Başbakan Oljas Bektenov tarafından imzalanan kararnameye göre, plan, büyük düşünürün mirasının araştırılması ve korunmasının yanı sıra Türkistan'ın manevi turizmin önemli merkezlerinden biri olarak geliştirilmesini hedefliyor.

5 ana alandan oluşan ve toplam 37 faaliyeti içeren eylem planı kapsamında, hukuki altyapının geliştirilmesi, bilimsel araştırma ve eğitim çalışmaları, kültürel ve yaratıcı projeler, uluslararası ve imaj odaklı etkinlikler ile restorasyon faaliyetlerinin hayata geçirilmesi öngörülüyor.

Plan çerçevesinde özellikle gençler ve öğrencilerle yürütülecek çalışmalara öncelik verilecek, faaliyetlerin büyük bölümü Türkistan'da gerçekleştirilecek.

Bu kapsamda, Türkistan'da geleneksel 'Yesevilik' yarışması düzenlenecek ve öğrenciler için aynı ad ile kulüp açılacak.

Ayrıca Hoca Ahmet Yesevi'nin eserleriyle ilgili bilimsel çalışmalar yayımlanacak, mirasının yurt içi ve yurt dışındaki bilim merkezleri ve arşivlerde tespitine yönelik çalışmalar yapılacak ve arşiv belgelerinin kataloğu hazırlanacak.

Yesevi mirasının daha geniş kitlelere ulaştırılması amacıyla turistlere yönelik rehber kitaplar güncellenecek, yabancı turistlere uygun yeni turizm rotaları geliştirilecek ve Hoca Ahmet Yesevi Türbesi'nde bilimsel ve restorasyon çalışmaları yürütülecek.

Eylem planı ayrıca Yesevi'nin yazılı mirasının UNESCO'nun 'Dünya Belleği' programı kapsamında tanıtılmasını ve UNESCO ile ISESCO çerçevesinde 'Yesevi Yılı' veya özel kültürel günlerin ilan edilmesine yönelik çalışmaların yapılmasını içeriyor.

Kazakistan'ın Türkistan şehrindeki 'Hoca Ahmet Yesevi Yolunda Ahilik' sempozyumu kapanış töreni ile sona erdi.

Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi'nde (AYÜ) düzenlenen törene, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, AYÜ Rektörü Janar Temirbekova'nın yanı sıra çok sayıda akademisyen, sanatçı, zanaatkâr, gazeteci ve öğrenci katıldı.

Zorlu, burada yaptığı konuşmada, sempozyumun Türk dünyasının ortak kültürel değerlerinin ortaya çıkarılması konusunda önemli bir etkinlik olduğuna işaret etti.

Böylece Hoca Ahmet Yesevi ile Ahi Evran'ı buluşturduklarını dile getiren Zorlu, 'Gelecek yıl Türkiye'de çok daha kapsamlı bir etkinliğe imza atacağımıza inanıyorum.' dedi.

Zorlu, daha sonra 'Türk Dünyası Ahilik Ödüllerini' sahiplerine takdim etti.

- 15 maddelik sonuç bildirisi

Türk dünyasının çeşitli üniversitelerinden çok sayıda akademisyenin bir araya geldiği ve akademik bildirilerin sunulduğu sempozyum üçüncü gününde 15 maddelik sonuç bildirisi yayımlandı.

Bildiride, Ahilik ile Yesevilik arasındaki tarihsel ve etik bağın Türk dünyasında ortak ekonomik kültür ve iş yapma anlayışının temel unsurlarından biri olduğu vurgulandı.

Ahilik sisteminin dürüstlük, güven, liyakat, kalite ve toplumsal fayda odaklı yaklaşımının Türk devletleri arasındaki ekonomik ilişkilerde güçlü bir model sunduğu ifade edilirken bu çerçevede, ahilik temelli güven ekonomisinin kurumsal mekanizmalarla desteklenmesinin, ticaret hacmini artırarak uzun vadeli iş birliklerine katkı sağlayacağı belirtildi.

Bildiride, özellikle KOBİ'ler, aile işletmeleri ve zanaat temelli üretim yapıları açısından Ahilik modelinin yeniden işlevsel hale getirilebileceği kaydedilirken ticaretin yalnızca kâr odaklı değil, aynı zamanda sosyal sorumluluk ve etik değerler çerçevesinde ele alınması gerektiği ifade edildi.

Ayrıca bildiride, Türk devletleri arasında mesleki eğitim, çıraklık ve girişimcilik programlarının Ahilik pedagojisi temelinde geliştirilmesinin nitelikli iş gücüne katkı sağlayacağına dikkat çekildi.

Ahilik ilkelerinin dijital ekonomi alanına da uyarlanmasının önemine değinilen bildiride, e-ticaret, dijital ödeme sistemleri ve sınır ötesi ticaret platformlarında bu yaklaşımın rekabet gücünü artıracağı vurgulandı.

Sonuç bildirgesinde, Ahilik sisteminin yalnızca tarihsel bir esnaf teşkilatı değil, aynı zamanda bölgesel ekonomik entegrasyon, sürdürülebilir kalkınma ve kurumsal işbirliği açısından stratejik bir model olduğu ifade edilerek, Türk dünyasında yeniden ihya edilmesi gerektiği belirtildi.

- Türkistan'da Nevruz Bayramı kutlandı

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Zorlu ve beraberindeki heyet, kapanış töreni sonrası Kazakistan ile Türkiye'nin ortak üniversitesi olan Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi'nde düzenlenen Nevruz Bayramı şenliklerine katıldı.

Zorlu ve beraberindeki heyet, AK Parti Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanlığı koordinasyonunda Kazakistan'da düzenlenen Hoca Ahmet Yesevi Yolunda Ahilik Sempozyumu kapsamında Türkistan'da Hoca Ahmet Yesevi Türbesi'ni ziyaret etti.

Burada AA muhabirine açıklamalarda bulunan Zorlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da katılacağı zirvenin gerçekleştirileceği Türkistan'ın, Türk dünyası açısından önemli bir merkez olduğunu ifade etti.

Türkistan'ı yalnızca Kazakistan'ın değil, tüm Türk dünyasının manevi başkenti olarak değerlendirdiklerini dile getiren Zorlu, 'Kazakistan'ın ev sahipliğinde 15 Mayıs'ta Türkistan'da 8 Türk devletinin lideri bir araya gelecek.' dedi.

Zorlu, gayriresmi zirvelerin, liderlerin daha sık bir araya gelerek projeleri ve gelecek planlamalarını daha etkin şekilde ele almasına imkan sağladığını vurgulayarak, 'Bu zirvede önemli bir temayı hayata geçiriyoruz. Türkistan'daki zirvenin ana teması 'Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma' olacak. Bu, günümüzün ihtiyaçlarını belirleyen önemli bir başlık.' diye konuştu.

Zirvede çok boyutlu mesajlar içeren bir sonuç bildirgesinin kabul edilmesinin planlandığını kaydeden Zorlu, 'Liderler, Hoca Ahmet Yesevi'nin huzurunda, bu ruhani iklimde, Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgede kaotik gelişmelerin yaşandığı bir dönemde dünyaya önemli mesajlar verecek.' diye konuştu.

Türkistan'ın Türk halkları için bir buluşma noktası olduğunu dile getiren Zorlu, şunları söyledi:

'Türkistan, kadim Türk tarihinin ve coğrafyasının ayrılmaz bir parçasıdır. Hoca Ahmet Yesevi'nin ve öğretilerinin doğduğu önemli merkez. Hoca Ahmet Yesevi, güzel dinimiz İslam'ı Türk medeniyeti ve kültürüyle yoğurarak bizlere ve nesillere sunabilmiş büyük bir şahsiyettir. Onun Anadolu başta olmak üzere Balkanlara ve Kafkaslara gönderdiği ve devamı niteliğinde olan öğrencileri, bizim 'Alperenler' olarak nitelendirdiğimiz şahsiyetler de Anadolu'nun yurt edilmesinde, o büyük gönül coğrafyamızın ortaya çıkmasında çok büyük bir role sahip. Liderlerimizin de buradan dünyaya mesaj vermesi, Türkistan-Taşkent hattında oradan Kırgızistan'a uzanan ve bu bölgeyi saran yeni bir heyecanı da beraberinde getirecek diye düşünüyorum.'

Zorlu, Türkistan'ın aynı zamanda Kazakistan'ın gelişen bir bölge merkezi olarak önemine de işaret etti.

- Türkistan Valisi ile görüşme

Zorlu, temasları kapsamında Türkistan Eyaleti Valisi Nuralhan Kuşerov ile de bir araya geldi.

Türkistan Valiliğinde gerçekleştirilen görüşmede ikili ilişkiler ele alınırken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 15 Mayıs'ta Türkistan'a gerçekleştireceği ziyaretin hazırlıkları da değerlendirildi.

Zorlu, Erdoğan'ın mayıs ayından önce Astana'ya resmi ziyaret gerçekleştireceğini, ardından TDT Gayriresmi Zirvesi için Türkistan'a geçeceğini belirterek, 'Türk Devletleri Teşkilatı açısından Türkistan giderek sembol bir merkez haline geliyor. Bu zirveyle şehir, tarihi bir ana tanıklık edecek.' ifadelerini kullandı.

Zorlu, ayrıca Hoca Ahmet Yesevi Yolunda Ahilik Sempozyumu'na verilen destek dolayısıyla Kuşerov'a teşekkür etti.

Görüşmede Zorlu'ya Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan ile Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Muhittin Şimşek eşlik etti.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Kazakistan'ın Türkistan kentinde başlayan 'Hoca Ahmet Yesevi Yolunda Ahilik' Sempozyumu'nun açılış töreninde konuştu.

Zorlu, bugün kadim Türk tarihinin ortak mirasına sahip çıkmak üzere, Türkistan'da bulunduklarını bildirdi.

İslam dininin geniş coğrafyalara yayılmasında Türkistan'ın kilit rol oynadığına dikkati çeken Zorlu, Hoca Ahmet Yesevi'nin yüzyıllar önce bu topraklardan yaktığı meşalenin onun izinden giden Alperenleri ile Anadolu'nun madden ve manen yeşermesinde, ulaşılan her karış toprağın yurt edinilmesinde büyük bir rol üstlendiğini söyledi.

Zorlu, Yesevi düşüncesinde akıl, ilim, dayanışma, insan sevgisi, kadına saygı, emeğin kutsallığı temelinde güzel ahlakı önceleyen bir yaşam biçiminin yer aldığını belirterek 'Ruhun makul bir şekle ve şemale bürünmesine işaret eden Hoca Ahmet Yesevi Hazretleri, el emeği göz nuru ile ürettiği ve pazarda hakkıyla tamamladığı ticaretiyle de adeta bir hayat dersi vermiştir. Hoca Ahmet Yesevi Hazretleri'ne göre hakikat, dergahta zikirle başlar ama pazarda dürüst ticaretle tamamlanır.' dedi.

Yesevi'nin bu kutsi ve lütfi anlayışının zamanla Azerbaycan'ın Hoy şehrinde doğup büyüyen ve ardından Anadolu'ya gelen Ahi Evran'a da nakşedildiğini anlatan Zorlu, 'Pîr-i Türkistan Hoca Ahmet Yesevi ile başlayan bu kutlu geleneğin çizgisi Ahi Evran'da mâkes bulmuş ve farklı bir boyut kazanmıştır.' ifadesini kullandı.

- 'Yerli ve milli modelimizi yeniden gün yüzüne çıkarıyoruz'

Zorlu, Hoca Ahmet Yesevi Hazretleri gibi Ahi Evran'ın da işe ve emeğe sahip çıkarak Anadolu'nun muhtelif şehir ve kasabalarında Ahilik teşkilatının temellerini attığını özellikle dericilik yapanların ve zanaatkârların tamamı arasında pir olarak kabul edildiğini anımsatarak şunları kaydetti:

'Bizler bugün bu programı gerçekleştirerek sadece tarihi bir sorumluluğu yerine getirmiyor aynı zamanda ülkelerimizin bugün daha fazla ihtiyaç duyduğu birlikte üretimi, insan odaklı çalışma sistemini tümüyle güçlendirecek yerli ve milli modelimizi yeniden gün yüzüne çıkarıyoruz. Nitekim günümüzde adına toplam kalite yönetimi denen, tüketici haklarının korunmasını temel alan yaklaşımlar yıllar boyu Ahilik teşkilatınca uygulanmıştır.'

Ahi Evran'ın 32 başlık altında şekillendirdiği Ahilik teşkilatının asırlar boyunca ticaretin ve dayanışmanın omurgası olduğunu belirten Zorlu, 'Öyle bir teşkilattan söz ediyoruz ki kadılarıyla, müderrisleriyle, ustaları, kalfaları ve çıraklarıyla sadece esnafı değil, devlet erkânını, hatta padişahları bile kuşatan bir yapıdır bu. İşte Ahilik, böylesine güçlü, böylesine kapsayıcı bir anlayışın eseridir ve ne mutlu ki böyle bir eserin doğuşu Yesi'den yani Türkistan'dan başlamıştır.' değerlendirmesinde bulundu.

Zorlu, mayıs ayında Türkistan'da Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Gayriresmi Zirvesi'nin düzenleneceğini dile getirerek 'Sayın Cumhurbaşkanımızın bu ziyareti öncesinde burada böyle bir faaliyeti gerçekleştirmemiz inanıyorum ki zirvenin ruhuna da güçlü bir anlam katacaktır. O halde bu vesileyle buradan seslenmek istiyorum, Ahiliği önce Türkiye ve Kazakistan arasındaki iş, ticaret ve kurumlar arası ilişkilerimize uyarlayarak Atayurttan Anayurda bir büyük seferberliği başlatalım, ardından tüm Türk dünyasında.' ifadelerini kullandı.

- Şed Kuşatma Töreni ilgi gördü

AK Parti Türk Devletleri İle İlişkiler Başkanlığı Koordinasyonunda Türkistan'daki Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi'nde düzenlenen 'Hoca Ahmet Yesevi Yolunda Ahilik' Sempozyumunun açılış töreninde Zorlu'nun yanı sıra Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan, Türkistan Eyaleti Valisi Nuralhan Kuşerov, Kazakistan'ın iktidar partisi Amanat Partisi İcra Sekreteri Daulet Karibek, Türkiye'nin Astana Büyükelçisi Mustafa Kapucu, Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Muhittin Şimşek, Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörü Janar Temirbekova, Kazakistan Parlamentosu Senato Milletvekili Darhan Kıdırali de konuşma yaptı.

Kıdırali, Kazakistan Parlamentosu Senato Başkanı Maulen Aşimabayev'in sempozyum için gönderdiği mesajını okudu.

Aşimbayev, mesajında Kazakistan'da Yesevi'nin adını yüceltmeye ve eserlerini tanıtmaya her zaman büyük önem verdiklerinin altını çizerek 'Yesevi şahsiyeti, Türk birliğinin manevi temelidir. Bu tür ortak tarihi şahsiyetlerin öğütlerine dayanmak ve onları birlikte incelemek, işbirliğimizi yeni bir seviyeye taşıyacaktır.' dedi.

Açılış töreninde Türkistan'dan Anadolu'ya uzanan Ahilik teşkilatının tarihini anlatan film gösterilirken Ahi Kültürünü Araştırma ve Eğitim Vakfı tarafından Ahilikte ustalığa kabul edilme töreni olan 'Şed Kuşatma Töreni'ni anlatan gösteri ilgi gördü.

Türkiye'den 9 üniversite rektörünün yanı sıra 30'un üzerinde akademisyenin katıldığı, Kazakistan ve Kırgızistan'dan da katılımcıların yer aldığı sempozyum, iki gün boyunca çeşitli oturumlarla devam edecek.

Kazakistan'ın Şımkent şehrindeki Avrasya Hükümetlerarası Konseyi toplantısı sona erdi.

AEB üye ve gözlemci üyesi ülkelerin hükümet başkanlarının katılımıyla yapılan geniş kapsamlı toplantıya Kazakistan Başbakanı Oljas Bektenov, Belarus Başbakanı Aleksandr Turçin, Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkanı Adılbek Kasımaliyev, Rusya Başbakanı Mihail Mişustin ve Ermenistan Başbakan Yardımcısı Mger Grigoryan'ın yanı sıra Özbekistan Başbakanı Abdulla Aripov, Küba Başbakan Yardımcısı ve Dış Ticaret ve Yabancı Yatırımlar Bakanı Oscar Perez-Oliva Fraga ve İran'ın Astana Büyükelçisi Ali Akbar Cevkar katıldı.

Toplantıda, Avrasya entegrasyonunun geliştirilmesine ilişkin geniş bir gündem ele alınırken özellikle sanayi işbirliği, teknolojik gelişim, gümrük düzenlemeleri, ekonomik dayanıklılık, dijital dönüşüm ve tüketici haklarının korunması gibi başlıklar öne çıktı.

Toplantı kapsamında, üye ülkeler arasında ekonomik entegrasyon sürecini geliştirmeyi hedefleyen 12 belge imzalandı.

Bir sonraki Avrasya Hükümetlerarası Konseyi toplantısının ise 6-7 Ağustos tarihlerinde Kırgızistan'ın Çolpon-Ata kentinde düzenlenmesi kararlaştırıldı.

Kazakistan Başbakanı Oljas Bektenov'un ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, Belarus Başbakanı Aleksandr Turçin, Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkanı Adılbek Kasımaliyev, Rusya Başbakanı Mihail Mişustin ve Ermenistan Başbakan Yardımcısı Mger Grigoryan katıldı.

Önce dar kapsamlı toplantıda bir araya gelen hükümet başkanları, ülkeler arası ticaret ve ekonomik ilişkilerin daha da geliştirilmesi, dijital teknolojiler ve yapay zeka alanında işbirliği konularında görüşlerini aktardı.

Kazakistan Başbakanı Bektenov, toplantının basına açık kısmında yaptığı konuşmada, bu yıl ülkesinin Avrasya Ekonomik Birliğine dönem başkanlığı yaptığını belirtti.

Bektenov, ülkesinin AEB'ye dönem başkanlığında üye devletler arasında ekonomik entegrasyonun geliştirilmesinde yeni bir araç olarak yapay zekanın kullanılması, engelsiz ortamın oluşturulması ve ticaret coğrafyasının genişletilmesi gibi temel önceliklere odaklandıklarını ifade ederek, 'Ortak çabalarımızla entegrasyon süreçlerine ilave bir ivme kazandıracağımıza inanıyorum.' dedi.

Toplantı, AEB gözlemci üyesi ülkelerin hükümet başkanlarının da yer aldığı geniş kapsamlı görüşmeyle devam edecek, aynı zamanda konuklar yarın 'Endüstri 5.0: Etkileşimin Gücü' temasıyla düzenlenecek 'Dijital Kazakistan' uluslararası dijital forumuna katılacak.

'Nevruzname' adıyla 14 Mart'ta başlayan kutlamalar devam ederken, başkent Astana'daki meydanlar Nevruz Bayramı için hazırlandı.

Geleneksel Kazak köyü konseptiyle düzenlenen alanlarda ziyaretçiler çadır evleri gezebiliyor, kartal ve çoban köpekleriyle fotoğraf çektirebiliyor.

Kutlamalar kapsamında güreş, asık atu (aşık kemiği oyunu) ve arkan tartış (urgan çekme) gibi ata sporlarına ait müsabakalar düzenlenirken, sanatçılar da milli kıyafetlerle sahne alıyor.

Ziyaretçilere, Kazakistan'da bolluğun simgesi olarak her bayram hazırlanan geleneksel 'Nevruz koje' içeceği ikram ediliyor.

Uzun süren kış aylarının ardından havaların ısınmaya başladığı Astana'da etkinlikler yoğun katılımla sürüyor.

25 Mart'a kadar sürecek tatil dolayısıyla aileler kutlamalara yoğun ilgi gösterirken, ülke genelinde çeşitli kültürel programlar düzenleniyor.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev de Nevruz Bayramı'nı bu yıl Türkistan şehrinde vatandaşlarla birlikte kutladı.

Tokayev, yayımladığı mesajda, Nevruz'un manevi arınma ve yenilenme zamanı olduğunu belirterek, bayramın ülkeye barış ve refah getirmesini temenni etti.

Nevruz şenlikleri yarın da devam edecek.

Nevruz Bayramı'nı bu yıl Türkistan'da karşılayan Tokayev, kentteki temaslarına Hoca Ahmet Yesevi Türbesi'ni ziyaret ederek başladı.

Tokayev, Türk dünyasının manevi, tarihi ve kültürel mekanlarından biri olan aynı zamanda Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Hoca Ahmet Yesevi Türbesi'nde Yesevi'nin kabri başında Kur'an-ı Kerim okuttu.

Türkistan'da vatandaşlarla da bir araya gelen Tokayev, kenti 'Kazakistan halkının altın beşiği' olarak tanımladı.

Tokayev, Cumhurbaşkanı olarak ilk ülke içi ziyaretini Türkistan'a gerçekleştirdiğini ve dolayısıyla bu kente özel duygular beslediğini anımsatarak, şunları söyledi:

'Türkistan, aynı zamanda kardeş Türk halklarının kutsal ocağıdır. Bu, milli kimliğimizin, sarsılmaz ruhumuzun, eşsiz kültürümüzün ve geleneklerimizin yansımasını bulduğu mukaddes bir mekandır.'

Hoca Ahmet Yesevi'nin büyük mirasının bu kadim şehrin manevi hazinesi olduğuna dikkati çeken Tokayev, 'Yesevi'nin türbesi, Türk dünyasının sarsılmaz birliğinin simgesidir. Burada, isimleri Kazak tarihine altın harflerle yazılmış büyük şahsiyetler ebedi istirahatgahlarına kavuşmuştur.' dedi.

Tokayev, ayrıca mayıs ayının ortasında Türkistan'da TDT Devlet Başkanlarının Olağanüstü Zirvesi'ne ev sahipliği yapmayı planladıklarını da kaydederek, 'Günümüzün istikrarsız küresel koşullarında bu uluslararası zirve özel bir önem taşımaktadır. Hükümet ve yerel yönetim, bu zirvenin yüksek düzeyde düzenlenmesine öncelik vermelidir.' ifadelerini kullandı.

Kazakistan'da camiler, sabahın erken saatlerinden itibaren namaz kılmak isteyen vatandaşlarla doldu.

Camilere sığmayan cemaat, cami avluları ve bahçelerinde bayram namazını eda etti.

Namaz sonrası vatandaşlara cami avlularında kurulan çadırlarda geleneksel yemekler ikram edildi.

- Tokayev vatandaşları kutladı

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev de yayımladığı mesajla vatandaşların Ramazan Bayramı'nı kutladı.

Tokayev, mesajında vatandaşların Ramazan Bayramı'nı içtenlikle kutladığını ifade ederek bunun, Müslümanlar için manevi arınmayı ve aydınlanmayı, karşılıklı saygı ve dayanışmayı, tevazu ve ölçülülüğü, merhamet ve dürüstlüğü temsil eden özel ve kutsal bir bayram olduğunu belirtti.

Ramazanda Müslümanların otuz gün oruç tutmanın yanı sıra ruhsal güçlerini pekiştirdikleri, hayatın sevincini çevreleriyle paylaştıkları ve ihtiyaç sahiplerine yardım eli uzattıklarını aktaran Tokayev, 'Bu ilkeler, İslam'ın gerçek özünü yansıtır ve toplumumuzun dayandığı yüksek ahlaki değerler ile insani ideallerin güçlenmesine hizmet eder.' ifadesini kullandı.

Tokayev, bu yıl Ramazan Bayramı'nın Nevruz Bayramı ile aynı döneme denk gelmesinin de oldukça anlamlı olduğunun altını çizdi.

Kazakistanlı Türkiye Mezunları Derneği tarafından düzenlenen programa Türkiye'nin Astana Büyükelçisi Mustafa Kapucu, Türk kurum ve kuruluş temsilcileri, dernek üyeleri ile çok sayıda Türkiye mezunu katıldı.

Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başlayan iftar programında Kazak mutfağından yemekler ikram edildi.

İftar sofrasında buluşan mezunlar, Türkiye'deki öğrencilik yıllarına ilişkin anılarını paylaştı.

Büyükelçi Kapucu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye'de eğitim gören ve Kazakistan'ın çeşitli sektörlerinde başarıyla faaliyet gösteren Türkiye mezunlarıyla iftar yaptığını belirtti.

Kazakistan'daki Türkiye Mezunları Derneğini büyükelçilik olarak desteklediklerini vurgulayan Kapucu, 'Bugün yeni mezunlarla da tanışma fırsatımız oldu. Hem Türk firmaları hem de devlet kurumlarıyla çalışan mezunlarımız olduğunu gördük ve bundan büyük memnuniyet duyduk.' dedi.

Türkiye Mezunları Derneği Başkanı Asılbek Razakov da derneğin 2021'de kurulduğunu ve şu an ülke genelinde 600'e yakın üyeye ulaştığını belirtti.

Bu süre zarfında Astana ve Almatı'da büyük çaplı mezun buluşmaları düzenlediklerini aktaran Razakov, dernek olarak Türkiye mezunları arasındaki bağları güçlendirme ve istihdam konusunda destek sağlama gibi alanlarda faaliyet yürüttüklerini vurguladı.

İftar programı, katılımcıların hatıra fotoğrafı çektirmesiyle sona erdi.

Ülke genelinde düzenlenen anayasa referandumunda oy kullanma işlemi yerel saatle 07.00'de başladı.

Sandık başına giden seçmenler, 'Kazakistan Cumhuriyeti'nin yeni anayasasını kabul ediyor musunuz?' sorusuna 'evet' veya 'hayır' şeklinde yanıt vererek oyunu kullanıyor.

Halihazırda ülkede 10 bin 388 sandıkta oy kullanma işlemleri devam ederken, yurt dışındaki vatandaşlar için de 54 ülkede sandık kuruldu.

20 milyon 500 bini aşkın nüfusa sahip ülkede bugün 12 milyon 461 bin 796 kayıtlı seçmenin sandığa gitmesi bekleniyor.

Oy kullanma işlemleri yerel saatle 20.00'de sona erecek.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev de yeni anayasa için yapılan referandumda oyunu kullandı.

Başkent Astana'daki El Farabi Öğrenciler Sarayı'nda kurulan sandıkta oyunu kullanan Tokayev, ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

Tokayev, bugünü ülkesi için 'kader belirleyici bir gün' olarak değerlendirdi.

Bugün referanduma sunulan yeni anayasanın ülkesinin toprak bütünlüğünü, bağımsızlığını ve egemenliğini teyit ettiğini belirten Tokayev, 'Mevcut anayasamız kendi görevini yerine getirdi. Ülkemiz 35 yıl boyunca bu belgeye göre yaşadı ancak zaman yerinde durmuyor. Yeni bir temel yasa kabul etmenin zamanı geldi. Ben de onun hazırlanmasına aktif olarak katıldım. Anayasanın önsözü ve bazı diğer maddelerin ifadelerini bizzat önerdim. Yeni Temel Yasa'nın ülkemizin ve geleceğinin yararına hizmet edeceğine inanıyorum.' dedi.

Referandumda oyunu kullananlar arasında Kazakistan'ın eski Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev de vardı. Nazarbayev, oyunu Astana'daki Opera binasında kurulan sandıkta kullandı.

Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) gözlem heyetiyle referandumu takip etmek için Kazakistan'da bulunan AK Parti Bursa Milletvekili ve TÜRKPA Hukuk İşleri ve Uluslararası İlişkiler Komisyonu Başkanı Osman Mesten, AA muhabirine, referandumla ilgili gözlemlerini anlattı.

Mesten, Kazakistan halkı ve devleti açısından referandumun oldukça önem taşıdığını gördüklerini belirterek, 'Anayasanın yaklaşık yüzde 84'lük kısmının değiştirilmesi söz konusu ve bu ciddi bir orandır.' diye konuştu.

Anayasa değişikliklerinin iki meclisli parlamento yapısının teke indirilmesi gibi reformları kapsadığını bildiren Mesten, 'Senato ve Meclisten oluşan parlamento sistemi yerine daha güçlü ve tamamı seçimle gelecek olan Kurultay adında yeni bir parlamento olacak. Dolayısıyla demokratik anlamda önemli bir değişiklik olduğunu görüyoruz.' ifadelerini kullandı.

Mesten, yeni anayasada aile kurumunun sadece erkek ve kadından oluşan evlilikle kurulmasının mümkün olduğuna ve devlet dili Kazakçanın önemine vurgu yapılan maddeleri de dikkat çekici bulduğunu söyleyerek, 'Bu ve benzeri reform niteliğindeki olan değişikliklerin Kazak milleti ve devleti için daha ileriye yükselme, demokratikleşme, halkın refahı anlamında ciddi katkıda bulunacağını öngörüyoruz.' şeklinde konuştu.

Astana'da referandumu takip eden Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı Ahmet Yener de Kazakistan'daki anayasa referandumunu 'tarihi bir dönüm noktası' olarak nitelendirdi.

Yener, referanduma sunulan anayasa ile ikili parlamento yapısından tekli parlamento yapısına geçilmesinin ve aynı zamanda cumhurbaşkanlığı yardımcılığı sisteminin getirilmesinin planlandığını aktararak, 'Bu iki değişiklik bundan sonraki süreçte Kazakistan demokrasisinin yeni rotasını çizecektir.' dedi.

Sandıkların açılışından beri Kazakistan halkının yaşlısından gencine kadar referanduma yoğun ilgi gösterdiklerini gözlemlediklerini dile getiren Yener, 'Kazakistan genelinde 70 bin sandık görevlisinin yer aldığı bildirildi. Sandık alanlarında sorduğumuz tüm sorulara yerinde ve güzel bir şekilde cevap verdiler. Müşahitlerin yoğun bir ilgisinin olduğunu ve sürekli not aldıklarını da gördük. Bu da bize seçimlerin gayet şeffaf ve demokratik bir ortamda gerçekleştiğini göstermektedir.' diye konuştu.

- Yeni anayasa taslağı

Kazakistan'da tek meclisli parlamento sistemine geçiş amacıyla başlatılan anayasal reform kapsamında planlanan değişikliklerin anayasanın yüzde 84'ünü etkilemesi nedeniyle tamamen yeni bir anayasa taslağı hazırlanmıştı.

11 bölüm ve 96 maddeden oluşan yeni anayasa taslağının referandumda kabul edilmesi halinde 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmesi ve ardından iki ay içinde yeni parlamento seçimlerinin yapılması öngörülüyor.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, geçen yıl 8 Eylül'de yaptığı konuşmada, ülkenin siyasi sisteminin kapsamlı şekilde yeniden yapılandırılacağını açıklamış ve tek meclisli parlamento sistemine geçilmesini önermişti. Tokayev, 11 Şubat 2026'da ise yeni anayasa taslağının referanduma sunulmasına ilişkin kararnameyi imzalamıştı.

TİKA Kazakistan Koordinatörlüğünün ramazan ayı dolayısıyla düzenlediği gıda yardımı programı, başkent Astana'da son paket dağıtım töreniyle tamamlandı.

Hazret Sultan Camisi'nde düzenlenen törende ihtiyaç sahibi 400 aileye gıda paketi dağıtıldı.

TİKA Kazakistan Koordinatörü Fuat Erdoğmuş, yaptığı konuşmada, ramazan ayı boyunca ülkenin 8 şehrinde ihtiyaç sahibi toplam 1400 aileye ramazan kolisi ulaştırdıklarını belirtti.

Erdoğmuş, un, pirinç, makarna, sıvı yağ, domates salçası, tuz, şeker, çay, hurma, gofret ve bayram şekeri gibi yerel tüketim alışkanlıkları dikkate alınarak hazırlanan ramazan paketlerinin böylece sadece başkent Astana değil aynı zamanda Almatı, Türkistan, Şımkent, Karagandı, Semey, Öskemen ve Aktau kentlerine de ulaştırıldığını aktardı.

Ayrıca Astana'daki engelli merkezleri ve yetimhanelerdeki çocuklara 200 çocuk kumanya paketi dağıttıklarını kaydeden Erdoğmuş, 'TİKA olarak Türkiye ile Kazakistan arasındaki kardeşlik bağlarını güçlendirmek ve ihtiyaç sahibi ailelerin yanında olmak amacıyla bu yıl da ramazan gıda kolilerimizi Kazakistan'ın farklı şehirlerinde ihtiyaç sahiplerine ulaştırdık. Bu vesileyle, ramazanın bereketini ve paylaşma ruhunu hep birlikte yaşamanın mutluluğunu yaşıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Kazakistan'a resmi ziyaret gerçekleştiren Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, başkent Astana'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı Akorda'da Kazak mevkidaşı Kasım Cömert Tokayev tarafından karşılandı.

Tokayev ve Vucic, resmi tören sonrası baş başa görüşme gerçekleştirdi.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, 'Biz Sırbistan'ı Avrupa'daki çok önemli bir stratejik ortak olarak görüyoruz.' dedi.

Sırp lider Vucic ise Kazakistan'ı ziyaret etmekten büyük bir onur duyduğunu belirterek, 'Yapay zeka, bilgi teknolojileri ve enerji alanlarında işbirliğini güçlendirerek dostluğumuzu yeni bir seviyeye taşıyacağımıza inanıyorum. Sizi en kısa zamanda Sırbistan'da ağırlamaktan memnuniyet duyarım.' diye konuştu.

Ardından Tokayev ve Vucic, iki ülkenin resmi heyetlerinin katılımıyla yapılan görüşmede bir araya geldi.

Görüşmede konuşan Tokayev, Astana ile Belgrad arasında yapıcı bir siyasi diyalog bulunduğunu vurguladı.

Kazakistan'da 60'tan fazla Sırp şirketinin başarılı faaliyet gösterdiğini kaydeden Tokayev, ayrıca Sırbistan'a, Kazakistan'ın çeşitli uluslararası girişimlerine verdiği destek için teşekkür etti.

Vucic ise Kazak şirketlerinin katılımıyla özellikle inşaat sektöründe ortak projelerin genişletilmesini istediklerini söyledi.

Savunma sanayi, yapay zeka ve veri merkezleri alanlarında önemli işbirliği potansiyeli bulunduğuna dikkati çeken Vucic, Kazakistan'ın sosyoekonomik kalkınma alanındaki başarılarını takdir ettiklerini de sözlerine ekledi.

- Kazakistan'dan Sırbistan liderine devlet nişanı

Görüşmelerin ardından Tokayev, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine yaptığı önemli katkılardan dolayı Vucic'i, Kazakistan'ın en yüksek devlet nişanı olan 'Altın Kıran' ile ödüllendirdi.

Tokayev ve Vucic, tören sonrası iki ülke arasında stratejik ortaklığı yeni bir seviyeye taşıma konusunda güçlü iradeyi teyit eden 'Ortak Bildiri'yi imzaladı.

Ayrıca Kazak ve Sırp hükümetleri arasında, yatırım ve ekonomik işbirliği, sağlık, adalet, yapay zeka, e-devlet, eğitim, kültür ve kamu yönetimi alanlarında 10 işbirliği mutabakat zaptı imzalandı.

TİKA'nın Astana'daki Hazret Sultan Camisi'nde 'Gönül Sofrası' adıyla düzenlediği iftara, Kazakistan'daki kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, proje paydaşları, Astana'daki Türk kurum ve kuruluşlarının yetkilileri ile davetliler katıldı.

TİKA Kazakistan Koordinatörü Fuat Erdoğmuş, yaptığı konuşmada, ramazanın paylaşma ayı olduğuna dikkati çekerek, 'Ramazan, gönüllerin yakınlaştığı, dayanışmanın güçlendiği müstesna bir zaman dilimidir. Bugün kıymetli Kazakistan halkıyla aynı sofrayı paylaşmaktan büyük memnuniyet duyuyoruz.' ifadesini kullandı.

Ramazan boyunca Kazakistan'ın 8 şehrinde gıda paketi dağıtımları gerçekleştirerek ihtiyaç sahibi ailelerin yanında olacaklarını aktaran Erdoğmuş, TİKA'nın Kazakistan'da yürüttüğü çalışmaların iki ülke arasındaki tarihi ve kültürel bağları güçlendirmeye devam ettiğini kaydetti.

Türkiye ile Kazakistan arasındaki köklü dostluk ve kardeşlik ilişkilerine işaret edilen 500 kişilik iftar, duaların ardından sona erdi.

Türkistan Eyaleti Valiliğinin açıklamasına göre, Türk dünyasının manevi başkenti Türkistan, TDT Ekonomi ve Ticaret Bakanları 14. Toplantısı'na ev sahipliği yaptı.

Kazakistan Ulusal Ekonomi Bakan Yardımcısı Asan Darbayev'in ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, Türkiye'den Ticaret Bakan Yardımcısı Sezai Uçarmak, Azerbaycan'dan Ekonomi Bakan Yardımcısı Rovnag Abdullayev, Kırgızistan'dan Ekonomi ve Ticaret Bakan Yardımcısı Sultan Ahmatov, Özbekistan'dan Yatırım, Sanayi ve Ticaret Bakan Yardımcısı Hurram Teşabayev ile TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev ve Türk Yatırım Fonu Başkanı Bağdat Amreyev katıldı.

Ticaret engellerinin kaldırılması, ulaştırma güzergahlarının geliştirilmesi ve dijital ticaretin yaygınlaştırılması konularının ele alındığı toplantıda, Doğu ile Batı arasındaki kilit hatlardan biri olan Orta Koridor'un stratejik rolünün altı çizildi ve söz konusu güzergahın TDT ülkeleri arasında karşılıklı ticaretin büyümesine ilave imkan sunduğuna işaret edildi.

Kazakistan Ulusal Ekonomi Bakan Yardımcısı Darbayev, açılıştaki konuşmasında, toplantının, Türk dünyasının manevi ve kadim kenti olan Türkistan'da düzenlenmesinin sembolik önem taşıdığını vurguladı.

Darbayev, TDT'nin bugün de ticari bağları genişleten etkin bir pratik işbirliği mekanizmasına dönüştüğünü belirterek, '2025 yılı sonuçlarına göre, TDT ülkeleri arasındaki karşılıklı ticaret hacmi 11,9 milyar ABD dolarını aşmıştır.' dedi.

Son 20 yılda TDT ülkelerinden Kazakistan'a 6,3 milyar doları aşkın doğrudan yabancı yatırım geldiğini kaydeden Darbayev, Kazakistan'ın ise TDT ülkelerine yaptığı yatırımların yaklaşık 5 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

Darbayev, Kazakistan'da TDT ülkeleri sermayesiyle 12 binden fazla şirket ve 1300'den fazla ortak girişim faaliyet gösterdiğini dile getirerek, bunların ticaret ve sanayi işbirliğinin gelişimine önemli katkı sağladığını dile getirdi.

- Türkistan bölgesinin yatırım imkanları tanıtıldı

Toplantı kapsamında, Kazakistan'ın Türkistan bölgesinin ekonomik ve yatırım potansiyeli de tanıtıldı.

Türkistan Eyaleti Valisi Nuralhan Kuşerov, bölgenin yatırım ve turizm potansiyelini TDT ülkeleri ile stratejik ortaklığa dönüştürmek istediklerini belirtti.

Kuşerov, Türkistan bölgesinin Kazakistan'da tarım, sanayi ve turizm potansiyeline sahip dinamik bir bölge olmasının yanı sıra uranyum, altın, demir cevheri, kömür ve fosforit gibi doğal kaynaklar bakımından da zengin bir bölge olduğunu vurgulayarak, 'Bölgemiz, Orta Asya pazarlarına yakınlığı sayesinde yatırımcılara geniş bir tüketici pazarına erişim imkanı sunuyor. Ayrıca, TDT ülkeleri arasındaki ekonomik ve ticari işbirliğini güçlendirmek amacıyla kurulan 'TURAN' Özel Ekonomik Bölgesi de bölgemizde bulunuyor.' şeklinde konuştu.

Toplantıda taraflar, ekonomik entegrasyonun derinleştirilmesi, ticari engellerin azaltılması ve elverişli iş ortamının oluşturulmasına yönelik ortak tedbirler üzerinde anlaşırken, üye devletler arasında ekonomi, ticaret, yatırım ve finans alanlarında işbirliğine ilişkin yol haritası ile ticaret alanında ortaklık mutabakat zaptı onaylandı.

Heyetler, toplantı sonrası Türkistan'ın sembolü Hoca Ahmet Yesevi Türbesi'ni ziyaret etti.

Kazakistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, toplantıda, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan'ın Afganistan temsilcileri yer aldı.

Afganistan'daki mevcut durumun değerlendirildiği toplantıda, taraflar Afganistan ile ticari ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi, Afganistan toprakları üzerinden geçen transit ve ulaştırma koridorlarının genişletilmesi ile bölgesel güvenlik meselelerini görüştü.

Taraflar, Afganistan'da istikrarın ve sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması için bu alanda Orta Asya devletleri arasındaki koordinasyonunun önemine dikkati çekti.

Kazakistan Cumhurbaşkanı'nın Afganistan Özel Temsilcisi Erkin Tukumov ise ülkesinin, Kabil ile görüş alışverişinde bulunmaya ve işbirliğine yönelik pratik çözümler aramaya hazır olduğunu bildirdi.

Toplantı sonunda taraflar, Özel Temsilcilerin Bölgesel Temas Grubu çerçevesinde düzenli istişarelerin sürdürülmesi ve çalışma temaslarının devam ettirilmesi konusunda mutabık kaldı.

Zadabek, lifebox, AJet ve ROKETSAN sponsorluğunda düzenlenen yarışmada, AA foto muhabirleri ve muhabirlerinin 2025 yılında Türkiye ile dünya gündeminde yankı bulan toplam 6 kategorideki 112 fotoğrafını inceledi.

'Gazze: Açlık' kategorisinde Ahmed Jihad Ibrahim Al-arini'nin 'Gazze'de yetersiz beslenme sorunu yaşayan çocuk, ölüm tehlikesiyle karşı karşıya' başlıklı fotoğrafını seçen Zadabek, 'Portre' kategorisinde Cem Genco'nun 'Altın değerinde', 'Haber' kategorisinde ise Khames Alrefi'nin Gazze'de çektiği 'Tarihin şahidi' adlı karelerini tercih etti.

Zadabek, 'Spor' kategorisinde Serhat Çağdaş'ın 'Ayakla müdahale', 'Doğal Yaşam ve Çevre' kategorisinde Şebnem Coşkun'un 'Kirli kanatlar', 'Günlük Hayat' kategorisinde de Ömer Taha Çetin'in 'Ay seferi' isimli fotoğraflarını oyladı.

- 'Gazze kareleri derinden etkiledi'

Oylamanın ardından değerlendirmede bulunan Zadabek, tüm kategorilerdeki karelerin hem kaliteli hem anlam dolu olduğunu söyledi.

Zadabek, özellikle Gazze kategorisindeki fotoğrafların kendisini derinden etkilediğini belirterek 'Bu fotoğraflara bakıp geçmek çok zor. Aynı zamanda benim için onların arasında bir tercih yapmak da kolay olmadı.' dedi.

Söz konusu fotoğrafların Gazze'deki sıradan insanların hayat mücadelesini çok etkili bir şekilde yansıttığına dikkati çeken Zadabek, AA'nın yıllardır yaptığı bu projenin hem başarılı hem de örnek bir proje olduğunu dile getirdi.

Zadabek, gelecek yıllarda AA'nın 'Yılın Kareleri' oylamasında Kazakistan'dan da etkileyici doğa ve kültürel zenginliği yansıtan karelerin de yer almasını temenni ettiğini söyledi.

- Oylama

AA'nın 2012 yılından bu yana düzenlediği yarışmada, bu yıl 'Haber', 'Doğal Yaşam ve Çevre', 'Spor' ve 'Günlük Hayat' olmak üzere 4 ana kategorinin yanı sıra 'Gazze: Açlık' ve 'Portre' başlıklı 2 özel kategori de yer alıyor.

Türkçe ve İngilizce alt yazıyla dünya genelinde yapılan oylamaya katılanlar, istedikleri sayıda fotoğrafa oy verebiliyor.

Oylama 'yilinkareleri.aa.com.tr' internet sitesinden 15 Şubat Pazar günü saat 17.00'ye kadar devam edecek.

Muhtar Auezov Güney Kazakistan Araştırma Üniversitesi ile Türkiye'nin önemli araştırma kuruluşlarından Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü işbirliğinde yürütülen program kapsamında, yerli akademisyenler, öğrenciler ve bölgedeki çiftçilerden oluşan geniş bir katılımcı kitlesine meyve ağaçlarında şekillendirme ve budama başta olmak üzere modern bakım ve yetiştirme yöntemlerine ilişkin teorik ve uygulamalı eğitimler verildi.

Türkiye ile Kazakistan arasındaki tarım alanındaki işbirliğini güçlendirmeyi hedefleyen programda, Türkiye'nin bahçecilik ve meyvecilik alanındaki tecrübesi Kazakistanlı uzmanlara aktarıldı.

Eğitim programını başarıyla tamamlayan katılımcılara sertifikaları törenle takdim edildi.

Muhtar Auezov Güney Kazakistan Araştırma Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Gülnar Tastanbekova, törende yaptığı konuşmada, bu tür uygulamalı eğitim programlarının 'üniversite-çiftçi-araştırma' kurumları arasındaki bağı güçlendirdiğini belirterek, 'Türkiye'nin meyvecilik alanındaki bilgi birikiminin ülkemizle paylaşılması, bölgemizde modern tarım uygulamalarının yaygınlaşması açısından büyük önem taşıyor. TİKA'ya ve programa katkı sunan tüm kurumlara teşekkür ediyoruz.' dedi.

TİKA Kazakistan Koordinatörü Fuat Erdoğmuş da AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye ile Kazakistan arasındaki işbirliğinin tarım alanında somut sonuçlar üretmeye devam ettiğini belirtti.

Erdoğmuş, 'Türkiye'nin meyvecilik alanındaki teknik bilgi ve tecrübesinin Kazakistanlı akademisyenler ve üreticilerle paylaşılması, bölgesel tarımsal kalkınma açısından büyük önem taşıyor. TİKA olarak Türk dünyasında bilgi ve tecrübe paylaşımına dayalı, sürdürülebilir ve yerel ihtiyaçlara cevap veren projeleri desteklemeyi sürdüreceğiz.' ifadelerini kullandı.

Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü Teknik Müdür Yardımcısı İsmail Demirtaş da programın bölgesel ve ikili işbirliği açısından büyük önem taşıdığını, bölgenin bu alandaki önceliği dikkate alındığında verilen teorik ve uygulamalı eğitimlerin stratejik adım niteliği taşıdığını söyledi.

Söz konusu eğitim programının, yaklaşık 3 bin 500 hektarlık yoğun bahçe ve 10 bin hektarı aşkın geleneksel bahçe alanı bulunan Şımkent bölgesindeki bahçecilik faaliyetlerine önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Tokayev, Bakanlar Kurulu ile yaptığı yıllık değerlendirme toplantısında, ülkede yürütülen anayasal reform sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Bugüne kadar Anayasa Komisyonunun 10 toplantı gerçekleştirdiğini belirten Tokayev, Komisyon üyelerinin anayasal değişikliklerin yeni bir anayasanın kabulünü gerektirdiği konusunda ortak görüşe vardıklarını söyledi.

Tokayev, yeni anayasanın ilk taslağının kamuoyunun tartışmasına sunulduğunu ifade ederek, bunun toplumda büyük yankı uyandırmasını 'sevindirici' olarak değerlendirdi.

Vatandaşların anayasa taslağını kapsamlı şekilde tartıştığını vurgulayan Tokayev, 'Yürüttüğüm siyasi reform sürecinin temel hedeflerinden biri de toplumun siyasi kültürünü artırmaktır.' ifadesini kullandı.

Tokayev, farklı görüşlerin toplumsal diyaloğun gelişmesine ve ülkenin istikrarlı ilerlemesine katkı sağladığına inandığını vurgulayarak, 'Yeni anayasa taslağı, Kazakistan'ın siyasi sisteminin 'Güçlü Cumhurbaşkanı-Etkin Parlamento-Hesap Verebilir Hükümet' konsepti temelinde gelişiminin sürekliliğini ve mantığını güvence altına almaktadır.' değerlendirmesinde bulundu.

Son yıllarda gerçekleştirilen siyasi reformların, Kazakistan'ın süper başkanlık modelinden uzaklaştığını ve etkili bir parlamentoya sahip başkanlık sistemine geçtiğini gösterdiğini kaydeden Tokayev, yeni anayasanın devlet yönetiminde yeni bir sistem oluşturmayı hedeflediğini dile getirdi.

- 'İnsan devlet için değil, devlet insan içindir'

Tokayev, yetkilerin yeniden dağıtılması, denge ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve siyasi kurumların etkinliğinin artırılmasının amaçlandığına dikkati çekerek, 'Yeni anayasa, öncelikle devletin derin bir dönüşümünü ve toplum bilincinin yeni tarihsel dönemin gerekliliklerine uygun şekilde yenilenmesini amaçlamaktadır. Yeni anayasa taslağında 'İnsan devlet için değil, devlet insan içindir' ilkesi daha somut bir içerik kazanmıştır.' görüşünü paylaştı.

Yeni anayasada geleneksel değerlerin korunmasına da öncelik verildiğine işaret eden Tokayev, bu kapsamda 'Evlilik, erkek ile kadının gönüllü ve eşit haklara dayalı birliğidir.' ifadesinin yer aldığını anlattı. Tokayev, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin mutlak önceliği gibi temel ilkelerin de anayasa taslağında yer aldığını söyledi.

Tokayev, yeni anayasada bağımsızlık, egemenlik ve ülkenin toprak bütünlüğü gibi temel ilkelerin değişmez nitelikte olduğunun vurgulandığını belirterek, devletin üniter yapısı ile yönetim biçiminin değiştirilemez olduğunun kabul edilmesinin büyük önem taşıdığını bildirdi.

Yeni anayasanın mevcut anayasanın önemini küçümseme amacı taşımadığını ifade eden Tokayev, 'Bu anayasa, ülkemizin son 30 yıldaki başarılarında büyük rol oynamıştır. Bu başarıda Birinci Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in büyük katkısı bulunmaktadır.' dedi.

Tokayev, mevcut anayasanın bağımsızlığın ilk yıllarında ve zor şartlar altında kabul edildiğine işaret ederek, 'O zamandan bu yana toplumumuz önemli ölçüde değişmiştir. Tüm karamsar öngörülere rağmen Kazakistan güçlü ve uluslararası alanda saygın bir devlet haline gelmiştir.' değerlendirmesinde bulundu.

Yeni anayasanın kabul edilmesinin Kazakistan'ın gelişimine güçlü bir ivme kazandıracağına ve her vatandaşın potansiyelini gerçekleştirmesine katkı sağlayacağına inandığını belirten Tokayev, 'Her halükarda bu konudaki nihai karar ulusal referandumda verilecektir.' diye konuştu.

Kazakistan Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre, Tokayev, resmi ziyaret kapsamında Pakistan'a gitti.

Tokayev'i taşıyan ve Pakistan savaş uçaklarının eşlik ettiği uçak, başkent İslamabad'a indi.

Kazakistan Cumhurbaşkanı, İslamabad Havalimanı'nda, onur kıtası ve 21 pare top atışı eşliğinde Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari ve Başbakan Şahbaz Şerif tarafından karşılandı.

Tokayev, yarın Pakistan Cumhurbaşkanı ve Başbakanı ile üst düzey görüşmeler gerçekleştirecek ve Kazakistan ile Pakistan arasında siyasi, ticari-ekonomik ve kültürel-insani işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik konuları ele alacak.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev'in ziyareti kapsamında ayrıca İslamabad'da Pakistan-Kazakistan İş Forumu da düzenlenecek.