Tuzluca ilçesine bağlı Gaziler köyü, havaların ısınmasıyla birlikte yeşillenen doğası ve coğrafi yapısıyla güzel görüntü oluşturuyor.

AA ekibince dronla görüntülenen Gaziler, doğal yapısı nedeniyle İsviçre'nin Alp Dağları bölgesindeki köylere benzetiliyor.

Doğaseverlerin uğrak yeri olan Gaziler, fotoğrafçıların da en sık uğradığı noktalar arasında yer alıyor.

Aras Dağları'nın eteklerinde, 2 bin rakımın üstündeki doğal kayalıklarıyla bölge, vadiden geçen Gaziler Deresi ve bu derenin canlandırdığı doğasıyla dikkati çekiyor.

Yurdun en doğusunda yer alan Iğdır, Afrika ile Rusya arasında göç eden birçok kuş türüne ev sahipliği yapıyor.

Kent merkezinin sahip olduğu 800 metre rakımdan, şehrin güneyindeki 3 bin 200 metre rakımlı Aras Dağları'nın neredeyse her kademesinde bugüne kadar 348 kuş türü tespit edildi.

Burada tespit edilen kuşlar arasında, Türkistan'dan Sahra altına kadar göç edebilen çayır delicesi de (Circus pygargus) bulunuyor.

Araştırmacıların bölgede sürdürdüğü çalışmada bu türün Tuzluca ilçesine bağlı Dipsiz köyü yakınlarındaki bir çayırda ürediği belirlendi.

Kanat açıklığı yaklaşık 1 metreye ulaşmasına karşın ağırlığı 250-450 gram arasında değişen bu tür, diğer yırtıcılar gibi termal akıntıları kullanarak göçmek yerine binlerce kilometrelik kanat çırparak uçmasıyla biliniyor.

Çayırlarda yaşaması ve dalgalı, savruluyormuş gibi uçması nedeniyle çayır delicesi adını alan türden, güneyden göçle geldiği Iğdır'daki 2 bin 100 rakımlı çayırda erkek ve dişiler halinde 20'den fazla birey olarak kayda alındı.

Iğdır Üniversitesi Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi (KUŞMER) Müdürü Dr. Emrah Çelik, AA muhabirine, bu türün dünya popülasyonunun 300 ile 550 bin arasında olduğunu söyledi.

Çayır delicesinin popülasyonunun azalan durumda olduğunu işaret eden Çelik, 'Türkiye'de de yerleşik bir tür. Daha önceki yapılan çalışmalara baktığımız zaman İstanbul Boğazı'nda 12 ve 14 bireylik bir kayıt verilmiş. Yine Adana-Ceyhan bölgesinde tür ile ilgili kayıtlar var. Geçiş yaparken türün kayıtları var. Burada yapmış olduğumuz çalışmalarda da türün kaydını aldık.' dedi.

Kuşun kemirgen ve diğer tarım zararlılarının kontrolünde önemli rol üstlendiğini anlatan Çelik, 'Burada türü erkek ve dişi birey olarak kayıt altına aldık. Bu da şu anlama geliyor, bu alan türün üreyebileceği muhtemel alanlardan bir tanesi. Besin zincirinde üst yırtıcılar dediğimiz kuşlar grubunda, yine omurgalıların, küçük omurgalıların kontrolünde, sağlıklı bir ekosistemin işleyişinde bu türün önemi oldukça fazla.' diye konuştu.

- 'Çalışmada 20 bireylik bir popülasyonu kayıt altına aldık'

Yapılan çalışma sonucu elde edilen verilerin bölgenin kuş çeşitliliği ve bu türün yaşam alanının korunması için önemli olduğunu ifade eden Çelik, şunları kaydetti:

'Uluslararası Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) verilerinde türün azalan popülasyonda olması bu da bizim için önemli. Çünkü Iğdır'da yeteri düzeyde popülasyonun tespit edilmesi türün bundan sonraki çalışmalarda da bu alanı kullanabileceğini gösteriyor. Aslında daha önceki çalışmamızda biz Bayburt'ta bir çalışma yapmıştık, çalışmada türün transit, geçiş bölgesi olarak kullandığını gördük. Bu çalışmada ise 20 bireylik bir popülasyonu kayıt altına aldık. Bu da türün artık zamanla burayı yerleşik olarak kullanabileceği anlamına geliyor. Bu da bizim için önemli bir kayıt.'

Ağaç varlığı bakımından Türkiye'nin en düşük oranına sahip iller arasında yer alan Iğdır'da, Tarım ve Orman Bakanlığınca yürütülen ağaçlandırma çalışmaları olumlu sonuç vermeye başladı.

Tuzluca ilçesine bağlı Gaziler ile Kula köyleri arasındaki bozkır alanda, bölgede etkili olan erozyonun önüne geçilmesi amacıyla 2018'de teraslama, 2019'da ise fidan dikim çalışması yapıldı.

Yapılan teraslara da hem orman varlığının artırılması hem de erozyonun engellenmesi amacıyla çam ve diğer kuraklığa dayanıklı fidanlar dikildi.

Yaklaşık 7 yıllık sürecin ardından bölgede dikilen fidanlar büyüyerek 5-6 metre yüksekliğe ulaştı.

Adeta küçük bir çam ormanına dönüşen alandaki diğer ağaçların da zamanla büyüyerek bölgede önemli bir ağaç varlığı oluşturması bekleniyor.

Yaban hayatı bakımından zengin olan bölgede oluşturulan ormanın, hayvanlar için de yeni bir yaşam alanı sunması amaçlanıyor.

Iğdır Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Ormancılık Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Belkıs Muca Yiğit, AA muhabirine, çalışmanın yürütüldüğü bölgede geçmişte ciddi toprak kaybı yaşandığını söyledi.

Iğdır'ın orman varlığı açısından önemli eksiklikleri bulunduğunu belirten Yiğit, ilin yüzölçümünün yalnızca yüzde 1'inin ormanlarla kaplı olduğunu aktardı.

Kentte hem orman varlığını artırmak hem de mevcut toprak kaynaklarını korumak amacıyla çeşitli çalışmalar yürütüldüğünü dile getiren Yiğit, Gaziler ve Kula köyleri arasındaki yamaçta gerçekleştirilen ağaçlandırma projesinin bu çalışmaların başarılı örneklerinden biri olduğunu kaydetti.

Ağaçlandırma öncesinde bölgede sekileme çalışması yürütüldüğünü belirten Yiğit, şöyle konuştu:

'Öncelikle alanda ağaçların tutunabilmelerini sağlayabilmek için alanın sekilenmesi sağlandı. Basamaklar halinde düzenlenen alanın ağaçlandırılmasıyla çalışma tamamlandı ve Orman İşletme Müdürlüğü tarafından bu çalışma takip ediliyor, izleniyor ve şu anda ağaçların erişmiş olduğu yükseklik 5-6 metreye ulaştı. Yani 7 yıllık çalışmanın artık meyvelerini toplamaya başlamış bulunuyoruz. Iğdır açısından önemli bir kazanım. Iğdır'ın yeşil alanının artırılması noktasında, özellikle de çam grubunun hakim olduğu bir orman alanının varlığı açısından da bölgenin bu anlamda kazanılması önem arz etmektedir.'

- 'Yaban hayvanlarının bölgede barınma ve beslenmesine olanak sağlayacak'

Kazanılan ormanın bölge için sağlayacağı faydalara da değinen Yiğit, şunları kaydetti:

'Orman ağaçlarının bu alanda ağaçlandırma için kullanılması, toprağın sahip olduğu kök sistemleri sayesinde önemli düzeyde tutunmasına sebep olacak. Yani burada amaç başta toprak kaybını önlemek. Burada ağaçlandırma çalışmaları, alanın yeşillendirilmesi, farklı bitki gruplarının da alana taşınmasına vesile olacak ki olmaya başladı bu 7 yıllık süreç içerisinde.

Önceki süreçlerde oldukça kıraç görünen alanda şu an farklı bitki gruplarını görmekteyiz. Bununla beraber pek çok canlı türü için yaşam alanları oluşmasına vesile olacaktır. Farklı yaban hayvanlarının bölgede barınma ve beslenme imkanına olanak sağlayacaktır. Bu anlamda da oldukça önemli bir alan olacaktır.'

Türkiye'nin en doğusundaki illerden Iğdır'da bahar mevsimlerinde kente gelen leylekler, cami kubbeleri ve yüksek yapılarda yaşamlarını sürdürüyor.

Kent merkezindeki Iğdır Ulu Camisi'nin kubbesine konan bir leylek, gün batımı sırasında görüntülendi.

Kubbenin üzerindeki alemle aynı karede görüntülenen leylek, gökyüzünü kaplayan bulutlar ve gün batımının oluşturduğu renklerle güzel görüntü oluşturdu.

Doğu Anadolu Bölgesi'nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır'da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki meralar yeniden yeşerdi.

Özellikle Zor Dağı eteklerindeki yaylalar ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki otlaklar, baharın gelişiyle yeşillere bezendi.

Hava sıcaklıklarının artması ve otların yeterince büyümesiyle besiciler, büyük ve küçükbaş hayvan sürülerini yaylalara çıkarmaya başladı.

Bölgedeki yaylalar, binlerce küçük ve büyükbaştan oluşan sürülerin otlatılmasıyla hareketlendi.

İl Tarım ve Orman Müdürü Ahmet Tingiş, AA muhabirine, bölgede yayla sezonunun başlamasıyla besicilerin yaylaların yolunu tuttuğunu ve sezonun bu sayede başladığını söyledi.

Kentteki hayvan varlığına dair bilgi veren Tingiş, şunları kaydetti:

'Iğdır'da 2026 yılı itibarıyla küçükbaş hayvanda 1 milyon 361 bine ulaşıldı. Geçen yıla göre 87 binlik artış, Iğdır'ın küçükbaş hayvancılıkta, bölgede büyük rol oynadığını kanıtladı. Büyükbaş sayısı ise geçen yıla göre 637 artışla 112 bine yükseldi. Bu artışı, uygulanan modern hayvancılık tekniklerine, devletimizin desteklerine ve üreticinin artan ilgisine bağlıyoruz.' dedi.

- 'Hayvanlarımız iyi besleniyor'

Zor Yaylası'nda hayvanlarını otlatan çoban Oktay Kızıltaş da bu yıl kış mevsiminin uzun sürdüğünü belirterek, hayvanlarını yaylaya her zamankinden daha geç getirdiklerini söyledi.

Yağışların bol olması nedeniyle yaylalardaki ot veriminin yüksek olduğunu ifade eden Kızıltaş, 'Bu yıl havalar yağışlı geçti. Yaylada ot bol olduğu için hayvanlarımız iyi besleniyor. Yaklaşık 4 ay boyunca yaylada kalacağız. Daha sonra hayvanlarımızı köydeki otlaklara götüreceğiz. O dönemden sonra köylüler kendi hayvanlarının bakımını üstlenecek.' ifadelerini kullandı.

Aras Dağları'nda 2 bin 200 rakımda bulunan göl, birçok kuş türünü ağırlamasının yanı sıra yaban hayvanlarının su ihtiyacını karşılıyor.

Manzarasıyla doğaseverlerin de dikkatini çeken göl, bölgedeki karların erimesiyle tamamen doldu.

Geçmiş yıllarda su seviyesi oldukça düşen, bu sene ise kar sularıyla dolan Uğruca Gölü, AA ekibince dronla görüntülendi.

Ermenistan, Nahçıvan ve İran'a komşu olan Iğdır, kültürel çeşitliliğini mutfağına da yansıtıyor.

Kentte yapılan araştırmada, kuşaktan kuşağa aktarılan ve bir kısmı unutulmaya yüz tutan 23 farklı pirinç pilavının geçmişten bugüne kadar yaşatıldığı ortaya konuldu.

Kaybolan yöresel lezzetleri kayıt altına almayı amaçlayan 8 gönüllü kadın, kent merkezi ve köylerde yaptıkları saha çalışmalarıyla yaşlıların hafızasında kalan tarifleri derledi.

Elde edilen bilgiler doğrultusunda hazırlanan pilavlar, Alikamerli Mahallesi'ndeki kayısı bahçesinde sergilendi.

Araştırmada Iğdır mutfağında safranlı, sütlü, yeşil mercimekli, döşeme, kazmaklı, lepeli, kayısı ve hurmalı, erişteli, patatesli, sarı köklü, maşlı, kükülü, evelikli, kavurmalı, etli, nohutlu, müsemme, domatesli, üzgözlü, işkembeli, kişmişli, şivitli ve zibilli pilav çeşitlerinin yer aldığı belirlendi.

Çalışma kapsamında hazırlanan görsel ve yazılı materyallerin, ilerleyen dönemde Iğdır mutfağı ve kültürü üzerine yapılacak araştırmalarda kullanılarak gastronomi mirası olarak gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.

- Amaç 23 çeşit pirinç pilavını Türkiye ve dünyaya tanıtmak

Gönüllü kadınlardan Nurcan Tuna, AA muhabirine, Iğdır'da yemeğin sadece karın doyurmaktan ibaret olmadığını, gelenek ve kültürü de temsil ettiğini söyledi.

Temennilerinin bu kültürleri kuşaktan kuşağa aktarmak olduğunu belirten Tuna, '23 çeşit pirinç pilavını Türkiye ve dünyaya tanıtmak amacıyla bu çalışmayı yaptık. Pirinç pilavı bakımından Iğdır, Türkiye'nin en zengin mutfağına sahiptir.' dedi.

Kaybolan ve kaybolmaya yüz tutmuş tarifleri de kent merkezi, köyler ve civarda yaptıkları araştırmayla gün yüzüne çıkardıklarını anlatan Tuna, şöyle devam etti:

'Amacımız bu zenginliği tüm insanlara duyurmaktır. Çoğu pilavı unutmuştuk, araştırmalarımızla, saha çalışmalarımızla ninelerimizden, büyüklerimizden bunları tekrar öğrendik ve tekrar can verdik. İnşallah kültürümüze, Iğdır'ımıza katkımız olmuştur. Eminim ki Iğdır hafızasında bu yaptığımız çalışma yer alacaktır.'

KuzeyDoğa Derneğinin, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün (DKMP) izniyle Iğdır'da sürdürdüğü kuş araştırma çalışmaları sürüyor.

Tuzluca ilçesine bağlı Yukarı Çıyrıklı köyünde kurulan Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde ağlara takılan kuşlara halkanın yanı sıra uydu vericisi de takılıyor.

Genellikle kıtalararası göçen yırtıcı kuşlara takılan uydu vericiler, birçok verinin anlık olarak kayda alınmasını sağlıyor.

Merkezdeki gönüllü ve bilim insanları, ağırlıkları kuşun boyutuna göre değişen vericileri kuşların kanatlarının arasına takıp tekrar doğal ortamına salarak takibe alıyor.

Bu yıl 10 Mart'ta başlayan çalışmalarda ise şu ana kadar 1 şahin, 10 bozkır delicesi, 2 gökçe delice ve 5 çayır delicesine uydu vericisi takıldı.

Güney yarımküreden gelip kuzeye doğru göçen kuşlar, uydu vericisi takıldıktan sonra Kazakistan'a göçtü. Kuşların bundan sonraki tüm göç hareketleri bilim insanlarınca izlenecek.

- 20 yıldır çalışma yürütülüyor

Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi istasyon sorumlusu Gül Tutar, AA muhabirine, 2006 yılından beri merkezde çalışma yürüttüklerini söyledi.

Halkalama çalışmasının en temel haliyle kuşun kimliklendirilmesi olduğunu belirten Tutar, 'Aslında kuşların temelde göç rotalarını takip edebiliyoruz ama çok farklı çalışmalar da yapılabiliyor. Bunlardan biri de uydu vericili takip çalışması. Bazı kuşlara uydu vericisi yerleştirebiliyoruz. Bu vericilerin bazıları 10, bazıları 6 gram olabiliyor.' diye konuştu.

- 'Uydu vericileri sayesinde kuşun anlık olarak nerede olduğunu takip edebiliyoruz'

Bu sezonki uydu verici çalışmalarını değerlendiren Tutar, 'Bu sezon, 18 kuşa verici yerleştirdik. 1 şahin, 10 bozkır delicesi, 2 gökçe delice ve 5 de çayır delicesine bu sezon uydu vericisi taktık. Uydu vericileri sayesinde kuşun anlık olarak nerede olduğunu takip edebiliyoruz.' ifadelerini kullandı.

Tutar, uydu vericilerinin kuş araştırmalarına çok ciddi katkı sağladığını vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Üzerinde bulunan küçük bir güneş enerjisi paneli var, bu sayede bize veri yollayabiliyor. Hızından, bulunduğu yüksekliğe kadar buradan bütün bilgilere ulaşabiliyoruz. Kuşların birçoğu şu an Kazakistan'ın kuzeyine gitti, genelde bu rotayı tercih ediyorlar. Üreme ya da konaklama bölgelerine gittikten sonra aşağıya, Türkiye üzerinden tekrar Afrika'ya devam ediyorlar.'

Söğütlü Mahallesi İrfan Caddesi'ndeki bir elektrik trafosunda meydana gelen arızayı gidermeye çalışan K.D (35), çalıştığı esnada elektrik akımına kapıldı.

Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine gelen 112 Acil Sağlık ekipleri, K.D'yi ambulansla Iğdır Devlet Hastanesi'ne kaldırdı.

Burada müdahalesi süren işçinin elektrik akımı nedeniyle yaralandığı ve sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

Iğdır Üniversitesi Genç Ofis ve Teknofest Topluluğu ile Iğdır Gençlik Merkezi işbirliğiyle yürütülen 'Gezici STEM Atölyesi Köy Okulları İçin Bilim ve Teknoloji' projesi, Iğdır'ın kırsal köylerinde sürüyor.

Proje kapsamında gönüllü üniversite öğrencileri, 'Kırsalda bilimle buluşan her çocuk, geleceğe atılan güçlü bir adımdır' sloganıyla köy köy gezerek çocuklara bilim, teknoloji, mühendislik ve yazılım alanlarında uygulamalı eğitimler veriyor.

Üniversite öğrencileri tarafından düzenlenen etkinliklerde çocuklara deneyler yaptırılarak robotik kodlama, uzay, havacılık ve mühendislik alanlarında bilgiler aktarılıyor.

Proje kapsamında köylerdeki okullarda öğrencilerin bilimsel meraklarının artırılması ve yeteneklerinin keşfedilmesi hedefleniyor.

- 'Iğdır genelinde yaklaşık 50 okula ulaşmayı hedefliyoruz'

Üniversitenin Genç Ofis Sorumlusu ve Iğdır Gençlik Merkezi Deneyim Koordinatörü Murat Karaca, AA muhabirine, proje kapsamında listeye alınan köyleri ekip olarak tek tek ziyaret edip öğrencilerle buluştuklarını söyledi.

Çalışmalarla çocuklarda bilim ve teknoloji alanında farkındalık oluşturmayı amaçladıklarını belirten Karaca, 'Çocukların bu alanlardaki yeteneklerini ortaya çıkarmaya ve onları keşfetmeye çalışıyoruz. Iğdır genelinde yaklaşık 50 okula ulaşmayı hedefliyoruz. Okullar tatil olana kadar bu dönemde 10 okula ulaşmayı planlıyoruz. Yeni eğitim döneminde ise proje tüm okullara ulaşıncaya kadar devam edecek.' dedi.

Iğdır Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencilerinden Mehmet Batur da köy okullarında öğrencilerle çeşitli deneyler yaptıklarını ifade ederek, 'Uzay, havacılık, mühendislik ve robotik kodlama alanlarında bilgiler veriyoruz. Çocukların etkinliklere büyük ilgi gösterdiğini gözlemledik. Burada yetenekli öğrencileri keşfedip onlara destek olmak istiyoruz.' diye konuştu.

- 'Robotik kodlamaya ilgim vardı'

Küllük Köyü Ortaokulu 7. sınıf öğrencisi Semiha İnce ise etkinliklerde hem eğlendiklerini hem de yeni bilgiler öğrendiklerini kaydederek, 'Robotik kodlamaya ilgim vardı, yapılan etkinliklerle bu ilgim daha da arttı.' şeklinde konuştu.

Okulun 6. sınıf öğrencisi Havva Tamer de deneylerde suyla karışmayan maddeleri ve ısıya dayanıklı kumaşları gördüklerini anlatarak, 'Daha önce görmediğimiz birçok bilgiyi öğrenme fırsatı bulduk.' ifadesini kullandı.

Iğdır Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu El Sanatları Bölümünce düzenlenen sergi, akademisyen ve öğrencilerin 2 yıllık çalışmaları sonucu hazırlandı.

Serginin açılışını, Iğdır Valisi Mustafa Fırat Taşolar, Iğdır Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ekrem Gürel ve akademisyenler yaptı. Katılımcılar, akademisyenlerden yapılan çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Programda, Hançer Dans Grubu tarafından Kafkas halk dansları gösterisi sunuldu.

Geleneksel El Sanatları Programı Öğretim Görevlisi Elif Kırkkeseli, gazetecilere yaptığı açıklamada, bu yıl sergilerini açmak için tarihi önemi ve yapılan işlerin ambiyansından dolayı Selçuklu döneminden kalan kervansarayı tercih ettiklerini söyledi.

Seramik ve Cam Tasarımı Programı Öğretim Görevlisi Fatime Savaş Can ise 'Sergimizde klasik minyatür sanatından çalışmalar, cam ve çini sanatından örneklerimizi sergiledik. Minyatür sanatımızı cam ve çini sanatına aktararak farklı bir ambiyans yaratmak istedik.' diye konuştu.

KuzeyDoğa Derneğince Iğdır'ın Tuzluca ilçesine bağlı Yukarı Çıyrıklı köyünde çalışma yürüten Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi, bilim insanları ve gönüllülerin yanı sıra öğrencileri de ağırlıyor.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izniyle, 20 yıldır yürütülen kuş araştırma çalışmalarına, Kars Kafkas Üniversitesinde eğitim gören öğrenciler de katıldı.

Üniversitedeki Kuş Gözlem Topluluğu, Gençlik ve Spor Bakanlığı Üniversite Öğrenci Toplulukları İş Birliği ve Destek Programı (ÜNİDES) desteğiyle KuzeyDoğa Derneği ortaklığında yürütülen 'Genç Gözler, Kuş Gözler' projesi kapsamında Aras Kuş Cenneti'ni gezdi.

Öğrenciler, hem Kars'ta üniversite yerleşkesinde hem de Iğdır'da toplam 6 hafta boyunca kuş gözlemini, halkalamayı, kuş ağlarının kontrolünü, uydu verici takmayı, dürbün ve teleskop kullanımını deneyimledi.

- Öğrenciler yoğun ilgi gösterdi

KuzeyDoğa Derneği Bilim Koordinatörü Emrah Çoban, AA muhabirine, proje kapsamında Kars ve Iğdır'da 6 haftalık kuş gözlemi yaptıklarını söyledi.

Aras Kuş Cenneti'ndeki çalışmalara öğrencilerin yoğun ilgi gösterdiğini belirten Çoban, 'Bölgemizde yapılan halkalama çalışmalarıyla ilgili bilgi almak için KuzeyDoğa Derneğinin yönetiminde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izniyle çalışan Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde halkalama çalışmalarını ve burada yapılan diğer bilimsel çalışmaları yerinde incelemek için sahadayız.' dedi.

Gençlere kuş gözlemciliğin aslında ne kadar kolay olduğunu anlattıklarını ifade eden Çoban, şöyle konuştu:

'Amacımız, kuş gözlemciliğin teknoloji ile birlikte ne kadar ilerlediğini ve aslında yeni kuş gözlemcilerini aramıza katabilecek bir potansiyel olduğunu göstermek ve bu işin sahada nasıl uygulandığını anlatmak. Burada amaç aslında vatandaş birimine de biraz destek vermek. Her bir vatandaş, birey aslında bu tür çalışmalarda çok basit yazılımlar ve bilgiler kullanarak bizim yaptığımız doğadaki bilimsel çalışmalara katkı sunarak kuşları gözlemleyip onları belirli veri tabanlarına işleyerek bölgemizin biyoçeşitliliğini ortaya çıkartmasında onlar da destek verebiliyorlar ve bunu aslında düzenli hale getirebiliyoruz. Ben tek başıma kuş gözlemliyorum ama şu anda bu çalışmayla birlikte 12 arkadaşımız yavaş yavaş kendi başlarına kuş gözlemleyebilecek ve veri üretebilecek hale geldiler.'

- 'Kuşların hangi türe ait olduğu artık biliyoruz'

Müzik öğretmenliği bölümünde okuyan Mine Şimşek, bölgede onlarca kuş türü gözlemlediklerini dile getirerek, 'Bu kuşların hangi türe ait olduğunu artık bilebiliyoruz. Tabii ki hepsini bilemiyoruz ama büyük ölçüde, çok farklı türler de gördük. Artık daha bilinçli olarak gözlem yapıyoruz.' diye konuştu.

Veterinerlik fakültesi öğrencilerinden Cemal Safa Ulak da proje kapsamında farklı alanlarda gözlem yaptıklarını söyleyerek, 'Hem KuzeyDoğa Derneği ile tanıştım hem de yaban hayatını biraz daha gözlemleme şansı buldum. Bugün halkaladığımız kuşların çoğunu görmüştük ama yakından görme imkanını ilk defa yakaladım. Hem kuşları görüyoruz hem hocalar nasıl yaklaşmamız gerektiğini öğretiyor.' ifadelerini kullandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığınca 81 ilde hayata geçirilen proje kapsamında Vali Mustafa Fırat Taşolar, İl Emniyet Müdürü Niyazi Turgay, protokol üyeleri ve öğrenciler Kent Ormanı'nda bir araya geldi.

Burada çevre temizliği yapan katılımcılar, ormanın içi ve yol kenarlarındaki çöpleri topladı.

Iğdır Orman İşletme Müdürlüğünce de etkinliğe katılanlara fidan dağıtıldı.

Orman yangınlarının önlenmesine yönelik bilinç ve farkındalık oluşturmak amacıyla yürütülen programda, Vali Taşolar beraber çöp topladığı öğrencilerle sohbet edip fotoğraf çektirdi.

Yurdun en yüksek noktası olan 5 bin 137 metre rakımlı Ağrı Dağı'nın eteklerindeki sulak alanlar, güneyden kuzeye göçen çok sayıda kuş türünü ağırlıyor.

Bulakbaşı ve Karasu sulak alanları ile Aras-Karasu taşkınları sonucu oluşan geçici alanlar, geçen yıllara göre neredeyse iki kat daha fazla su tutmalarıyla, göç yolculuğuna çıkan kuşların besin depolaması için önemli bir durak oldu.

Türkiye'deki 504 kuş türünden 209'unun görüldüğü bölgedeki sulak alanlar, bahar mevsiminde adeta 'kuş cenneti'ne döndü.

- 'Su seviyesi böyle devam ederse yaz göçmenleri gelmeye devam edecek'

Iğdır Üniversitesi Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi (KUŞMER) Müdürü Dr. Emrah Çelik, AA muhabirine, Ağrı Dağı'nın eteklerindeki sulak alanların göçmen kuşlar için önemli olduğunu söyledi.

İlkbaharın gelmesiyle bölgenin göç almaya başladığını ifade eden Çelik, şöyle konuştu:

'Şimdi havaların ısınmasıyla birlikte yaz göçmenleri alana gelmeye başladı. Alanda şu an birçok kıyı kuşu ve ördek türlerini görmekteyiz. Alan şu an su potansiyeli olarak çok iyi bir durumda. Bu da türlerin burada daha hareketli olmasına neden oluyor. Bölgede su çok iyi durumda, bu da yine burada ördek türlerine iyi bir yaşam alanı sağlıyor. Öte yandan yine yer yer sığ bataklıklar da önemli kıyı kuşları için beslenme alanı oluşturuyor. Eğer su seviyesi bu şekilde devam ederse buraya yaz göçmenleri gelmeye devam edecek. Bu şekilde tür sayısının daha da artacağını düşünüyoruz.'

Çelik, su seviyesinin yüksek olmasının kuşlar için birçok olanak sağladığını ve bu nedenle kuşların burayı tercih ettiğini belirterek, 'Bu dönem yurt genelinde yağışlar iyi gitti. Dolayısıyla bu da sulak alanlara önemli bir su girişini sağladı. Bu su seviyesi arttıkça hem kuşların besin bulması hem de yuvalama faaliyetlerini kolaylaştırdı. Onun dışında suyun artmasıyla birlikte hem kolay besin bulma hem yuva yapma gibi durumlar daha iyi konuma geldi.' diye konuştu.

Kentte etkili olan şiddetli sağanak nedeniyle birçok bölgede sel ve su taşkınları yaşandı.

Merkezdeki Küçük Sanayi Sitesi'nde bulunan gider hatlarının tıkanması sonucu sitenin neredeyse tüm sokakları suyla kaplandı.

İş yeri sahipleri dükkanlarına dolan suları temizlerken bazı yollar ise trafiğe kapatıldı.

Sel suları nedeniyle hizmet veremeyen birçok iş yeri kapatıldı.

Kentte etkisini sürdüren sağanak, bazı bölgelerde sele neden oldu.

Merkeze bağlı Karakuyu köyünde su kanalları ve derelerin taşması sonucu köy merkezindeki bazı ev ve araziler sular altında kaldı.

Köydeki köprü ve kanallar sel nedeniyle yıkılırken yollarda da hasar oluştu.

Devlet Su İşleri (DSİ) Iğdır Şube Müdürlüğü ile İl Özel İdaresi ekipleri, köyde çalışma başlattı. Çalışmalara jandarma, AFAD, İl Özel İdaresi ve DSİ'den 16 araç ve 46 personel katıldı.

Sel nedeniyle birçok küçükbaş hayvan telef olurken 20 arı kovanı da kullanılamaz hale geldi.

Selin yaşandığı bölgede AFAD ekiplerince hasar tespiti çalışması başlatıldı.

Köyde yaşayan Habibe İleri, 'Civcivlerimizle tavuklarımız öldü. Evimiz çatlamış, sallanıyor. Ne yapacağımızı bilemiyoruz.' dedi.

Tarım arazileri sular altında kalan Rasim Güneş, selin yaklaşık 1,5 saat sürdüğünü söyledi.

Güneş, 'Burada daha önce DSİ'nin çalışmaları oldu, ondan dolayı bir sıkıntı olmadı. Afetin aşırı derecede olmasından dolayı kanal taşıyamadı. Ekili alanım yağmurlama sistemiydi, bayağı bir hasarım var.' diye konuştu.

Serhat Kalkınma Ajansı (SERKA) tarafından Iğdır'ın Tuzluca ilçesinde düzenlenen 'Gökkuşağı Tepeleri Doğa Yürüyüşü ve Uçurtma Şenliği', yoğun ilgi gördü.

Bölgenin tanıtımı ve turizmine katkı sağlanması amacıyla düzenlenen etkinlikte bir araya gelen doğa severler, yaklaşık 1 saatlik yürüyüşün ardından Gökkuşağı Tepelerinin zirvesine ulaştı.

Ziyaretçiler, SERKA tarafından sağlanan birbirinden renkli uçurtmaları burada havalandırıp eğlenceli anlar yaşadı.

İncelemelerde bulunmak üzere kente gelen Bayraktar, bölge illerinin ziraat odaları başkanları ve ilgililerle Melekli'deki kayısı bahçelerini gezdi.

Bayraktar, burada yaptığı açıklamada, son yıllarda yaşanan doğal afetler nedeniyle birçok çiftçinin ve tarım sektörünün etkilendiğini kaydetti.

Afetlerin bu yıl da devam ettiğini anlatan Bayraktar, 'Tabii yağışlar önemli. Yani kümülatif yağış raporlarına baktığımızda aşağı yukarı son 6 ayda geçen yıla göre yağışlarda yüzde 89 oranında artış var. Bundan memnuniyet duymamak mümkün değil. Sonuçta barajlarımız doldu, yer altı sularımız beslendi ve geçen sene tabii kuraklık yaşadığımız için bu yağışlar doğrusu bize iyi geldi.' diye konuştu.

Bayraktar, yağışların hububat üretimini ciddi şekilde artıracağını vurgulayarak, 'Buğday üretimimiz büyük ihtimalle 20 milyon tonların üzerine inşallah çıkacak. Bunu hep beraber göreceğiz ama aşırı yağışların afet yapmasını beklemiyorduk. Aşırı yağışlar Türkiye'nin birçok bölgesinde su baskınlarına sebebiyet verdi, Türkiye'de sel felaketi yaşayan bölgeleri gezme imkanı buldum. Gittiğim arazilerde 2 metre, 3 metre boyunda su vardı. Tabii barajların da bir kısmı açılmış, mecburen kapaklar açıldığı için büyük alanlarda, işte 50 bin dekar, 100 bin dekar alanlarda maalesef bir sel felaketi oluştu. Tabii birçok bölgede sel felaketi ile karşı karşıya kaldık. Bunun dışında dolu felaketi devam ediyor. Halen devam ediyor, birçok vilayette yine birçok alanlarımız, geniş alanlarımız dolu felaketi ile karşı karşıya kaldı.' ifadelerini kullandı.

- 'Iğdır'daki meyve bahçeleri don hadisesinden zarar gördü'

Ülke genelinde don hadisesine yönelik çok fazla kayıp olmasa da Iğdır'da meyve bahçelerinin dona maruz kaldığını aktaran Bayraktar, şöyle devam etti:

'Hava sıcaklıklarının düşmesi bizi biraz endişelendirdi ama çok fazla don felaketiyle karşılaşmadık. Maalesef bu ilimizde, Iğdır ilimizde tarım alanları, özellikle kayısı bahçelerimiz ve diğer meyve bahçelerimiz dona maruz kaldı ve bundan zarar gördü. Özellikle Iğdır ilimizde 14-15 Nisan ve 30 Nisan tarihlerinde don hadisesi meydana geldi. 112 köyde 2016 çiftçimiz, 10 bin 238 dekar alanımız bu don felaketinden zarar gördü. Kayısı, erik, şeftali, karpuz, domates ve nektarin ürünlerimiz yüzde 30 ile yüzde 95 oranında zarar gördü. Iğdır merkez, Tuzluca, Karakoyunlu ve Aralık ilçelerimizde bu don afeti etkili oldu. Ayrıca Iğdır merkezde 30 Nisan 2026 tarihinde dolu afeti meydana geldi ve kayısı bahçelerimizde 200 üreticimiz 1000 dekar bahçemiz yüzde 35'ler mertebesinde zarar gördü. Tuzluca'da aşağı yukarı 250 civarında üreticimiz 3 bin 91 dekar alanda yüzde 60 mertebesinde bir zararla karşı karşıya kaldı.'

Bayraktar, Tarım Sigortaları Havuzuna (TARSİM) kayıtlı olan çiftçilerin zararlarının kısmen de olsa karşılanacağını anımsatarak, 'Yani TARSİM bunların zararlarını karşılayacak ama kayıtlı olmayan üreticilerimizin burada devlet desteğine ihtiyacı var. Zaten 2025 yılında da biz destekleri TARSİM kapsamında olmayan üreticilerimiz için istedik ve onlara ciddi manada bir destek bulduk. Yine bu bölgede de TARSİM kapsamında olmayan üreticilerimize destek bekliyoruz.' şeklinde konuştu.

Yaşanan afetlerden dolayı üreticilerin maruz kaldığı zararın takipçisi olacaklarını dile getiren Bayraktar, şunları söyledi:

'Üreticilerimiz bir ekonomik faaliyetin içindeler. Para kazandıkları müddetçe bu üretimlerine devam ediyorlar, para kazanamadıkları takdirde de biliyorsunuz sektör göç veriyor. Özellikle gençlerimizi bu sektörde tutmanın fevkalade zor olduğunu hep görüyoruz. Gençlerimizin oranı fevkalade düştü. Şimdi dolayısıyla hem göçü önleme adına hem de tarımsal üretimin sürdürülebilir olması açısından üreticimizin desteğe ihtiyacı var. Yani çiftçimizi tarlada tutmamız lazım, üretimde tutmamız lazım. Köyünde, bağında, bahçesinde tutmamız lazım. Ben bu maksatla buraya geldim, yerinde görmek istedim. Aslında hem Tarım ve Orman Bakanlığımızın yaptığı çalışmalar ve tuttuğu raporlar önümde hem oda başkanlarımızın verdiği bilgiler önümde ama ben kendi gözümle burada görmek istedim ve bilgiyi burada başkanlarımdan ve çiftçilerimizden almak istedim. İnşallah tabii bunun Ankara'da takipçisi olacağız.'

Haydar Aliyev Fen Lisesi'nde Azerbaycan ve Türkiye'nin milli değerleriyle hazırlanan sınıfın açılış programına, Iğdır Valisi Mustafa Fırat Taşolar, Azerbaycan Kars Başkonsolosu Zamin Aliyev, Iğdır Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ekrem Gürel, Milli Eğitim Müdürü Aziz Gün, iş insanı İshak Yaycılı ve ilgililer katıldı.

Açılışta Iğdır Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Müzikoloji Bölümü akademisyenleri ve öğrencileri tarafından konser verildi.

Vali Taşolar, burada yaptığı konuşmada, 'Hep söylüyoruz, iki devlet bir millet diyoruz. Birliğimiz, beraberliğimiz, muhabbetimiz daim olsun.' dedi.

Azerbaycan Kars Başkonsolosu Aliyev ise 'Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 'Azerbaycan'ın sevinci sevincimiz, kederi kederimizdir', Azerbaycan lideri Haydar Aliyev'in 'Bir millet iki devlet' sözleri üzerine bugün Azerbaycan ve Türkiye ilişkileri en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Dünyada iki devletin böyle bir ilişkisi yoktur. Bunun kıymeti bilinmelidir.' diye konuştu.

Konuşmaların ardından Haydar Aliyev'in doğumunun 103. yıl dönümüne ithafen hazırlanan sınıfın açılışı gerçekleştirildi.

Son yılların en fazla kar yağışını alan Iğdır'ın Aras Dağları'ndaki köy ve yayla yolları, metrelerce yükseklikteki kar örtüsüyle kaplandı.

Geçen yıl mayıs ayında hayvan sürüleri ve yaylacılarla dolu olan bölgede bu yıl ise hala kar bulunuyor.

Iğdır İl Özel İdaresi ekipleri, kapanan köy ve yayla yollarını ulaşıma açmak için hummalı çalışma yürütüyor.

Yayla sezonunun gelmesinden dolayı başlatılan çalışmalarla, bölgedeki tüm yollarda ve yayla alanlarında ulaşımın sağlanması hedefleniyor.

Unbulak köyü sakinlerinden Musa İşge, kış aylarını Iğdır merkezde geçirdiğini, yaz döneminde ise köyüne döndüğünü söyledi.

Bölgenin yoğun kar yağışı aldığını dile getiren İşge, 'Köyümüz yüksek rakımda olduğu için yollar kapandığından ulaşım sağlanamıyor. Önceki yıllarda bu kadar yoğun kar olmazdı. Normalde köyümüze bir ay önce geliyorduk ancak bu yıl yollar kapalı olduğu için gelemedik. Ekipler gelip yolu açtı, biz de köyümüze ulaşabildik.' diye konuştu.