Arafat'taki vakfenin ardından kafileler halinde Müzdelife'ye ulaşan hacılar, burada akşam ve yatsı namazlarını yatsı vaktinde birleştirip 'Cem-i Tehir' yaparak, Müzdelife vakfesini gerçekleştirdi.

Hacılar, bayramın ilk günü Mina'daki 'Cemerat' bölgesinde yapılacak şeytan taşlama ibadeti için Müzdelife'de taş topladı.

Kafileler halinde Mina'ya hareket edecek hacılar, burada 'Büyük Şeytan' olarak bilinen Akabe Cemresi'ne 7 taş atacak.

Hacıların kurbanları, hac organizasyonu kapsamında vekalet yoluyla kesilecek.

Tıraş olup ihramdan çıkacak hacılar, daha sonra Kabe'de ziyaret tavafını gerçekleştirip haccın sayını yapacak.

Duygularını AA muhabirine anlatan hacı adayları, Arafat'ta bulunmanın tarifsiz bir manevi huzur yaşattığını, yıllardır kurdukları kutsal toprak hayalinin gerçekleşmesinin mutluluğunu yaşadıklarını anlattı.

Vakfe duasına eşlik eden hacı adaylarından Cezayir Fındıkoğlu, hac ibadetini yapmak üzere Bursa'dan geldiğini belirterek, 'Haccımızı yaptık, 14 senede çıktı. 14 senedir bekliyoruz. Oğlum, eşim, ben, bacanak, baldız beş kişi geldik. Aileyle gelmek daha bir başka. Heyecanlıydık, buraya gelince hiç uyumadık.' dedi.

Hac ibadetini annesiyle birlikte yaptığını, organizasyondan çok memnun olduklarını ifade eden Azime Akarçay, 'Çok güzel bir organizasyondu. Dualar çok güzeldi, ağladık, sarıldık. Herkes birbirine yardım ediyor, bir gaye için buluştuk ve aynı duaya amin dedik. Onların dillerini bilmiyoruz ama dua edildiğinde onlar da amin dedi. 15 yaşımdan beri istiyordum, hayalimdi. Allah isteyen herkese nasip etsin.' diye konuştu.

- 'Kuş olsam uçsam bu kadar mutlu olmazdım'

Melek Akan da Hac ibadetinin kendisi için muhabbet, aşk ve kara bir sevda olduğunu kaydederek, şunları söyledi:

'Hac, 13 yaşımdan beri benim kalbimde. Yazıldıktan 17 sene sonra nihayet çıktı, kızım ile damadımla çıktı. Çok güzel bir duygu. Allah'a dua ettim, 'Ben bir garip kadınım, eşim yok, param yok. Allah'ım sen bana bunu nasip ettin.' dedim. İsteyenler asla umutlarını kaybetmesinler. Her sene komşularım 'Daha yılmadın mı gidemiyorsun.' diyordu. 'Allah'ım beni de çağır.' diyordum. Kuş olsam uçsam bu kadar mutlu olmazdım.'

Hacı adaylarından Emine Aslan ise hac kurasına yıllar önce yazıldıklarını anlatarak, '16 sene oldu yazılalı, oğlum, gelinim, iki torunum hep beraber geldik. Özlüyordum, Allah nasip etti. Çocuklarımla, torunlarımla geldiğim için çok mutluyum. Hacca yazıldığımızda torunlarımın biri 4, biri 6 yaşındaydı. Şimdi biri 20, biri 22 yaşında.' ifadelerini kullandı.

Arafat vakfesini tamamlayan hacı adayları, güneşin batmasının ardından Müzdelife'ye geçecek.

Arpaguş'un talimatının ardından Diyanet İşleri Başkanlığının koordinasyonunda yürütülen organizasyon kapsamında hacı adayları, otellerinden belirlenen plan doğrultusunda peyderpey alınarak otobüslerle Arafat'a ulaştırılıyor.

Hac sürecinde ulaşım, sağlık, konaklama ve iaşe hizmetleri için yüzlerce görevli sahada çalışmalarını sürdürüyor.

Arafat'ta dua ve ibadetle vakit geçirecek olan hacı adayları, sabah namazını cemaatle eda ettikten sonra fetva ve irşat ekibinin Arafat için hazırladığı özel irşat programına katılacak.

İrşat çadırında gerçekleştirilecek program, merkezi ses sistemi aracılığıyla tüm çadırlara ulaştırılacak.

Türkiye'den gelen karilerin Kur'an-ı Kerim tilavetinin ardından arife günü öğle ve ikindi namazlarını cem ederek kılacak olan hacı adayları, Başkan Arpaguş'un yapacağı duayla vakfeye duracak.

Arafat sınırlarının açılmasıyla hacılar, Müzdelife bölgesine intikal edecek. Burada akşam ve yatsı namazlarını cem ederek kılacak olan hacılar, Müzdelife vakfesinin ardından şeytan taşlamak üzere Cemerat bölgesine hareket edecek.

Şeytan taşlamanın ardından ise Mescid-i Haram'a geçecek olan hacılar, burada ziyaret tavafı ve sa'y ibadetlerini yerine getirdikten sonra tıraş olarak ihramdan çıkacak.

Hac ibadeti için Suudi Arabistan'a giden Türk hacı adayları, Arafat vakfesi gerçekleştirecek.

Diyanet İşleri Başkanlığı Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürü Hüseyin Demirhan, Mekke'deki Hac İdare Merkezi'nde AA muhabirine, alınan tedbirlere ilişkin yaptığı açıklamada, 2026 yılı hac organizasyonu kapsamında kutsal topraklarda olduklarını söyledi.

Türkiye'den gelen hacı adaylarına hizmet etmenin onurunu yaşadıklarını belirten Demirhan, hacı adaylarının Medine ve Cidde üzerinden Mekke'ye gelişinin tamamlandığını anlattı.

Süreçte son aşamaya gelindiğini dile getiren Demirhan, 'Haccın en önemli safhalarından birisi olan Arafat vakfesine saatler kaldı. Bugün saat 14.00 itibarıyla bütün hacılarımız, otellerinden alınarak peyderpey gece yarısına kadar Arafat'a ulaştırılmış olacak. Şu ana kadar ülkemizden gelen hacılarımıza gerek iaşe noktasında gerek yerleşim, konaklama noktasında gerekse sağlık, irşat, fetva hizmetleri ve rehberlik hizmetleri noktasında ekiplerimiz marifetiyle hizmetler yürütmeye çalıştık. Elhamdülillah, sıkıntılı bir durum söz konusu değil. Bütün hacılarımızın huzuru, güveni ve ibadetlerini en sahih, en doğru bir şekilde yapabilmeleri için elimizden gelen gayreti gösteriyoruz. Yüzlerce arkadaşımız, ekiplerimiz marifetiyle sahada teyakkuz halindeyiz.' diye konuştu.

Demirhan, hac ibadetinin en kritik noktası Arafat vakfesine saatler kaldığına işaret ederek, 'Arafat süreci en hassas, en dikkatli olmamız gereken, koordinasyonu sağlam olması gereken bir süreçtir, lojistik bir operasyondur. Burası için de arkadaşlarımız, Koordinasyon İskan Ekip Başkanlığımız marifetiyle günlerdir titizlikle yürüttüğümüz çalışmalarımızın son aşamasına geldik. Gerek ulaşım konusunda gerek yemek konusunda gerekse sağlık hizmetleri konusunda bütün hazırlıklarımız tamam. Bugün saat 14.00 itibarıyla, Sayın Diyanet İşleri Başkanımızın başlatmasıyla inşallah intikal süreci gerçekleşmiş olacak.' ifadelerini kullandı.

Hacı adaylarının otellerinden belli disiplin içinde ve peyderpey alınarak otobüslerle Arafat'a ulaştırılacağını anlatan Demirhan, Arafat ve Mina'da sağlık hizmetleri noktasında bazı tedbirlerin alındığını dile getirdi.

- 'Arafat vakfelerini en güzel şekilde ve sağlıkla yapabilmeleri için tedbirler aldık'

Demirhan, hastanede olan ve yürümekte güçlük çeken hacı adayları için alınan önlemlere ilişkin, 'Hekimlerimiz, hemşirelerimiz, sağlık ekibimiz, Sağlık Ekip Başkanlığımız marifetiyle ciddi tedbirler aldılar. Yürüyemeyecek durumda olan hacı adaylarımız için yine aynı şekilde özel otobüsler vasıtasıyla Arafat'a intikalleri gerçekleşecek. Yine aynı şekilde hastanelerde yatan hacı adaylarımız var. Onların da hac ibadetlerini, Arafat vakfelerini en güzel şekilde ve sağlıkla yapabilmeleri için tedbirler aldık. Ambulanslarımızla inşallah onların Arafat'a intikalini, Arafat'tan tekrar Mekke-i Mükerreme'ye, hastanelere intikalini sağlayacağız.' şeklinde konuştu.

Bu yılki haccın sağlık ve huzurla geçmesini temenni eden Demirhan, bütün hacıların en güzel şekilde hac farizalarını eda edip tekrar yurda dönmelerini sağlamayı amaçladıklarını anlattı.

- '19 Haziran'a kadar dönüşler sürecek'

Demirhan, Arafat'taki vakfenin hac ibadetinin farzı olduğunun altını çizerek, şunları belirtti:

'Bizler de bütün hacılarımızın Arafat'a çıkmalarını önemsiyoruz. Bu konuda bütün tedbirleri aldık. Arafat'a bütün hacılarımızı çıkaracağız. Arafat'tan tahliyeden sonra Mekke-i Mükerreme'ye bütün hacılarımız gelecek. Önce Müzdelife, sonra Mina aşamaları yapıldıktan sonra... Mina'da şeytan taşlanacak, Müzdelife'de vakfe yapılacak. Sonra ziyaret tavafıyla hac ibadeti tamamlanmış olacak. İkinci, üçüncü günlerde de şeytan taşlama ibadetleriyle devam edilecek. Sonraki süreçlerde belli bir takvime göre gelen hacılarımız, yine belli bir takvimle dönüşlerini gerçekleştirmiş olacaklar. Arafat'tan sonra, bayramın 5. günü itibarıyla dönüşlerimiz başlayacak, 19 Haziran'a kadar da ülkemize devam edecek.'

- 'Sıcakların çok yüksek olduğu bir dönem'

Diyanet İşleri Başkanlığı Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürü Demirhan, yoğun bir dönemden geçtiklerini söyledi.

Kalabalıkların çok fazla yoğun, sıcaklıkların çok yüksek olduğu bir dönemde bulunduklarına dikkati çeken Demirhan, 'Burada özellikle sağlık konusunda çok dikkatli olunması gerekiyor. Sürekli hacılarımıza tavsiyelerimiz var. Çok fazla sıcağa çıkmamalarını, özellikle Arafat'ta 10.00 ile 14.00 saatleri arasında zorunlu bir hal olmadıkça dışarıya çıkmamalarını, çadırlardan çıkmamalarını, bol su tüketmelerini özellikle tavsiye ediyoruz.' dedi.

Demirhan, hacı adaylarının manevi atmosferi yaşamaları için bütün tedbirleri aldıklarını vurguladı.

- 'Hacı adaylarımızdan 10 vatandaşımız maalesef vefat etti'

Hacı adaylarından yaşamını yitiren ve hastanede tedavi görenlere ilişkin Demirhan, şu bilgileri verdi:

'Şu ana kadar gerek Diyanet İşleri Başkanlığı vasıtasıyla gerekse seyahat acenteleri vasıtasıyla gelen hacı adaylarımızdan 10 vatandaşımız maalesef vefat etti. Biz de kendilerine Allah'tan rahmet diliyoruz. Bu topraklarda vefat ettiler. Şu an hastanelerde yatan, yine yoğun bakım ve normal serviste yatan hastalarımız var. Onlara da şifalar diliyoruz. Onlar için de bütün tedbirleri aldık. Arafat'a intikallerini yine ambulanslar vasıtasıyla sağlayıp Arafat vazifelerini yaptırmış olacağız.'

Demirhan, hacıların kurbanlıklarının belli bir disiplin içinde bayramın birinci günü kısa zamanda kesilerek bitirileceğini sözlerine ekledi.

İhramlı olarak tavaf eden, Safa ile Merve tepeleri arasında sa'y yaparak umrelerini tamamlayan hacı adayları, diğer zamanlarda gündelik kıyafetleriyle katlarda ve dış avluda namaz kılıyor, tavaf ediyor ve Kur'an-ı Kerim okuyor.

Hac yolculuğunun en önemli ve en duygusal anlarının yaşandığı Harem-i Şerif'in hemen hemen bütün bölümlerinde adayların yoğunluğu dikkati çekiyor.

Bu arada Harem-i Şerif'e belirli periyotlarla düzenlenen otobüs seferlerinin durdurulması nedeniyle hacı adayları, Kabe'ye yürüyerek veya taksiyle ulaşıyor.

Kutsal topraklarda bulunan hacı adaylarının Arafat yolculuğu ise yarın başlayacak.

Türk hacı adaylarının Arafat vakfesi için Diyanet İşleri Başkanlığınca kurulacak çadırlar, ulaşım planı, sağlık hizmetleri ve irşat programı organize edildi.

Hacı adaylarına dağıtılacak kumanyalar da hazırlandı.