzettin Bey'in torunu İzzeddin Çalışlar da yürüyüşün tarihi olayları sahada anlamak açısından önemli olduğunu vurguladı.

Dedesinin geçtiği yollardan geçtiğini anlatan Çalışlar, 'Biyolojik olarak da bir his uyanıyor. Bu hissin de tarifi mümkün değil çünkü daha önce başkalarının aynı hissi duymamış olduğunu, dolayısıyla isminin konulmadığını düşünüyorum.' diye konuştu.

Çanakkale Savaşları Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Karataş ise 25 Nisan 1915'in savaşın seyrini değiştiren kritik bir tarih olduğuna değinerek, Türk birliklerinin bu süreçte hızlı bir şekilde harekete geçerek stratejik noktaları kontrol altına aldığını kaydetti.

Çanakkale Savaşları Tarihi Araştırmacısı Gürsel Akıngüç ise 25 Nisan 1915'te bölgede yaşananlara ilişkin bilgiler verdi.

Anadolu Hamidiye Tabyası'nda toplanan vatandaşlar, ekiplerin savaş uçaklarıyla yaptığı gösteriyi ilgiyle izledi, manevralarını cep telefonlarıyla görüntüledi.

Çanakkale Boğazı semalarında yaklaşık yarım saat süren gösteriyi izleyenler, heyecan dolu anlar yaşadı.

Uçakların duman atarak tırmanış, dönüş ve alçalma hareketlerini yapması, izleyenleri hayran bıraktı.

Etkinlik alanında ayrıca öğrenciler, okullarınca hazırlanan gösterileri ve sahne etkinliklerini de sundu.

Hamidiye Tabyaları'ndaki hangarda düzenlenen defilede mankenler, çocuklarla Umay Ana figürlerinin de yer aldığı eserleri sergiledi.

Atık kumaşlardan oluşan defilede, Türk mitolojisinde yer alan kahramanlar simgelendi.

ÇOMÜ Rektörü Prof. Dr. Cüneyt Erenoğlu, AA muhabirine, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla düzenledikleri serginin büyük beğeni aldığını söyledi.

Serginin COP31 sıfır atık vizyonu kapsamında planlandığını aktaran Erenoğlu, 'Bu anlamda hem Çanakkale'mizde hem de üniversitemizde sıfır atık vizyonunu geliştirmeyi sürdürüyoruz. Projeleri farklı alanlarda faaliyete geçiriyoruz. Sürdürülebilir kampüs, yeşil kampüs kapsamında geri ve ileri dönüşüm kaynaklarının sınırlı ve planlı kullanılmasını amaçlıyoruz.' dedi.

Erenoğlu, çalışmanın Güzel Sanatlar Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Minara Guliyeva ile Yeşil Dönüşüm Koordinatörü Dr. Öğretim Üyesi Dilvin İpek'in destekleriyle organize edildiğini belirterek, şunları kaydetti:

'Bu bir geri dönüşüm defilesi oldu. Ayrıca, Türk dünyasının mitolojik karakterlerini tekstil ve geri dönüşümle buluşturan Türkiye'deki ilk çalışma oldu. O da bize nasip oldu. Ben bu kapsamda tüm hocalarımıza, akademisyenlerimize ve öğrencilerimize teşekkür ediyorum. Ayrıca, bu defilemizi Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde de sergilemek için davet aldık. Önemli bir çalışma ve sosyal projemizi örnek olarak Ankara'da tanıtma fırsatı bulacağız.'

Etkinliğe, Çanakkale Valisi Ömer Toraman, Amfibi Kolordu Komutanı Tümamiral Hüseyin Tığlı, Boğaz ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Mustafa Biçen, Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, İl Jandarma Komutanı Albay Cemalettin Akyüz, Milli Eğitim Müdürü Mine Hayta ile akademisyenler, öğrenciler ve vatandaşlar katıldı.

Bursa Valiliği tarafından Tayyare Kültür Merkezi'nde düzenlenen programda saygı duruşunda bulunuldu, İstiklal Marşı okundu. Sadi Etkeser İlkokulu öğrencileri marşa işaret diliyle eşlik etti.

Bursa İl Milli Eğitim Müdürü Gürhan Çokgezer, 23 Nisan'ın tarihi bir dönüm noktası olduğunu ve bu anlamlı günün çocuklara armağan edilmesinin, geleceğin teminatı olan çocuklara duyulan güvenin en açık göstergesi olduğunu söyledi.

Bugünün çocuklarının Türkiye'nin yarınlarını şekillendireceğini, bilimde, sanatta, teknolojide ve her alanda söz sahibi olacak nesiller olduğunu belirten Çokgezer, 'Sahip olduğunuz bu kıymetli mirası daha ileriye taşıyabilmeniz, bilgiyle donanmanızın yanı sıra milli ve manevi değerlerinize bağlı, sorumluluk sahibi bireyler olarak yetişmenizle mümkündür.' dedi.

Konuşmanın ardından Pilot Sanayi İlkokulu öğrencilerinden Neslihan Yıldız, '23 Nisan', Aykız Çetinkaya ise 'Yarınlara Sözüm Var' adlı şiiri okudu.

Program, Hundi Hatun Anaokulu öğretmen ve öğrencileri tarafından hazırlanan 'Ay Yıldızlı Bayrağım' ile Başaran İlkokulu öğretmen ve öğrencilerinin hazırladığı 'Köklü Geçmiş, Güçlü Gelecek' adlı gösterilerin sahnelenmesinin ardından sona erdi.

- Eskişehir

Eskişehir'de Şehit Anıl Gül Spor Salonu'nda düzenlenen törende, İl Milli Eğitim Müdürü Sinan Aydın konuşma yaptı.

İlkokul öğrencilerinin şiirler okuduğu programda, 23 Nisan temalı resim ve şiir yarışmalarında dereceye giren öğrencilere Eskişehir Valisi Erdinç Yılmaz tarafından ödülleri verildi.

Adnan Menderes Anaokulu, Dr. Safa Halaç Özel Eğitim Okulu ve Şehit Mehmet Taş İlkokulu öğrencileri gösteriler sundu.

Törene, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Hava Orgenaral Rafet Dalkıran, CHP Eskişehir Milletvekili Jale Nur Süllü, Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, Cumhuriyet Başsavcısı Üzeyir Karakülah, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ile çok sayıda vatandaş katıldı.

- Çanakkale

Çanakkale'deki tören, Cumhuriyet Meydanı'nda düzenlendi.

Saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı'nın okunmasının ardından İl Milli Eğitim Müdürü Mine Hayta, öğrencilerle Atatürk Anıtı'na çelenk sundu.

Hayta, burada yaptığı konuşmada, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 106. kuruluş yıl dönümünü ve dünyadaki tüm çocukların 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı kutladı.

Törene, protokol üyeleri, daire müdürleri, siyasi parti temsilcileri, gaziler, öğrenciler ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Lapseki ilçesinde de 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla İlçe Milli Eğitim Müdürü Hikmet Tepeli, Hükümet Konağı önündeki Atatürk Büstü'ne çelenk sundu. 15 Temmuz Şehitler Meydanı'nda öğrenciler çeşitli gösteriler yaptı.

Gelibolu ilçesindeki etkinlikler ise 2. Kolordu Komutanlığı Karargah Binası önündeki Atatürk anıtına İlçe Milli Eğitim Müdürü Kadir Aydın tarafından çelenk sunulmasıyla başladı. Daha sonra 26 Kasım İlkokulu'nda gerçekleştirilen törende öğrenciler folklor gösterisi sundu.

- Kütahya

Kütahya'da, Dumlupınar Spor Salonu'nda düzenlenen törende protokol üyeleri çocukların bayramını kutladı.

İl Milli Eğitim Müdürü Mustafa Yılmaz, Kahramanmaraş'taki okul saldırısında hayatını kaybeden öğretmen ve öğrencileri andı.

Yılmaz, 'Bizler evlatlarımızı okullarında tutmaya, onları güvenle yarınlara hazırlamaya kararlıyız. Çünkü en güvenli ortamlar okullardır. Okullar, yuvadır. Okullar, sevginin, bilginin, güvenin ve geleceğin birlikte yeşerdiği en kıymetli mekanlardır. Bu bilinçle çocuklarımızın huzur içinde eğitim alabildikleri ortamları güçlendirmeye ve her birini emanet bilinciyle korumaya devam edeceğiz.' dedi.

Tören, çeşitli yarışmalarda dereceye giren öğrencilere hediyelerinin takdim edilmesiyle sona erdi.

- Yalova

Yalova'daki program kapsamında Saffet Çam Ortaokulu önünde kortej oluşturuldu.

Okulların yer aldığı yürüyüşe katılan protokol, İstanbul Caddesi ve Cumhuriyet Caddesi'nden etkinliğin yapılacağı 15 Temmuz Demokrasi ve Cumhuriyet Meydanı'na geldi.

Saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı'nın okunmasının ardından dereceye giren öğrencilere ödülleri Vali Ahmet Hamdi Usta, Garnizon Komutanı Tuğamiral Mehmet Göncüoğlu, Belediye Başkanı Mehmet Gürel ve protokol tarafından verildi.

Öğrencilerin şiir okuduğu program, halk oyunları gösterilerinin ardından sona erdi.

- Balıkesir

Balıkesir'de de İl Milli Eğitim Müdürlüğü koordinesinde Kurtdereli Spor Salonu'nda tören düzenlendi.

Saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başlayan programda, İl Milli Eğitim Müdürü Selehattin Kal konuşma yaptı.

Anaokulu ve ilkokul öğrencilerinin sergilediği oyunlar ve gösteriler büyük beğeni topladı, izleyiciler tarafından ayakta alkışlandı.

Programın sonunda protokol, öğrencilerle hatıra fotoğrafı çektirdi.

Programa, Vali İsmail Ustaoğlu, Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın ile diğer ilgililer katıldı.

Vali Ustaoğlu ve protokol, programın ardından öğrenciler tarafından yapılan ve salon önünde sergilenen projeleri inceledi.

- Bilecik

Bilecik'te İstasyon Spor Salonu'nda düzenlenen tören, saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı. Daha sonra şiir dinletisi sunuldu.

Bilecik İl Milli Eğitim Müdürü Serdal Şimşek, 'Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir' şiarıyla oluşturulan TBMM'nin kuruluşunun 106'ncı yıl dönümüne ulaşmanın gurur ve heyecanını yaşadıklarını söyledi.

Halk oyunları gösterisiyle devam eden program, fotoğraf çekimi ve ödül töreniyle sona erdi.

Programa, Vali Faik Oktay Sözer, Bilecik Belediye Başkanı Melek Mızrak Subaşı, Cumhuriyet Başsavcısı Burak Olgun, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Zafer Asım Kaplancıklı, İl Jandarma Komutanı Kıdemli Albay Ali Vanlı, diğer ilgililer ve veliler katıldı.

Pazaryeri ilçesinde de Hükümet Konağı önünde İlçe Milli Eğitim Müdürü Mahmut Ekinci tarafından Atatürk Anıtı'na çelenk bırakıldı. Saygı duruşunda bulunuldu, İstiklal Marşı okundu.

Kutlamalar, hava muhalefeti dolayısıyla Pazaryeri Belediye Kültür Merkezi salonunda öğrencilerin gösterileriyle devam etti. Yarışmalarda dereceye girenlerin ödüllerinin verilmesiyle program sona erdi.

Çanakkale Kara Savaşları'nın 111. yıl dönümü etkinlikleri kapsamında düzenlenen kamp, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Türk Kızılay ve Beşir Derneği desteğiyle gerçekleştiriliyor.

57. Alay'ın takip ettiği güzergahtan yürüyüşe başlayacak izciler, sırtlarında 'Dedeciğim ben geldim' yazan kırmızı yelekleri ve başlarında enveriye kabalakları ile yeşillikler içinden tek sıra halinde Conkbayırı'na ulaşacak.

Kamp için 47 il ve 8 ülkeden gelen yaklaşık 2 bin izci, Eceabat'taki Kocadere Kamp Alanı'nda 57. Alay'ın karargahında çadırlarını kurmaya başladı.

Gençler, kamp süresince izcilik faaliyetlerinin yanı sıra Tarihi Gelibolu Yarımadası'ndaki şehitlikleri de ziyaret etme fırsatı bulacak.

Federasyon Başkanı Hasan Dinçer Subaşı, AA muhabirine, yürüyüşün 25 yıl önce Anzak törenleri sırasında ortaya çıkan bir fikirle başladığını söyledi.

Bu yıl 25. kez 57. Alay'ın karargah kurduğu noktada bulunduklarını anlatan Subaşı, çok derin manevi duygular içinde olduklarını ifade etti.

Subaşı, 57. Alay'ın buradan hareket ettiğini ve Anzak askerlerine karşı ilk mücadeleyi verdiğini dile getirerek, şöyle konuştu:

'O zamanlarda burada olan bütün askerlerimiz şehit oldu ama 57. Alay yaşamaya devam etti. Bizler de 25 senedir 57. Alay gibi çocuklarımızı onların ruhuyla yetiştirmeye çalışıyoruz. Türkiye'nin değişik yerlerinden 2 bin civarında izcimiz bizimle birlikte. 25 Nisan sabahı aynı dedelerinin yaptıkları gibi asker çorbası, hamur kızartmasını yiyerek buradan aynı yerden hareket edecekler.'

- 'Artık Çanakkale savaşlarının uzmanı oluyorlar'

İzcilerin dedelerin yürüdüğü yoldan Conkbayırı'na ulaşacaklarını belirten Subaşı, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Aynı anda aynı saatte aynı yollardan yürüyecekler. 25 yıl, çeyrek asır önemli bir süreç. Genç nesiller, genç ruhlar ve o ruhların hissettikleri bizlerden çok daha farklı. Bu çocuk ve gençlere dedelerimiz için şehitler için 'Ölümsüz.' diyoruz, ölümsüz olduklarını biliyoruz. O ruhların vermiş oldukları manevi lezzetlerle buradan ayrılıyorlar. Biz çocuklara 'Okuyun, Çanakkale savaşlarını araştırın, ondan sonra buraya gelin.' demiyoruz. Biz sadece 'Buraya gelin, 57. Alay olun.' diyoruz. Sonra buradan almış oldukları manevi lezzetlerle geriye dönüyorlar ve artık Çanakkale savaşlarının uzmanı oluyorlar.'

Subaşı, yaptıkları tüm milli bilinç kamplarında gençlerin aynı duygularla geriye döndüklerini vurguladı.

Bunun çok önemli bir manevi lezzet olduğunu aktaran Subaşı, şunları kaydetti:

'Bugün yeni şeyler söylemek lazım. Belki de o yeni şeyleri yeni şekillerde söylemek lazım. Buna inanıyoruz çünkü çocuk ve gençlerimiz öğrendiklerini zannettikleri ama maalesef çok ciddi bir bilgi kirliliği yaşadıkları internet ortamından kurtuluyorlar ve bazı şeyleri buraya gelip burada yaşayarak, yaparak öğreniyorlar. Bu da onların üzerinde kalıcı oluyor.'

Valilikten yapılan açıklamaya göre, Çanakkale Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında, İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince göçmen kaçakçılığıyla mücadele çerçevesinde 22 Nisan'da operasyon düzenlendi.

Operasyonda yakalanan çeşitli ülkelere mensup 30 düzensiz göçmen işlemlerinin ardından Düzensiz Göçmen Ön Kabul ve Sevk Merkezi'ne teslim edildi.

Düzensiz göçmenlere organizatörlük yaptığı gerekçesiyle gözaltına alınan şüpheli tutuklandı.

Öte yandan operasyonda 1 minibüs, 15 can yeleği, 12 can simidi ve 3 hava pompasına da el konuldu.

Çanakkale Kara Savaşları'nın 111. yıl dönümü törenlerine katılmak üzere kente gelen Kiro, Çanakkale Havalimanı'nda Vali Ömer Toraman tarafından karşılandı.

Yeni Zelanda Genel Valisi Kiro'yu karşılama töreninde, Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek, Boğaz ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Mustafa Biçen ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir de hazır bulundu.