BM Genel Kurulunda 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin ortak sunucu olduğu 'Sıfır atık' kararının oy birliğiyle kabulüyle ilan edilen '30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü'nün yıl dönümü kapsamında, İtalya'nın başkenti Roma'da günün önemine ilişkin bir etkinlik yapıldı.

Türkiye'nin Roma Büyükelçiliğinin girişimiyle, BM'nin Roma merkezli kuruluşlarından Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) ev sahipliğinde ve Dünya Gıda Programı (WFP) ile Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonunun (IFAD) da katkılarıyla bir panel ve resepsiyon gerçekleştirildi.

FAO'nun Roma'daki genel merkezinde düzenlenen panele Türkiye'nin Roma Büyükelçisi Elif Çomoğlu Ülgen, FAO Başekonomisti Maximo Torero, IFAD Teknik Teslimat Ofisi Direktörü Pieternel Boogaard, WFP Küresel Tedarik Zinciri Sürdürülebilirliği Müdürü Aldo Spaini ile FAO Kıdemli İstatistikçisi ve Metodolojik Yenilik Ekibi Lideri Carola Fabi katıldı.

Bu yıl 'Gıda İsrafı' temasıyla düzenlenen etkinlikler çerçevesindeki panelin başında, BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan'ın video mesajı gösterildi.

Ülgen, panelin açılışında yaptığı konuşmada, etkinliğe ev sahipliğinden ötürü FAO'ya ve ayrıca WFP ile IFAD'a gösterdikleri işbirlikleri için teşekkür ederken, 'Sıfır Atık hareketini ulusal bir girişimden küresel bir platforma taşımada etkili olan liderliğiyle tanınan Sayın Emine Erdoğan'ın video mesajını dinleme ayrıcalığına sahip olduk. Vizyonu, kolektif eyleme ilham vermeye devam ediyor, gıda kaybı ve israfını ortak bir küresel sorumluluk olarak ele almanın önemini pekiştiriyor.' dedi.

'Türkiye, hem ulusal hem de uluslararası alanda sıfır atık yaklaşımlarını teşvik etmede öncü olmuştur.' diyen Ülgen, 'Sıfır Atık' hareketiyle çevresel sürdürülebilirlik, ekonomik verimlilik ve sosyal sorumluluğu entegre eden bütüncül bir vizyonu geliştirdiklerini vurguladı.

Türkiye'nin bu yıl 31. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapacağını hatırlatan Ülgen, bu bağlamda pratik, kapsayıcı ve sonuç odaklı çözümler geliştirmeye kararlı oldukları mesajını paylaştı.

Büyükelçi Ülgen, gıda kaybı ve israfıyla mücadele gerçekten kolektif bir çaba ve ortak sorumluluk yoluyla anlamlı ve kalıcı bir değişim elde edebileceklerini söyledi.

- Türkiye, 2027'deki seçimlerde FAO Genel Direktörlüğü'ne aday çıkardı

Büyükelçi Ülgen, FAO ve Roma merkezli diğer kuruluşlarla işbirliklerinin yıllar içinde güçlendiğini belirterek, şunları kaydetti:

'Bu güçlü ortaklığın ve küresel tarım-gıda sistemleri yönetimine daha aktif katkıda bulunma taahhüdümüzün bir yansıması olarak Türkiye, 2027'de yapılacak seçimlerde FAO Genel Direktörlüğü pozisyonu için bir aday göstermeye karar vermiştir. Türkiye'nin bu kurumun liderliğine en üst düzeyde katkıda bulunmasının zamanının geldiğine inanıyoruz. Bu bağlamda, güçlü teknik uzmanlığıyla FAO'nun gelecekteki yönüne katkıda bulunmak için uygun konumda olan Sayın Mehmet Mehdi Eker'i, Türk hükümetinin aday gösterdiğini de sizlerle paylaşmak isterim.'

- FAO'dan 'Sıfır Atık'a yönelik üç maddelik eylem planı önerisi

FAO Başekonomisti Torero, bugünkü etkinlik ve bu konudaki çabaları dolayısıyla Türkiye'ye teşekkür ederken, 'Sıfır Atık' için farkındalığı artırmanın son derece önemli olduğunu ve bununla yetinmeyip bir şeyleri değiştirmek için çalışmak gerektiğini kaydetti.

Torero, 'FAO tarafından yürütülen gıda kaybı endeksine ilişkin son rakam, gıdanın yüzde 13,3'ünün kaybolduğunu gösteriyor. Bu, üretim yerinden toptan pazara kadar olan tüm süreci kapsıyor. Bu gerçekten önemli çünkü yılda yaklaşık 1,3 milyar ton gıdayı kaybediyor veya israf ediyoruz.' diye konuştu.

Torero, sıfır atık için üç ana başlıkta eylem planı önererek, şunları kaydetti:

'Gıda kaybı ve israfını azaltmayı ulusal iklim ve gıda güvenliği stratejilerine entegre etmeliyiz, çünkü iklim çok önemli bir rol oynayacak. İkincisi teknoloji ve inovasyon merkezde olacak. Altyapı önemli, özellikle hasat sonrası döngü ve lojistik için. Güneş panellerine, depolama kapasitelerine geçmenin yollarını bulmalıyız. Üçüncü ve son olarak davranış kalıplarımızı değiştirmeliyiz, tüketici eğitimine ihtiyacımız var. Okullarla çalışmamız gerekiyor. Okullarda israf etmemeleri gerektiğini öğretmemiz gerekiyor ki çocuklar da ebeveynlerine bilgi aktarabilsinler.'

IFAD Teknik Teslimat Ofisi Direktörü Boogaard, gıda kaybı ve israfının bir sorun olduğunu belirterek, 'Bu durum yalnızca bir gıda güvenliği sorunu değil, aynı zamanda büyük bir ekonomik kayıp ve önemli bir çevresel yük anlamına geliyor.' ifadelerini kullandı.

Boogaard, IFAD'ın bir finans kuruluşu olduğunu ve gıda kayıplarının da kendi çalışmalarında önemli bir yer tuttuğunu dile getirerek, 'Gelişmekte olan ülkelere kırsal alanlara yatırım yapmaları için finansman sağlıyoruz. Gıda kaybını azaltmak, gıda güvenliğinden ayrı düşünülemez. Gıda kaybını azaltmak, üretimden hasat sonrası işlemlere, depolamaya, işleme, pazar bağlantılarına kadar tüm değer zincirinin ele alınmasını gerektirir.' değerlendirmesinde bulundu.

Spaini, Türkiye'ye 'Sıfır Atık' konusundaki mücadelesi ve bugünkü etkinlik dolayısıyla teşekkür ederken, Türkiye'nin bu yıl ev sahipliği yapacağı COP31'de de bu konuyu gündemin merkezine koyacağını düşündüğünü söyledi.

Fabi de 'Sıfır Atık' hususunda mücadelenin uzun soluklu bir çaba gerektirdiğini ifade etti.

Büyük ilgi gösterilen paneli çok sayıda kişi takip etti. Panelin ardından resepsiyon düzenlendi.

Başkentte, sendikalar, öğrenci toplulukları, Filistin'le dayanışma grupları ile çok sayıda vatandaşın katılımıyla 'Krallara Hayır, Onların Savaşlarına Hayır (No Kings)' çağrısıyla savaş karşıtı protesto yürüyüşü düzenlendi.

Roma'nın işlek meydanlarından Repubblica'dan başlayan ve on binlerce kişinin katıldığı yürüyüşte, ABD ve İsrail'in İran'a 28 Şubat'ta başlattığı saldırılar, İsrail'in Filistin ve Lübnan'a saldırıları başta olmak üzere savaşlara ve emperyalizme tepki gösterildi.

Göstericiler, Filistin, Küba bayrakları ile 'Savaşa hayır' yazılı pankart ve dövizlerle yürüdü. Bazı göstericiler de büyük boy Filistin bayrağı açtı.

Protestocular, İsrail ve ABD'ye yönelik 'katiller', Başbakan Giorgia Meloni ve hükümetine yönelik ise 'İstifa edin' sloganları attı.

Yürüyüş boyunca 'Hepimiz anti siyonistiz', 'Özgür Filistin' ve 'İtalya NATO'dan çıksın' sloganları da atıldı.

Yürüyüşte, bazı göstericiler, fişeklerle ABD ve İsrail bayraklarını da ateşe verdi.

Geniş güvenlik önlemlerinin alındığı yürüyüş, Roma çevre yoluna kadar taştı ve yolun trafiğe kapatılmasına neden oldu.

Yürüyüş, Verano mezarlığı önünde son buldu.

- Protestoculardan 'emperyalizme karşıyız' vurgusu

Roma dışından bu yürüyüşe katılmak üzere gelen İtalyan vatandaşı Alessia, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 'Bu yürüyüşe katılıyorum çünkü (ABD Başkanı Donald) Trump ve (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu'nun dolayısıyla ABD ve İsrail'in, dünyanın dört bir yanında dayattığı emperyalizme 'hayır' demenin ve dolayısıyla bizi sürükledikleri Üçüncü Dünya Savaşı riskini vurgulamanın önemli olduğunu düşünüyorum.' diye konuştu.

Alessia, yürüyüşe Filistin bayrağıyla katıldığını belirterek, 'Açıkçası, Batı medyasının söylediğinin aksine Gazze'deki halen devam eden soykırımdan dikkatleri dağıtmamak için bu bayrakla geldim.' dedi.

Protestoya katılan İtalyan vatandaşı Franco Manicone de 'Buraya emperyalizme karşı, otoriter kişilere karşı ve dünyayı güç kullanarak bombalamak isteyenlere karşı protesto etmek için geldim. Ben demokrasinin olduğu bir dünya istiyorum.' ifadelerini kullandı.

Manicone, ABD ve İsrail'in saldırılarına karşı olduğunu belirterek, 'Bombalıyorlar ve bundan hiç hoşlanmıyorum, bu beni endişelendiriyor. Ne yazık ki şiddet beni korkutuyor, küresel ekonomik kriz de beni endişelendiriyor.' yorumunu yaptı.

- Yürüyüş öncesi AP milletvekili Salis'in otel odasında arama yapıldı

Roma'daki yürüyüşe katılmak üzere buraya gelen İtalya'nın Yeşil ve Sol İttifak Partisi'nden (AVS) Avrupa Parlamentosu (AP) Milletvekili Ilaria Salis'in kaldığı otelde arama yapılması ülkede tartışma konusu oldu.

AP Milletvekili Salis, sosyal medya platformlarındaki hesaplarından yaptığı paylaşımda, yerel saatle 07.00 sularında polisin, protesto yürüyüşünden önce 'önleyici tedbir' çerçevesinde kaldığı otel odasında bir saatten fazla arama yaptığını paylaştı.

Salis, 'İtalya'nın polis devletine dönüştüğünü' savunarak, polisin uygulamasına tepki gösterdi.

Roma Emniyet Müdürlüğü de Salis'in odasında yapılan aramanın, gösteriyle alakalı değil, Almanya'daki ilgili makamlardan gelen talep üzerine olduğunu aktardı.

- Sicilya Adası'ndaki ABD askeri iletişim istasyonun varlığı protesto edildi

Ülkede bir protesto gösterisi de Sicilya Adası'nda Niscemi ilçesindeki ABD'ye ait 'MUOS' olarak bilinen yüksek frekanslı ve dar bantlı askeri uydu iletişim sistemi bulunan yer istasyonu yakınında düzenlendi.

'MUOS'a hayır' çağrısıyla bir araya gelen göstericiler, İtalya'da ve Sicilya Adası'ndaki ABD askeri varlıklarına karşı olduklarını kaydetti.

Bugüne kadar pek çok önemli din adamının eğitim gördüğü Papalık Gregoriana Üniversitesine bağlı Şarkiyat Enstitüsünde 2022'den bu yana davetli öğretim üyesi olarak dersler veren Aksoy, AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Aksoy, MSÜ Rektörü Prof. Dr. Erhan Afyoncu'nun teşvikiyle yıllar önce Osmanlı-Papalık ilişkileri üzerine çalışmaya başladığını ve 4 yıldır burada dersler verdiğini belirterek, 'Papalık Gregoriana Üniversitesi 16. yüzyılda kurulmuş, çok eski ve saygın bir yükseköğretim kurumu. Buranın Şarkiyat Enstitüsü de 20. yüzyılın başlarında kurulmuş ve yalnızca Doğu araştırmaları üzerine yoğunlaşmış bir kurum. Burada Osmanlı-Papalık ilişkileri dersi, 4 sene önce ilk kez müfredata eklendi.' dedi.

Çok farklı milletlerden birçok öğrencisinin bulunduğunu anlatan Aksoy, 'Vatikan, çok uluslu bir devlet, dolayısıyla çok farklı milletlerden hem hocalar hem de öğrenciler var. Yalnızca İtalyanlar yok burada. Şu ana kadar Rus, Amerikalı, Hırvat, Ermeni, Perulu gibi birçok farklı milletten çok sayıda öğrencim oldu.' diye konuştu.

Aksoy, bu yıl ilk kez üniversite yönetiminin talebi üzerine, 'Osmanlı İmparatorluğu ve Avrupa: Propaganda, Savaşlar ve Diplomasi' dersini verdiğini belirterek, dersine Avrupa'daki Müslüman algısının temellerini anlatarak başladığını söyledi.

Orta Çağ'da Arapların, Güney Avrupa'daki birçok bölgeyi fethetmesinin, daha sonra 11. yüzyılda Türklerin önce Anadolu'ya gelişinin, daha sonra Avrupa'daki ilerleyişinin hem İslam'a hem de Türklere yönelik negatif algılara yol açtığına dikkati çeken Aksoy, 'Bugün bu algının, İslamofobi'nin temellerini oluşturduğunu düşünüyorum. Öğrencilerime bu algının ne kadar yanlış olduğunu, tarihte böyle bir algının neden ortaya çıktığını anlatıyorum.' ifadelerini kullandı.

- Türk tarihine yönelik tarafgir bakış açısını düzeltme çabası

Öğrencilerine Türklerin kadim tarihini, Anadolu'ya gelişlerini, Avrupa'daki ilerleyişlerini ve Avrupalı devletlerle siyasi ilişkilerini anlattığını aktaran Aksoy, Türklerin Avrupa'daki fetihlerinden dolayı Yeni Çağ'da Avrupa'da 'öteki' olarak algılandıklarını ve bu bakış açısının sebeplerini açıkladığını belirtti.

Aksoy, Avrupa'da Türk imgesinin oluşumu ve Türkler hakkında kaleme alınmış eserler ve raporlar konusunda bilgi vererek, Avrupa'da Türk tarihine yönelik tarafgir bakış açısını düzeltmeye çalıştığını dile getirdi.

Derslerine ilginin yoğun olduğunu ve öğrencilerinin ayrıntılı sorular yönelttiklerini anlatan Aksoy, şunları kaydetti:

'Onların sorularına son derece dikkatli ve detaylı şekilde cevap vermeye çalışıyorum. Onlara Osmanlının fetihlerini, iskan politikasını, özellikle gayrimüslim tebaaya uyguladığı istimalet politikasından bahsediyorum. Gayrimüslimlere ibadet hakkı verdiğini, toleranslı davrandığını ve hoşgörüyle yaklaştığını anlatıyorum. Tabii onlar için bu bilgiler çok yeni. Son derece dikkatle dersimi dinliyorlar. Bu bilgileri kabul ettiklerini ve anladıklarını anlıyorum ki üniversite bana yeniden ders vermemi gelecek sene için de teklif etti.'

- 'Vatikan'daki öğrencilerime tarihimiz hakkında bilinmeyenleri anlatıyorum'

Derslerine katılan öğrencilerin, Türklerin geçmişteki olaylara bakış açısına dair fikir sahibi olduklarına dikkati çeken Aksoy, 'Ben bu derslerde Vatikan'daki öğrencilerime tarihimiz hakkında bilinmeyenleri anlatıyorum ya da yanlış bilinenleri düzeltmeye çalışıyorum. Böylelikle onların Türklere karşı daha objektif bir bakış açısına sahip olacaklarına inanıyorum. Benim de zaten bu dersleri vermemdeki amaç bu. 4 sene önce bana burada ders vermem için teklifte bulunduklarında da bu dersleri vermeyi bu sebeple kabul ettim.' dedi.

Aksoy, dersleri yabancılara hem Türk kaynaklarından hem de onların kaynaklarından mukayeseli şekilde anlattığını, Türk tarihini daha objektif ve tarafsız öğrenebilmeleri için çalıştığını vurguladı.

- 'Buradaki tek Türk'üm ve ülkemi temsil ediyorum'

Canan Parmaksızoğlu Aksoy, Vatikan'ın prestijli yükseköğretim kurumunda ders vermenin öneminin altını çizerek, şunları kaydetti:

'Tabii buradaki varlığımızın çok önemli olduğunu düşünüyorum. Buradaki tek Türk'üm ve ülkemi temsil ediyorum. Dolayısıyla bu derslerin Türkiye-Vatikan ilişkilerine de olumlu bir etkisinin bulunduğunu düşünüyorum. Biliyorsunuz şu anda iki ülke ilişkileri son derece iyi bir şekilde seyrediyor. Papa 14. Leo, göreve başladıktan sonra ilk resmi ziyaretini Türkiye'ye gerçekleştirdi.

Yeni büyükelçimiz de yakında gelecek. Bunun da ilişkilere bir ivme kazandıracağına inanıyorum.'

Büyükelçi Elif Çomoğlu Ülgen'in ev sahipliğindeki bayramlaşma programına, resmi bir program için İtalya'nın başkenti Roma'da bulunan Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Metin Tokel, KKTC Roma Temsilcisi Mustafa Kemal Beyazbayram ile büyükelçilik ve bağlı kuruluşlarda çalışanlar katıldı.

Büyükelçi Ülgen, burada yaptığı konuşmada, bayramın hemen ertesinde bir araya geldiklerini belirterek, davetlilerin geçmiş bayramını kutladı.

Bir sene önce Ramazan Bayramı ile Roma'daki görevine başladığını hatırlatan Ülgen, 'İnşallah önümüzdeki günler, ülkemize layık Türkiye-İtalya ilişkilerinde mihenk taşı diyebileceğimiz anlara şahitlik ettiğimiz günlere gebedir.' dedi.

Ülgen, Türkiye'nin bölgesinin ve dünyanın çok üzücü günlerden geçtiğini dile getirerek, şöyle devam etti:

'Türkiye ve İtalya iki güçlü, müttefik, Akdeniz'in güçlü ortakları olarak her konuda görüş alışverişi yapıyorlar. Önümüzdeki günlerde hem askeri kanatta, hem de teknoloji, sanayi, kültür ve dış politika gibi birçok alanda İtalya ile ilişkilerimiz güçlenerek sürecek. İnşallah bölgemiz için, dünyamız için barışa doğru güven veren adımları iki ülke birlikte atacağız.'

Orgeneral Tokel ise bu yıl Roma'da yapılan Afrika Kara Kuvvetleri Komutanları Toplantısı'na davet edildiklerini belirterek, 'Tabii çok anlamlı bizim için. Afrika'da 2003 yılından beri girişimlerimiz hızla devam ediyor. Dolayısıyla biz de Kara Kuvvetleri Komutanı olarak burada bulunarak Afrika'ya hangi katkılarda bulunabiliriz, onun fikir alışverişi içerisinde bulunduk. Bu, bayramın ertesi gününe denk geldi. Ben hepinizin bayramını tebrik ediyorum. İnşallah gelecekte bütün güzellikler, barış içinde bütün dünyamızda, Türkiye'mizde olsun diyorum.' ifadelerini kullandı.

Büyükelçi Ülgen ve Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Tokel, tek tek büyükelçilik çalışanlarının bayramını kutladı.

Orgeneral Tokel, ayrıca büyükelçilik özel defterini imzaladı.

Giorgia Meloni liderliğindeki sağ koalisyon hükümetinin hazırladığı, yargıçlıktan savcılığa ve savcılıktan yargıçlığa geçişi engelleyen, hakimlerin atama ve disiplin süreçlerini denetleyen konseyin bölünmesi gibi anayasada bazı yeni düzenlemeler öngören yargı reformunun oylandığı referandumda, 2 günlük oy kullanma işleminin son gününe girildi.

Referandumda, dün yerel saatle 07.00-23.00'te (TSİ 09.00-01.00) sandıkların açık olduğu ülkede bugün de seçmenler, 07.00-15.00'te (TSİ 09.00-17.00) oy kullanabilecek.

İçişleri Bakanlığının verilerine göre, 51,4 milyon kişinin oy kullanma hakkına sahip olduğu referandumda, oylamanın ilk günündeki katılım oranı yüzde 46,07 oldu.

İtalyan basını da referanduma katılımın, son yıllara göre daha yüksek olmasını manşetlerine taşıdı.

Corriere della Sera gazetesi 'Referanduma rekor katılım', La Repubblica 'Referandumda sürpriz katılım oranı', La Stampa gazetesi 'Referandumda katılım patladı: yüzde 46', Il Messaggero 'Referanduma rekor katılım' başlıklarını attı.

Basındaki haberlerde, söz konusu katılım oranı, oy kullanma işleminin 2 gün sürdüğü önceki referandumlara kıyasla katılımın yüksekliği açısından 'rekor' olarak tanımlandı.

Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella'nın yanı sıra yargı reformuna karşı çıkan 'hayır' cephesinin öncülerinden ana muhalefetteki Demokratik Partinin (PD) lideri Elly Schlein, 5 Yıldız Hareketinin (M5S) lideri Giuseppe Conte de oylarını dün kullandı.

Yargı reformu için ciddi şekilde kampanya yapan Başbakan Meloni'nin de bugün başkent Roma'da oy kullanması bekleniyor.

- Referanduma katılımın yüksek olması, nasıl sonuçlanacağına dair merakı artırdı

Söz konusu referandum, Meloni ve iktidarı için önemli bir test olarak görülüyor.

Katılım oranının yüksek olması, referandumun nasıl sonuçlanacağına ilişkin merakı daha da artırdı.

Sağ iktidar, kampanya döneminde bu düzenlemenin yargı süreçlerini hızlandıracağını ve vatandaşların yararına olacağını savunurken savcılar ile hakimlerin aynı kurumsal yapı içinde yer almasının, aralarında aşırı yakın ilişki kurulmasına yol açabileceğini ve bunun da sanıkların adil yargılanma hakkını zedeleyebileceğini belirtti.

Sol muhalefet ve sivil toplum kuruluşları ise bu reformun yargıyı zayıflatacağı ve savcıları yürütmenin kontrolü altına sokabileceği gerekçesiyle karşı kampanya yürütmüştü. Muhalefet, 'hayır' sonucunun çıkması halinde Meloni ve hükümetinin halk nezdindeki onayını kaybedeceğini ve dolayısıyla 'istifa' etmesi gerektiğini öne sürerken Meloni istifa etmeyeceğini açıkladı.

Basındaki yorumlarda da referandumda 'hayır' oylarının kazanması halinde Meloni hükümetinin istifa etmesinin beklenmediği ama 2022'den bu yana süren 'yenilmez' imajının darbe alacağı ifade edilirken, 'evet' oylarının kazanması durumunda sağ koalisyonun, gelecek yılki genel seçimlerden önce gücünü konsolide edeceği ve diğer reformları da gündeme hızla getirebileceği belirtildi.

- Resmi olmayan ilk sonuçların bugün akşamüstü açıklanması bekleniyor

İtalyan anayasasına göre, 'onaylayıcı' nitelikteki referandumun geçerliliği açısından katılım oranının yüzde 50+1 olması gerekmezken, oy kullanan seçmenlerin basit çoğunluğunu alan seçenek kazanan taraf olacak.

Referandumda resmi olmayan ilk sonuçların, sandıkların oy kullanmaya kapanacağı bugün yerel saatle 15.00'ten sonra gelmesi bekleniyor.

İçişleri Bakanlığının verilerine göre, 51 milyon 424 bin 729 kişinin oy kullanma hakkına sahip olduğu referandum için sandıklar kuruldu.

Yerel saatle 07.00'de (TSİ 09.00) başlayan oy verme işlemi, bugün ve yarın olmak üzere iki gün sürecek.

Referandumda, ilk gün olan bugün yerel saatle 23.00'e (TSİ 01.00) kadar oy kullanılabilecek. İkinci gün olan 23 Mart Pazartesi ise 07.00-15.00 (TSİ 09.00-17.00) saatlerinde oy verilebilecek.

Referandumda resmi olmayan ilk sonuçların, sandıkların kapanacağı yarın yerel saatle 15.00'ten sonra gelmesi bekleniyor.

İtalya Anayasası'na göre, 'onaylayıcı' nitelikte olması sebebiyle bu referandumun geçerliliği açısından katılım oranı yüzde 50+1'in altında kalsa da oylamada çıkan sonuç geçerli kabul edilecek. Buna göre basit çoğunluğu elde eden taraf kazanmış sayılacak.

- Halk oylamasına sunulan yargı reformu ne öngörüyor?

Halihazırda tek bir sınavla yargıç olabilen bir kişinin, kariyerinin bir aşamasında savcılığa geçiş yapmasının ya da savcılıktan yargıçlığa geçmesinin önünde bir engel bulunmuyor.

Söz konusu reform, yargıç olan bir kişinin yargıç olarak, savcı olan bir kişinin de savcı olarak devam etmesini, dolayısıyla bir 'kariyer ayrılığı' öngörüyor.

Reformun ikinci unsuru, üyeleri meslektaşları ve parlamento tarafından seçilen bir denetim ve disiplin organı olan Yüksek Yargı Konseyinde (CSM) yapılacak değişiklikleri içeriyor.

Reform, CSM'nin biri hakimler, diğeri savcılar iki ayrı konseye ayrılmasını öngörüyor. Ayrıca reform, üyelerinin bir kısmının kurayla belirleneceği 15 kişilik bir disiplin mahkemesi kurulmasını da içeriyor.

Giorgia Meloni liderliğindeki sağ koalisyon hükümetinin hazırladığı ve anayasa değişikliği öngören bu yargı reformu, 30 Ekim 2025'te parlamentonun her iki kanadında da onay sürecini tamamlamıştı.

Söz konusu yargı reformunun, parlamentonun alt ve üst kanadında onaylanırken 3'te 2 çoğunlukla onay alamadığı için halk oylamasına sunulması gerekliliği ortaya çıkmıştı.

- Referandumun nasıl sonuçlanacağı büyük merak konusu

Yargı reformunun, gündeme geldiği ilk andan bu yana sağ iktidarı, sol muhalefet ve yargı çevreleriyle karşı karşıya getirmesi sebebiyle referandumun sonuçları da büyük merakla bekleniyor.

İktidar, bu düzenlemenin yargı süreçlerini hızlandıracağını ve vatandaşların yararına olacağını savunurken, savcılar ile hakimlerin aynı kurumsal yapı içinde yer almasının aralarında aşırı yakın ilişki kurulmasına yol açabileceğini ve bunun da sanıkların adil yargılanma hakkını zedeleyebileceğini öne sürüyor. Sağ iktidar, bunun hükümet üzerinde bir test olmadığı tezini de savunuyor.

Yargı reformuna, sol muhalefet partileri ve İtalya Ulusal Yargıçlar Birliği (ANM) gibi sivil toplum kuruluşlarının, yargıyı zayıflatacağı ve savcıları yürütmenin kontrolü altına sokabileceği gerekçesiyle karşı çıkıyor.

'Hayır' cephesi bu reforma gerek olmadığını çünkü 2022'den bu yana geçerli olan kurallar gereği yargıç ve savcıların kariyer değişikliğini zaten sadece bir defalığına yapabildiğini savunuyor.

Başbakan Meloni, seçim kampanyası döneminin sonunda 20 Mart'ta, bu reformla daha etkili bir yargı sistemine sahip olacaklarını söylerken, ana muhalefetteki Demokratik Partinin lideri Elly Schlein, kampanya dönemini vatandaşları 'hayır' oyu vererek anayasayı koruma çağrısıyla kapattı.

Ulusal çapta bir oylama olması sebebiyle Meloni hükümeti için referandumun bir test niteliği taşıdığı kamuoyunda sıklıkla dile getirilen görüşlerden biri olarak öne çıkıyor.

Muhalefet, kampanya döneminde, 'hayır' oylarının kazanması durumunda Meloni hükümetinin halk nezdindeki onayını kaybetmiş sayılacağı, dolayısıyla istifa etmesi gerektiği tezini işledi.

Meloni ise seçim kampanyası döneminde, bunun hükümet üzerinde bir test olmadığını yinelerken, referandumu kaybetmesi halinde istifa etmeyeceğini belirtti.

İtalyan basınında çıkan son haber ve yorumlarda, referandumda 'hayır' oylarının kazanması halinde bunun hükümetin düşeceği anlamına gelmeyeceği ancak 2022'den bu yana iktidarda olan sağ ittifakın 'yenilmez' imajının zarar göreceği ifade edildi.

Referandumun geçerliliği açısından katılım oranına bakılmayacağına dikkat çekilen yorumlarda, bununla beraber katılım oranının yüksek ya da düşük olmasının, sonucu belirlemede rol oynayacağı belirtiliyor.

Ülkede yasalar gereği, seçim ve halk oylamalarından en son 15 gün öncesinde açıklanan anketlerde genellikle durumun başa baş olduğu gözlenirken, bazı araştırmalarda 'Hayır' cephesinin az farkla önde olduğu belirtiliyordu. Reformun, parlamentodan onay aldığı Ekim 2025'ten yılbaşına kadar olan dönemde ise 'Evet' cephesinin kazanabileceği yorumları yapılıyordu.

İtalya'nın başkenti Roma ve çevre kentlerde yaşayan Müslümanlar, bayram namazı için Roma Büyük Camisi'nde bir araya geldi. Farklı milletlerden binlerce Müslüman, namazın ardından bayramlaştı.

Yoğunluk sebebiyle Roma Büyük Camisi'nde bayram namazı üç kez kılındı. Başkent dışında Milano, Napoli, Torino, Floransa gibi farklı kentlerde de bayram namazı eda edildi.

İtalya'nın kuzey kesiminde yoğun olarak yaşayan Türk vatandaşları da bayram namazı için Diyanet İşleri Türk İslam Birliğine (DİTİB) bağlı camilerde bir araya geldi.

DİTİB'in Milano, Como, Venedik, Modena, Trieste, Verona ve Imperia'daki camilerindeki bayram namazına da yoğun ilgi gösterildi.

Vatandaşlar, bayram namazının ardından bayramlaştı.

Milano Başkonsolosluğu Din Hizmetleri Ataşesi Bilal Öztürk de bu bayram Modena'daki vatandaşlarla bir araya gelerek bayramlaştı.

Akdeniz'deki ada ülkesi Malta'da da aralarında Türk vatandaşlarının da olduğu Müslümanlar bayram namazı için Marsa'daki tarihi Türk Şehitliği'nde bir araya geldi.

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Koordinatörü Ahmet Yunus Ergin'in kıldırdığı bayram namazının ardından vatandaşlar bayramlaştı.

Türkiye'nin Valetta Büyükelçisi Barkın Kayaoğlu da burada vatandaşlarla bayramlaştı.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Malta'nın başkenti Valetta yakınlarındaki Marsa semtinde bulunan tarihi Türk Şehitliği'nde düzenlenen törene, Türkiye'nin Valetta Büyükelçisi Barkın Kayaoğlu, büyükelçilik personeli ve vatandaşlar katıldı.

18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi'nin 111. yıl dönümü ile 12 Mart İstiklal Marşı'nın kabulü ve de Milli Şair Mehmet Akif Ersoy'un anıldığı tören, Cumhuriyet'in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, silah arkadaşları ve şehitler anısına yapılan 1 dakikalık saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı.

Büyükelçi Kayaoğlu törende yaptığı konuşmada, kendi büyük dedesinin de şehit düştüğü Çanakkale'de Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kıvılcımının da yandığına dikkati çekerek, 'Aralarında diplomatlarımızın ve aile fertlerinin de bulunduğu şehitlerimizi her gün hatırımızda tutmakla yükümlüyüz.' dedi.

Tören, Birinci Dünya Savaşı sırasında Malta'da esir tutulurken vefat eden 22 askerin kabrine vatandaşların karanfil bırakmasıyla sona erdi.

Sicilya Adası'nda ABD üssü olmasına karşı çıkan, aralarında sol partiler, sivil toplum kuruluşları ve Filistin destekçilerinin bulunduğu birkaç yüz kişiden oluşan grup, Sigonella Üssü'nün girişinde yağışlı havaya rağmen gösteri düzenledi.

Ellerinde Filistin bayrağı ve 'Soykırıma hayır', 'İsrail'i durduralım', 'Özgür Filistin', 'Sicilya satılık değil' dövizleri ve pankartları taşıyan grup, sık sık Sicilya'da ABD üssü istemediklerine dair slogan attı.

Gösteriye katılanlardan Pierpaolo, AA muhabirine şunları söyledi:

'Bir barış çığlığı yükselmeli ve bu topyekun savaşa karşı çıkılmalı. Bu, (ABD Başkanı Donald) Trump'ın, (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu'nun, soykırımın ve dehşetin rejiminin savaşıdır. Ayrıca (Giorgia) Meloni hükümeti bu savaşın bedelini bize pahalı benzin ve artan fiyatlar olarak ödetiyor. Bu yüzden buradayız. Sicilya'nın savaşın ve ölümün üssü olmasını istemediğimizi söylemek için.'

Sesto isimli bir başka vatandaş da ABD üssüne karşı olduğunu belirterek, şunları ifade etti:

'ABD'den bağımsızlık mücadelesi için buradayım. Çünkü burada Amerikan askeri üsleri var ama biz Sicilya ve İtalya halkı olarak bağımsız olmak istiyoruz. Halkların kendi kaderini tayin etme hakkı için mücadele ediyoruz. Her ulus kendi sınırlarında kalmalı. Başka ülkelerin sınırlarını aşarak orada askeri üs kurmamalıdır.'

Sesto, insanlığın bu savaş suçlarından kurtulması gerektiğini dile getirerek, 'Çünkü savaşlar, halklar için bir suçtur. Bu savaşlar onların çıkarları için yapılıyor, ekonomileri için, daha fazla zenginleşmek için. Emperyalist savaşlara artık yeter.' diye konuştu.

Bu arada, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının başlamasının ardından İtalya'daki ABD üslerinin, söz konusu saldırılarda kullanılıp kullanılmadığı kamuoyunda tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Ülkede son olarak, Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella başkanlığında, Başbakan Giorgia Meloni ve ilgili bakanların katılımıyla 13 Mart'ta Yüksek Savunma Konseyi toplanmıştı.

Konsey, İtalya'daki ABD askeri üslerinin kullanımının mevcut uluslararası anlaşmaların belirlediği hukuki çerçeveye uygun olması ve eğitim ile teknik-lojistik destek faaliyetlerini kapsaması gerektiğine ilişkin parlamentonun kararını teyit etmişti.

Ayrıca Konsey, bu çerçeveyi aşabilecek muhtemel taleplerin parlamentonun onayından geçmesi gerektiğini kararlaştırmıştı.

Öğrenci toplulukları, sendika temsilcileri, Filistin'le dayanışma grupları ile çok sayıda vatandaşın katıldığı 'Savaşa hayır, referandumda hayır' başlıklı yürüyüş, öğleden sonra başkentin işlek meydanlarından Repubblica'da yoğun güvenlik önlemleri altında başladı ve San Giovanni Meydanı'na kadar sürdü.

Göstericiler, Filistin, Küba, İran bayrakları ile 'Savaşa hayır', 'Yargı reformuna hayır', 'Referandumda hayır', 'İtalya'nın savaşa girmesine hayır', 'Daha kötü bir İtalya'ya hayır', 'Meloni hükümetine hayır', 'Küba'dan ellerinizi çekin' ve 'İran'dan ellerinizi çekin' yazılı pankart ve dövizlerle yürüdü.

Protestocular, İsrail ve ABD'ye yönelik 'katiller', Başbakan Giorgia Meloni ve hükümetine yönelik ise 'İstifa edin' sloganları attı.

Binlerce kişinin katıldığı yürüyüşte ayrıca, 'Özgür Filistin', 'İtalya NATO'dan çıksın' sloganları da atıldı.

Göstericilerden bir grup, ABD Başkanı Donald Trump ve ABD bayrağının olduğu kartonları ateşe verirken, diğer grup da İtalya Başbakanı Meloni'nin, Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile el sıkıştıkları anlara ilişkin fotoğraf karelerini yaktı.

Yürüyüş boyunca göstericiler, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarını, İsrail'in Filistin ve Lübnan'a saldırılarını, ABD'nin Küba ve Venezuela'ya yönelik saldırılarını ve ABD ile İsrail'e 'suç ortaklığı yaptığı' gerekçesiyle Meloni hükümetini protesto etti.

Göstericiler aynı zamanda, Meloni hükümetinin hazırladığı, yargıçlıktan savcılığa ve savcılıktan yargıçlığa geçişi engelleyen, hakimlerin atama ve disiplin süreçlerini denetleyen konseyin bölünmesini ve seçim yerine kura öngören yargı reformunun oylanacağı gelecek haftaki referandumda, 'hayır' oyu verilmesi çağrısı da yaptı.

Bu arada, yürüyüşün sona erdiği San Giovanni Meydanı'na, İran'ın Minab kentinde hedef alınan ilkokulda ölen çocukları temsilen sembolik kefene sarılmış çocuk naaşları da konuldu.

- 'Artık gerçekten 'yeter' demenin zamanı geldi'

Yürüyüşe katılan ve yüzünün tamamını kaplayacak şekilde 'No' (Hayır) yazan Violetta Carpino, 'Ben bir ressamım ve şu anda yaşanan her şeye 'hayır' diyorum. Savaşa 'hayır' diyorum, bir diktatörlüğe doğru gitme riskine 'hayır' diyorum. Şu anda tanık olduğumuz şey büyük ve somut bir risk.' dedi.

Yüzündeki 'No' makyajı da sorulan Carpino, 'Savaşa hayır. Bu, savaşa benim 'hayır'ım. Bugün siyah kıyafet giymemin nedeni savaş, çünkü savaş tamamen karanlıktır, her zaman karanlıktır.' diye konuştu.

İran bayrağıyla gösteriye katılan Alessia da 'Buraya acı çeken İran halkıyla dayanışmamı ve yakınlığımı göstermek için geldim. Onlar, bana göre iğrenç, müstehcen, ahlaksız, şiddet dolu bir emperyalist ve sömürgeci saldırıya karşı direniyorlar. Onlarca yıldır görülmemiş bir barbarlık söz konusu. Ayrıca o zavallı küçük kızları hatırlamak için buradayım.' ifadelerini kullandı.

Yürüyüşe katılan Filistin destekçisi İtalyan Carlo Ermini de şunları söyledi:

'Ben her zaman olduğum gibi buradayım. Filistin lehine, Venezuela lehine ve İsrail'in soykırımcı ve terörist hükümetinin mağduru olan tüm halklar için düzenlenen bütün gösterilerde bulundum. Ayrıca ABD'nin saldırılarına karşı da meydana indim. Artık gerçekten 'yeter' demenin zamanı geldi. Çünkü liste çok uzun. Burada en az 40 ülkenin, bu suçlu hükümet tarafından saldırıya uğradığından ve bombalandığından bahsediyoruz. Ayrıca bu hükümetin, Amerikalı Yahudi lobisi tarafından yönlendirildiğini söylüyorum. Amerikalılar kendi başlarına hiçbir şeyden anlamıyor.'

Meloni hükümetine de karşı olduğunu belirten Ermini, hükümetin ABD ve İsrail'in müttefiki olduğunu ve bu tutumuyla İtalya'nın çıkarlarını 'yok ettiğini' savundu.

Leonardo Üst Yöneticisi Roberto Cingolani, şirketin Roma'da düzenlediği etkinlikte, firmanın 2026 Endüstriyel Planı ve gelecek hedeflerine dair kapsamlı bir sunum yaptı.

Cingolani, yeni endüstriyel planlarının, grubun, yapay zeka, siber güvenlik ve yüksek teknoloji alanlarındaki yatırımlarını artırarak küresel güvenlik oyuncusu rolünü daha da sağlamlaştırmayı amaçladığını belirtti.

Leonardo olarak geliştirdikleri çok katmanlı hava savunma sistemi 'Michelangelo Kubbesi'ni tanıtan Cingolani, 'Bu, tek bir ürün değil. Yapay zekadan siber güvenliğe, insansız hava araçlarından (İHA) ve radar kontrolünden kritik altyapının korunmasına kadar çeşitli teknolojileri entegre eden ve dinamik bir koruma kubbesi oluşturan açık bir sistem mimarisidir.' diye konuştu.

Orta Doğu'daki ve Ukrayna'daki çatışmalarda, ucuza mal edilen İHA'ları milyonlarca dolara imal edilen füzelerle önlemenin ekonomik olarak sürdürülebilir olmadığını belirten Cingolani, 'Michelangelo Kubbesi' katmanlarından 'ölü bölge' olarak anılan ve İHA karşıtı elektronik karıştırıcı sistemler içeren katmanla, onbinlerce dolarlık İHA'ların, füzelerle düşürülmesine gerek kalmadan etkisiz hale getirilmesini hedeflediklerini söyledi.

Cingolani, bu yeni hava savunma sisteminin ilk bileşenlerinin yıl sonuna kadar Ukrayna'ya gönderileceğini ve burada test edileceğini bildirdi.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasıyla başlayan ve İran'ın bölge ülkelerine misillemeleriyle süren Orta Doğu'daki krize ilişkin Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ile Savunma Bakanı Crosetto, İtalyan parlamentosunun alt kanadı Temsilciler Meclisine bilgi verdi.

Crosetto, İran'dan Körfez ülkeleri ve bölge ülkelerine fırlatılan balistik füzeleri hatırlatarak, 'Bu, İtalya'nın istediği veya arzuladığı bir savaş değil. Türkiye'de ve Kıbrıs'ta yaşananlar nedeniyle, Genelkurmay Başkanı'na ulusal hava ve balistik füze savunmasının en yüksek seviyeye çıkarılması talimatı verdim. NATO ve müttefiklerle koordinasyon halindeyiz çünkü pervasız bir tepki karşısında her şeyin beklenebileceğini söylüyorum.' dedi.

İtalya'nın Orta Doğu'daki askeri varlığını yeniden değerlendirdiğini belirten Bakan Crosetto, 'Bölgedeki varlıklarımızı yeniden değerlendirmeli ve zor durumdaki dost ülkelerin taleplerine cevap vermeliyiz. Orta Doğu'da insansız hava aracı ve füze savunma sistemleriyle çok yönlü bir varlık konuşlandırmayı planlıyoruz.' diye konuştu.

Crosetto, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın ilgili maddeleri uyarınca GKRY'nin korunmasına dair bir sinyal vermek istediklerine işaret ederek, 'Birkaç gün içinde İspanya, Fransa ve Hollanda ile beraber Kıbrıs'ı korumak için deniz kuvvetleri göndereceğiz.' ifadesini kullandı.

- 'Çatışmanın tırmanma riski gerçek anlamda mevcut'

Tajani de dün İran'dan ateşlenerek Türkiye'nin hava sahasına yönelen balistik mühimmatın düşürülmesini hatırlatarak, 'Ne yazık ki son birkaç saatte durum daha da olumsuz bir gelişme gösterdi. İran, Körfez ülkeleri genelinde stratejik altyapı, askeri tesisler, havaalanları, oteller, yerleşim merkezleri ve diplomatik misyonlara karşı füze ve insansız hava araçlarıyla ayrım gözetmeyen saldırılar düzenlemeye devam ediyor ve bu sabah da Azerbaycan'a saldırdı.' dedi.

Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar, Umman, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn'in hava savunma sistemlerinin, İran'dan fırlatılan füzeleri engellemeye çalıştığını söyleyen Tajani, 'Bu sürekli gelişen durumda, çatışmanın tırmanma riski gerçek anlamda mevcut.' diye konuştu.

Tajani, kriz bölgelerinde doğrudan ya da dolaylı etkilenen 100 bin kadar İtalyan bulunduğunu, önceliklerinin bölgedeki vatandaşlarının güvenliği olduğunu ayrıca Körfez ülkelerindeki vatandaşlarının tahliye edilmesine yönelik 'charter' seferlerin gelecek günlerde süreceğini sözlerine ekledi.

Roma'daki köklü yükseköğretim kurumlarından Sapienza Üniversitesinin çoğunluk hissedarı olduğu çevrim içi ders hizmeti sağlayan özel okulu Unitelma Sapienza Üniversitesi bünyesinde, Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fabio Grassi'nin yazdığı 'Osmanlı İktidarının Sonu' isimli araştırma kitabının tanıtımı yapıldı ve 'Orta Doğu Rehbersiz mi?' temasıyla konferans gerçekleştirildi.

Konferansa, Türkiye'nin Roma Büyükelçisi Elif Çomoğlu Ülgen, İtalya'nın eski Ankara Büyükelçisi Carlo Marsili, Prof. Dr. Antonello Biagini, Doç. Dr. Grassi ile Hollanda'nın De Telegraaf gazetesinin İtalya ve Türkiye muhabiri Maarten van Aalderen katıldı.

Büyükelçi Ülgen, konferansın açılışında yaptığı konuşmada, Grassi'nin kitabının tanıtımı ve konferansın konusunun, ABD ve İsrail'in, İran'a 28 Şubat'ta saldırmasıyla başlayan kriz düşünüldüğünde son derece uygun zamanlı olduğunu belirtti.

Ülgen, Orta Doğu'da son yaşananların ardından beklentilerinin, düşmanlıkların hızla sona ermesi ve diplomasinin yeniden başlaması olduğunu dile getirerek, 'Müzakerelere dönülmesi için gerekli desteği vermeye hazırız. Bu bölgesel sorunların barışçıl yollarla çözülmesi gerektiğini tekrar vurguluyoruz.' dedi.

Halihazırda bölgeye yayılan çatışmanın uzun sürmesinin muhtemel bir göç dalgası riskine neden olabileceğini ifade eden Ülgen, böyle bir şeyin yaşanmamasını umduklarını söyledi.

Emekli İtalyan Büyükelçi Marsili de yazar Grassi'nin 'Osmanlı İktidarının Sonu' kitabıyla, Birinci Dünya Savaşı'nda kaybeden tarafta olmasına karşın Osmanlı İmparatorluğu'nun müttefiklerine nazaran hemen dağılıp yok olmamasını İtalyan okurlara detaylıca anlattığını kaydetti.

Marsili, Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılma sürecinde bir direnme kapasitesi ortaya koymasının, 400 yılı bulan gücüne dayandığını ve yetiştirdiği bir generalin, büyük savaşın galip güçlerinin çözemediği 'doğu sorunu'nu, yürüttüğü Türk ulusal bağımsızlık mücadelesiyle çözdüğünü aktardı.

Prof. Dr. Biagini de Mustafa Kemal Atatürk'ün, Birinci Dünya Savaşı'nın sonrasında imparatorlukların yıkıldığını gördüğünü ve bu nedenle bir ulus devlet üzerinde çalışmanın daha iyi olacağını çok önceden anlayan bir dahi olduğunu söyledi.

Gazeteci Van Aalderen de Türklerin 100 yıl önce Atatürk sayesinde kendi kaderlerini tayin edebildiklerini ifade etti.

'Osmanlı İktidarının Sonu' kitabının yazarı Doç. Dr. Grassi de kitabında çok fazla çeviri içeren sayfalar olduğunu, bunun da nedeninin, kitabının Osmanlı ailesinin ortaya çıkardığı belgelere dayanmasından kaynaklandığını dile getirdi.

Bir tarihçinin amacının, yaşanan şeyi ve onun neden yaşandığını anlamaya çalışmak olduğunu vurgulayan Grassi, Orta Doğu'daki güncel duruma yönelik şunları kaydetti:

'Biz tarihçilerin, bir laboratuvarda karşılaştırmalı bir deney yapma imkanımız yok. Buna rağmen makul biçimde şunu söyleyebiliriz, Osmanlı İmparatorluğu'nun sona ermesinden sonra ortaya çıkan Orta Doğu zaten son derece sorunlu, çatışmalarla ve güvensizlikle dolu bir bölge oldu. Eğer Sevr Antlaşması'nın öngördüğü Türkiye ortaya çıkmış olsaydı, bugün muhtemelen daha da kötü bir durumda olurduk.'

Milano-Cortina Kış Olimpiyatları'nda ilk gün müsabakalarının yapıldığı 7 Şubat'ta Bologna ve Pesaro kentlerinde demir yollarına yönelik bazı sabotaj eylemleri yapılan ülkede, bu sabah üçüncü bir hadise yaşandı.

Ulusal basındaki haberlerde, İtalya Devlet Demir Yolları (FS) teknik ekiplerinin, bu sabah Roma-Napoli hattında Salone ve Labico mevkileri arasında bir anormallik tespit ettiği ve duruma müdahale ettiği belirtildi.

Teknisyenlerin, hattaki tren trafiğini kontrol eden kabloları içeren tünellerde, hasar ve bazı kabloların yandığını tespit ettiği aktarıldı.

Benzer bir durumun, Roma-Floransa demir yolu hattında da olduğu ve burada da Tiburtina ve Settebagni mevkileri arasında yaşandığı dolayısıyla seferlerde aksaklıkların meydana geldiği ifade edildi.

Söz konusu sabotaj sebebiyle Roma-Napoli ve Roma-Floransa hatlarında ciddi gecikmelerin ve aksaklıkların yaşandığı bildirildi.

Olayların nedeninin soruşturulduğu, bu soruşturma tamamlanmadan teknisyenlerin, altyapıyı eski haline getirmek üzere müdahale edebileceği kaydedildi.

- 'Teyakkuzu ve denetimleri artırdık'

Başbakan Yardımcısı ve Ulaştırma-Altyapı Bakanı Matteo Salvini, bugünkü sabotaj eyleminin ardından yaptığı yazılı açıklamada, 'Bunlar işçilere ve İtalya'ya karşı işlenmiş nefret dolu suç eylemleridir. Bu suçluları ortadan kaldırmak için teyakkuzu ve denetimleri artırdık ve kimsenin insanların hayatını riske atan suç eylemlerini küçümsememesini veya haklı göstermemesini umuyoruz.' ifadelerini kullandı.

Ülkede geçen hafta da özellikle kış olimpiyatlarının yapıldığı kuzey bölgelere yakın Bologna ve Pesaro'da iki sabotaj girişimi olmuş ve bunlar demir yolu ulaşımında iki saati aşan gecikmelere yol açmıştı.

Adli makamların soruşturma başlattığı sabotaj eylemlerini, 'Sottobosko.noblogs' isimli bir blogda, 'Olimpiyatları ateşe verin' başlığıyla yayımlanan mesajı paylaşan anarşist bir grup üstlenmişti.

Birleşmiş Milletler (BM) Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Dünya Sağlık Örgütünde (DSÖ) üstlendiği görevler dolayısıyla Haziran-Temmuz 2024 ile Şubat-Eylül 2025 dönemlerinde Gazze'de bulunan lojistik uzmanı Giudetti, tanıklık ve gözlemlerini, AA muhabirine değerlendirdi.

Giudetti, 2025'te Deir el-Balah'ta uluslararası insani yardım kuruluşlarının ofislerinin bulunduğu bölgede görev yaptığını ve lojistikle ilgilendiğini belirterek, 'Yani operasyonel kısmın tamamı, hastanelere ve özellikle tıbbi kuruluşlara ilaç ve tıbbi ekipman sağlama desteği. Dolayısıyla Kızılhaç, Sınır Tanımayan Doktorlar, Emergency gibi çeşitli, büyük ya da daha küçük uluslararası tıbbi kuruluşlara ve Gazze Şeridi'ndeki hastanelere destek veriyorduk.' dedi.

Nasıl destek sağladıkları sorulan Giudetti, 'Bombardımana uğradıklarında onları nasıl onarabileceğimizi anlamaya çalışıyorduk. Yaptığımız şeylerden biri de hastanelerin tahliyesiydi; ya önleyici olarak bombalanacaklarını anladığımızda yani her şey yok olmadan önce hastanelerin içindeki malzemeleri çıkarmaya çalışmak için hemen öncesinde gidiyorduk ya da bombardımandan sonra gidip halen kullanılabilir, kurtarılabilir olanı tespit ederek başka hastanelere taşımak için çalışıyorduk.' yanıtını verdi.

Giudetti, Gazze'de İsrail tarafından bombalanan Türk-Filistin Dostluk Hastanesi'ne de gittiğini belirterek, 'Burası aynı zamanda uzun süre bir İsrail askeri üssü olarak kullanılmıştı. Bombalanmadan önce içeri girmeyi ve örneğin oksijen makinesi ve oksijen tüplerini, oksijen konsantratörlerini çıkarmayı başardık çünkü Gazze Şeridi'ne sokulması çok zor olan birçok makine var. İsrail, bunların girişini yasaklıyor, birçok tıbbi ekipmanın girişine izin vermiyor. Bu nedenle Şerit'in içinde kalan az sayıdaki ekipmanı korumak, hayati ve çok değerli.' diye konuştu.

Giudetti, Türk hastanesinden kurtarabildikleri ekipmanları Şifa Hastanesi'ne, Nasır Hastanesi'ne ve başka hastanelere taşımayı başardıkları, bu sayede bunların yoğun bakım ünitelerinde kullanıldığı bilgisini verdi.

- 'Medyanın dikkati çok azaldı'

Ekim 2025'te sağlanan ateşkesten kısa süre önce Gazze'den ayrıldığını anlatan Giudetti, 'Ateşkes dönemine yakın bir zamanda, biraz önce çıktım. Mayıs, haziran, temmuz dönemi, Gazze Şeridi'nin içinde yaşam gerçekten sürdürülemezdi çünkü kamyonların girişine izin vermiyorlardı, çok az sayıda girebiliyordu ve her zaman değil. Dolayısıyla bu, bir zirve noktasıydı ve bombardımanlar hiç durmuyordu.' ifadelerini kullandı.

Ateşkesin ardından Gazze'deki bağlantılarıyla görüşüp duruma dair bilgi alıp almadığı sorulan Giudetti, 'Ateşkesten sonra bombardımanlar azaldı, dikkat edin, tamamen durmadı yani bombardımanlar devam ediyor, sadece artık daha az konuşuluyor. Medyanın dikkati çok azaldı ancak bu, bombardımanların bittiği ya da tamamen durduğu anlamına gelmiyor. Sorun şu ki hava saldırılarıyla, belki insansız hava araçlarıyla bombardımana devam ediyorlar ve artık bundan söz edilmiyor.' yanıtını verdi.

- 'Bu insani krize yanıt verebilmek için daha fazla malzemeye ihtiyaç var'

Giudetti, Gazze'ye ateşkesin ardından daha fazla yardım malzemesinin girmesi gerektiğini ancak İsrail'in her türlü yardımı kontrol ettiğine dikkati çekerek, 'Örneğin daha fazla jeneratörün, daha fazla bataryanın girmesine izin verilmesi lazım çünkü Gazze'de elektrik yok, İsrail elektriği kesti. Dolayısıyla bu insani krize yanıt verebilmek için daha fazla malzemeye ihtiyaç var. Daha fazla çadırın içeri girmesi gerekiyor. Çadır sokmak zor, birçok ilacın girişine izin verilmesi de zor. Aslında zorluk, hem insani yardımların girişini sağlamakta hem de bu yardımların çeşitliliğini artırmakta ve miktarını yükseltmekte.' şeklinde konuştu.

Gazze Şeridi'nin yeniden inşasının da artık gündeme alınması gerektiğini belirten Giudetti, bölgede büyük bir yıkım yaşandığını ifade etti.

'Bu şekilde sürdürülebilir değil. Çadırlarda yaşamak mümkün değil, insani değil.' diyen Giudetti, Gazze'nin uluslararası kamuoyunun gündeminden büyük ölçüde çıktığını belirtti ve 'Gazze Şeridi, artık radarın dışında. Bu konular ya hiç konuşulmuyor ya da çok sınırlı şekilde ele alınıyor.' değerlendirmesinde bulundu.

- AB'ye Gazze eleştirisi

Gazze'de yaşananlarla pek çok şeyin kaybedildiğine işaret eden Giudetti, 'Gazze'de Avrupa Birliği (AB) öldü, uluslararası hukuk öldü, uluslararası örgütler öldü. Yüzyıllar boyunca oluşturduğumuz her şey, Gazze'de son 2 yılda yaşananlarla parçalandı, dağıldı, bütün değerler, sözleşmeler, yazdığımız, imzaladığımız her şey uçtu gitti.' dedi.

Giudetti, yarın başka bir ülkenin, başka bir ülkeyi işgal edip bombalayabileceğini, uluslararası insani yardım çalışanlarına saldırabileceğini, gazetecilerin ülkeye girişine izin vermeyebileceğini, sansür uygulayabileceğini çünkü artık uluslararası hukukun herkes için geçerli olmadığını ve bundan da endişe ettiğini söyledi.

- 'Uluslararası basın, neden Gazze'ye giremiyor?'

Gennaro Giudetti, uluslararası basında sürekli 'Gazze'de ateşkes var.' denildiğini duyduklarını belirterek, 'Peki, iyi o halde uluslararası basın neden Gazze'ye giremiyor? Kimse basının girebilmesi için baskı yapmıyor.' dedi.

Giudetti, her seferinde kınayan ve girişleri kolaylaştırmasını isteyen bildiriler gördüklerini ancak İsrail'in bir adım atmadığını ifade ederek, 'Bu talepler yapılmadığında normalde sonuçları olur, birtakım yaptırımlar uygulanır. Biz, AB olarak, Rusya'ya karşı 20 yaptırım paketi uyguladık, İsrail'e ise bir tane bile uygulamadık. Halen belki bir yaptırım paketi çıkarılabilir mi diye tartışılıyor yani bu, gerçekten uluslararası hukukun da ölümü, AB'nin de ölümü ve temelde özellikle Gazze'deki çocukları inkar ettik, bu yüzden kendimizi asla affetmeyeceğiz.' ifadelerini kullandı.

Giudetti, bir gün Gazze'ye geri dönmeyi isteyip istemediği sorusuna şu yanıtı verdi:

'Bir gün Gazze'ye geri dönmeyi, tüm meslektaşlarımı ve tanıdığım insanları selamlamayı umuyorum. İnsani yardım kuruluşları kontrol altında ve birkaç hafta içinde hepsi ya da neredeyse hepsi sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya çünkü uluslararası kuruluşları da kontrol etmek istiyorlar. Bu, bir çılgınlık. İnsani yardım çalışanları olarak eğer konuşursak, gördüklerimizi anlatırsak, sınır dışı ediliyoruz, benim başıma geldiği gibi. Bu yüzden artık Gazze'ye giremiyorum. Bu yüzden bir gün, belki de İsrail'den izin istemek zorunda kalmadan geri dönebilmeyi umut ediyorum.'

YEE Roma Türk Kültür Merkezi Direktörü Beyza Uzun Kutlay, Barış Manço'yu anma konserinin başında yaptığı konuşmada, 'Barış Manço bizim için çok çok kıymetli biri. Onu ölüm yıl dönümünde burada Roma'da hem Türk vatandaşlarımızla hem de İtalyan misafirlerimizle anmak bizim için çok kıymetli ve özel.' dedi.

Kutlay, İtalyan konuklara hitaben İtalyanca yaptığı konuşmada da Manço'nun şarkılarının Anadolu ve Türk kültürü ve geleneklerinden izler taşıdığını ve sosyal adalet mesajları içerdiğini anlattı.

İtalya'da yaşayan Türk solist ve müzisyen Selen Çapacı, İtalyan müzisyenler Federico Pascucci (klarnet) ile Iacopo Schiavo'dan (gitar) oluşan trio, Barış Manço'nun 'Gülpembe', 'Balböceği', 'İşte Hendek İşte Deve', 'Domates Biber Patlıcan', 'Anlıyorsun Değil Mi?' gibi unutulmaz pek çok şarkısını seslendirdi.

Konsere, Türkiye'nin Roma Büyükelçisi Elif Çomoğlu Ülgen, Türkiye'nin Vatikan Büyükelçiliği Geçici Maslahatgüzarı Elif Okutucu, Roma Sapienza Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fabio Grassi'nin yanı sıra İtalya'da yaşayan Türk vatandaşları ile Türk kültürüne meraklı İtalyanlar katıldı. Yoğun ilgi gösterilen konserde izleyicilerin trionun çaldığı parçalara keyifle eşlik ettiği görüldü.

Performansları büyük beğeni toplayan Çapacı, Pascucci ve Schiavo uzun süre alkışlandı.

- Çapacı: 'Benim için çok önemli bir konserdi'

Konserin ardından AA muhabirine konuşan solist Selen Çapacı, böyle bir konser verdikleri için halen çok heyecanlı olduğunu belirterek, 'Benim için çok önemli bir konserdi. Gerçekten çok büyük bir gurur benim için burada bunu yapıyor olmak.' dedi.

Kendisinin ne yazık ki Barış Manço'ya yetişemediğini dile getiren Çapacı, 'Konserde de söylediğim gibi aslında ben Barış Manço jenerasyonu değilim maalesef. Barış Manço'yu ucundan kaçırmış ama yine de anaokulumda 'Arkadaşım Eşek' ile dans etmiş, onun şarkılarıyla büyümüş biriyim.' diye konuştu.

Çapacı, Manço'nun hem eğlenceli hem duygusal ve nostaljik parçalarını seslendirdiklerini ve dinleyenlerden de güzel geri bildirim aldıklarını aktararak, 'Bence çok önemli, çok güzel bir reaksiyon aldık hem enstitünün tanınması açısından hem de gerçekten burada yaşayan Türklerin ve İtalyanların Barış Manço'ya ne kadar değer verdiğini gördük.' ifadesini kullandı.

- İtalyan müzisyen Pascucci: 'Benim için gerçekten çok değerliydi'

Kendisini Türk sanat müziği ve Türk halk müziğine tutkulu bir İtalyan müzisyen olarak tanıtan Pascucci de Barış Manço'nun müziğini nasıl bulduğu sorusuna, 'Başlangıçta çok şaşırmıştım çünkü bu müzikte zaten bildiğim bazı unsurları buldum ama bunlar benim de büyürken aşina olduğum başka rock tınılarıyla harmanlanmıştı. Babam Pink Floyd, Doors gibi grupları dinlerdi. Dolayısıyla bu, bana yabancı değildi.' yanıtını verdi.

Barış Manço'nun eserleriyle sonradan çıkan modern Türk gruplarına da ilham kaynağı olduğunu anladığını ve onun müziği üzerine çalışmanın keyifli olduğunu belirten Pascucci, 'Bu müziği notaya dökme ve uyarlama çalışmasını yapmak da çok keyifliydi çünkü içerik açısından zengin, çok güzel bir müzik.' diye konuştu.

Pascucci, konsere ilginin çok büyük olduğunu dile getirerek, şunları kaydetti:

'Evet, bugün gerçekten duygulandırıcıydı. Salon tıklım tıklımdı. Maalesef içeri giremeyen insanların oluşturduğu bir kuyruk da vardı. Bu durum bana, biz müzisyenlere her zaman iyi hissettiriyor. Özellikle de ana dili olmayan, farklı bir müzikal dili çalışmış biri olarak bu müziği, Türk dinleyicilere çalmak ve olumlu geri dönüş almak benim için gerçekten çok değerliydi. Bu yüzden çok heyecan verici bir deneyim oldu.'

Ülgen, BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Dünya Gıda Programı (WFP), Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) ile BM Kalkınma Programı'nın (UNDP) İklim ve Enerji Ofisi'nde çalışan vatandaşları, büyükelçilik konutundaki resepsiyonda ağırladı.

Uluslararası kuruluşlarda çalışanları bir araya getirmekten büyük mutluluk ve şeref duyduğunu dile getiren Ülgen, 'Sizlerin görev yaptığı örgütler çok önemli. Siz kendi pencerenizden bakıyorsunuz ve mutlaka en iyisini yapmaya çalışıyorsunuz ama hem FAO'nun hem WFP'nin, IFAD'ın, UNDP'nin Türk dış politikasına ve Türkiye Cumhuriyeti'ne izdüşümleri tahmininizin çok daha ötesinde.' dedi.

Ülgen, Roma'daki BM kuruluşlarının çok ön planda olmamakla beraber aslında dünya açısından açlık, gıda gibi kritik alanlarda son derece önemli işler ortaya koyduğunu ve Türkiye'nin de buralarda başından beri var olduğunu anlattı.

Büyükelçi Ülgen, 'Bugün özellikle Afrika başta olmak üzere gıda sıkıntısı çeken Gazze ve birçok coğrafyada ilk üç ülkeden biriyiz bu yardımları götürebilen. O bakımdan FAO ile çıkarlarımız çok örtüşüyor ve çok yüksek.' diye konuştu.

Bir diğer BM kuruluşu WFP için de Türkiye'nin önemli bir merkez olduğunu bu kurumun yöneticilerinin de kendisine söylediğini aktaran Ülgen, 'Özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı'nın bir kere daha bunu kanıtladığı ortada. O yüzden, Türkler olarak bulunduğunuz her örgütte çok gururlu olmalısınız. Omuzlarınız çok dik, yüzünüz ve alnınız çok açık olmalı. IFAD da buna dahil. Sorumluluklarını eksiksiz, zamanında ziyadesiyle yerine getiren çok az ülkeden biri Türkiye Cumhuriyeti. Bizim bugünkü toplantıda amacımız gerçekten sizleri tanımak ve çok mutluyum.' ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin Roma Büyükelçisi, bugünkü bu etkinlikleriyle hem BM kuruluşlarındaki vatandaşları bir araya getirmek hem de karşılıklı iletişimi güçlendirmek istediklerini belirterek, işbirliklerine açık oldukları mesajını verdi.

Ülgen etkinlikte büyükelçilik ekibini tanıtırken, aynı zamanda bu kuruluşlarda yapılabilecek etkinlikler ve Türkiye'yi ilgilendirebilecek konulara dair vatandaşlarla fikir teatisinde bulundu.

Türk mutfağından ikramların yapıldığı resepsiyon, Büyükelçi Ülgen ve vatandaşların toplu fotoğraf çektirmesiyle sona erdi.

Ülkenin güney kıyılarında 18-25 Ocak'ta etkili olan Harry Kasırgası'nın beraberinde getirdiği yoğun yağışların ardından büyük bir toprak kayması felaketi yaşayan ve halen yüksek riskin sürdüğü Niscemi, gündemdeki yerini koruyor.

AA muhabiri, 25 Ocak'ta batı cephesinde 4 kilometrelik bir hatta yaşanan büyük toprak kaymasının ardından günlük hayatın bir anda değiştiği Niscemi'nin nabzını tuttu.

Toprak kayması nedeniyle evini terk etmek zorunda kalan Niscemi sakini Maria, doğduğundan beri burada yaşadığını ve bu olayın kendileri için son derece üzücü olduğunu belirterek, 'Çok üzücü ve biraz da beklenmedik şekilde oldu. Birdenbire yağmur yağdı. Gerçekte ne olduğunun farkında bile değiliz. Evlerimizden, alışkanlıklarımızdan uzaklaştırıldık ve 'tekrar evimize dönebilecek miyiz' belirsizliğiyle karşı karşıyayız.' dedi.

Niscemi'de yaşamaya devam etmeyi yoksa başka bir yere gitmeyi isteyip istemediği sorulan Maria, 'Hayır, buraya, Niscemi'ye, evime, köklerimin, sevdiklerimin ve tanıdıklarımın olduğu yere dönmeyi tercih ederim.' yanıtını verdi.

Niscemili Salvatore de hayatı boyunca yaşadığı bu ilçede böyle bir şeye ilk kez tanıklık ettiğini belirterek, 'Böylesine devasa ve korkutucu heyelanı ilk kez görüyorum.' ifadesini kullandı.

Salvatore, heyelanın ulaştığı son noktaya işaret ederek, 'Bütün kasabayı, bütün dağı etkiledi, badem ağaçlarıyla birlikte her şeyi. Toprak tamamen yarılmış durumda, zaten artık geçmek mümkün değil. Ama aşağıya doğru da indi. Toprağın burada da ikiye ayrıldığını görüyoruz, işte tamamen aşağıya kadar ilerlemiş bu heyelan. Burada son kısımlardayız.' diye konuştu.

Heyelanın yeni evlerin bulunduğu noktaya ulaşmadan durduğuna dikkati çeken Salvatore, 'Tanrı'ya şükür burada durdu, gerçekten de yeni evlerin ve yeni yapıların bulunduğu bir yerleşim alanı var.' dedi.

Salvatore, bu yaşadıklarının sadece heyelan olmayabileceğini, deprem hareketiyle ilişkili bir durum olabileceğini ileri sürerek, '1997'deki gibi bir heyelan olduğu düşünüldü. Ben er ya da geç bunun yeniden olabileceğini düşünüyordum. Çünkü biz biliyoruz ki 10, 20, 30 ya da 50 yıl sonra da olsa bu olabilir.' yorumunu yaptı.

Salvatore, bu noktada siyasetçilere de fatura çıkararak, şöyle devam etti:

'İnsanlar da canlarının istediğini yapıyorlar. Siyasetçiler de diğerleri de bunu önlemek için uygun yapıları oluşturmadı. Oysa bu, gayet iyi şekilde önlenebilirdi. Şimdi ise ağlıyorlar. Umarım heyelan durur çünkü Sicilya'nın ortasını yeniden inşa etmemiz gerekiyor. Umarız her şey yoluna girer.'

- İtfaiye, evine dönemeyeceklerin eşyalarını kurtarmasına yardım ediyor

Niscemi'nin bağlı olduğu Caltanissetta kentinden gönderilen İl İtfaiye Komutanlığı ekibi yetkilisi Francesco Turco, 'Bizim faaliyetimiz, halka yardım etmek üzerine. Şahsi eşyalarını kurtarmak için talepte bulunan vatandaşlara yardımcı oluyoruz ve kırmızı bölge içinde hareket ediyoruz. Kırmızı bölge, yaklaşık 150 kilometrelik bir heyelan alanını kapsıyor. Elbette heyelan cephesinden 50 metrenin ötesine geçmiyoruz çünkü burası girilmesi yasak bir alan ve bu da halkımıza tam güvenlik içinde yardım etmemize izin vermez. Bu hem biz görevliler hem de özellikle vatandaşlar için geçerli. Bu nedenle kişisel eşyalarını almalarını sağlıyoruz ancak her zaman izin verilen sınırlar içinde.' ifadelerini kullandı.

Turco, buradaki faaliyetleri kapsamında muhtemel riskli durumlara yol açabilecek gelişmeleri görsel açıdan da takip ettiklerini sözlerine ekledi.

- Sivil Savunma, heyelanı takipte

Sivil Savunmanın Niscemi'deki yetkililerinden Paolo Cudrino da 'Şu anda yaptığımız şey, meydana gelen heyelanın hareketini uydu verileri aracılığıyla izlemek. Bu veriler şu anda yorumlanma aşamasında ve bu yorumlamaya ilişkin sonuçları, bu konudaki yetkinlik merkezimiz olan Floransa Üniversitesinden bekliyoruz.' dedi.

Cudrino, ilçe içinde heyelan bölgesine yakın 150 metrelik bir alanda tampon bölge oluşturduklarını dile getirerek, 'Bu arada 150 metrelik koruma bandını muhafaza ediyoruz. Bu 150 metrenin ilk 50 metresi, yarılma bölgesine, kenara en yakın olan kısımdır ve kesinlikle girilmesi yasak (kırmızı) bölgedir. Kalan 100 metre ise tahliye edilen alanı oluşturmaktadır ve şu anda bu olgunun hız açısından nasıl gelişeceğine dair kesinliğimiz olmadığı için alınmış ihtiyati bir tedbirdir.' diye konuştu.

Cudrino, yapılacak analiz ve sonuçlarına göre bu kırmızı bölgenin sınırlarının değişebileceğini de dile getirdi.

Bu arada, Caltanisetta Valisi Licia Messina, dün yaptığı açıklamada, heyelan sebebiyle evlerini terk edenlerin sayısının 1606'ya yükseldiğini, 880 binanın da yüksek riskli kırmızı bölge içinde olması sebebiyle kullanım dışı kaldığını bildirdi.

- Niscemi'deki toprak kayması

Niscemi'nin batı kesiminde 25 Ocak'ta 4 kilometre uzunluğundaki hatta yaşanan toprak kayması sebebiyle ilk aşamada, yaklaşık 1500 kişi yerinden tahliye edilmiş, yüksek riskli muhitler kırmızı bölgeye alınmıştı. Başbakan Giorgia Meloni ve siyasi parti liderleri afetin ardından ilçeyi ziyaret ederken hükümet, yardım ve destek sözü vermişti.

Ayrıca, Gela Cumhuriyet Savcılığı da Niscemi'deki heyelanla ilgili 'ihmal sonucu felaket' ve 'heyelan sonucu zarara yol açma' suçlamaları kapsamında soruşturma başlatmıştı.

İtalya Sivil Savunma Direktörü Fabio Ciciliano da 2 Şubat'ta yaptığı açıklamada, toprak kaymasındaki hızın yavaşladığını ancak halen zemindeki hareketliliğin sürdüğünü, dolayısıyla ilçede normale dönüş için bir zaman belirlemenin 'erken' olduğunu ifade etmişti.

Albanese, 'Gazze'de Soykırım: Kolektif Bir Suç' başlıklı yeni raporunu sunmak üzere 5 Yıldız Hareketi (M5S) milletvekilleri Stefania Ascari, Dario Carotenuto ve Carmela Auriemma, Yeşil ve Sol İttifak (AVS) senatörü Peppe De Cristofaro ve Demokratik Parti (PD) milletvekili Arturo Scotto ile İtalyan parlamentosunun alt kanadı Temsilciler Meclisi'nde bir basın toplantısı düzenledi.

Milletvekili Ascari, basın toplantısının açılışında yaptığı konuşmada, Albanese'nin raporunun, İtalya da dahil olmak üzere devletlerin İsrail ile nasıl 'suç ortaklığı içinde' olduğunu gösterdiğini ve de uluslararası toplumun çifte standartlarını kınadığını belirterek, 'Filistin halkına yönelik soykırım, uluslararası toplumun mümkün kıldığı kolektif bir suçtur. Francesca Albanese gibi özgür ve cesur bir sesi, Temsilciler Meclisi'nde ağırlamak bir onurdur.' dedi.

Albanese de bugün Gazze'deki Filistinlilerin, elektriksiz, barınaksız, battaniyesiz ve düzenli yiyecek ve suya erişim olmadan yaşamaya çalıştığına dikkati çekerek, 'Birçok kişinin ateşkes olarak tanımladığı sürecin başından bu yana yaklaşık 500 kişi öldü. 31 Ocak'ta, Gazze Şehri ve Han Yunus'un kalıntılarını hedef alan saldırılarda altı çocuk da dahil olmak üzere 30'dan fazla Filistinli hayatını kaybetti. Tüm bunların ortasında, son haftalarda, 2026 yılında 11 çocuk soğuktan ve hipotermiden öldü.' diye konuştu.

Albanese, diğer tarafta Batı Şeria'da, Doğu Kudüs'te, son 2 yılda yaklaşık 250 çocuk da dahil olmak üzere 1100'den fazla Filistinlinin öldürüldüğü bilgisini de paylaştı.

Ülkesi İtalya'da, Filistin'de soykırıma karşı çıkanlara ve adalet talep eden dayanışma hareketlerine yönelik baskı ve sansürlerin de devam ettiğini vurgulayan Albanese, antisemitizmi istismar eden yasaların demokratik düzeni zayıflattığını kaydetti.

Francesca Albanese, İtalya'yı da, İsrail'e ihracatının artması ve Avrupa Birliği (AB) içinde İsrail'le ortaklık anlaşmasının askıya alınmasını Macaristan ve Almanya ile beraber engellediği gerekçesiyle eleştirdi.

BM Raportörü Albanese, şöyle devam etti:

'Devletler, kalıcı ateşkes için gerekenleri yapmalı ve Filistin topraklarından Gazze, Batı Şeria ve Doğu Kudüs'ten İsrail'in koşulsuz çekilmesini garanti etmeli, İsrail ile diplomatik ve ticari bağlarını askıya almalı ve işgalden dolayı bireysel sorumluluklarını yerine getirmelidir. Bunu yapmamak, suç ortaklığı anlamına gelir. Umarım, Gazze'nin yıkıntıları arasından yeni bir çok taraflılık doğar.'

Basın toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Albanese, ABD'nin kendisine yönelik yaptırımlarının kaldırılması için girişimler olup olmadığı sorusuna, 'BM nezdinde bazı temaslar var, İtalyan hükümeti tarafını bilmiyorum. İtalyan devleti yaptırımların kaldırılması için bir şey yaptıysa bundan haberdar değilim çünkü bu hükümetle hiç görüşmem olmadı. Görüşme talep ettim ama reddedildi ve bu oldukça istisnai bir durum. Diğer ülkelerde saygı ve onurla kabul ediliyorum.' yanıtını verdi.

Başkentin her dönem yoğun turist çeken noktalarından Trevi Çeşmesi için bir süredir gündemde olan ve Roma Belediye Başkanı Roberto Gualtieri'nin 19 Aralık 2025'te duyurduğu biletli giriş sistemi bugün resmen başladı.

Buna göre, Trevi Çeşmesi'ni hafta içi günlerde 11.30 ile 22.00 saatleri arasında yakından görmek ve büyük havuzunun önünden geçmek isteyen ziyaretçiler, bugünden itibaren 2 avro giriş ücreti ödeyecek. Hafta sonlarında ise ücret alınacak saat aralığı 09.00-22.00 olarak belirlendi. Akşam 22.00'den sabaha kadar olan sürede tarihi yapı biletsiz ziyaret edilebilecek.

Roma sakinleri ve resmi ikametleri Roma'da olanlar, engelli bireyler, 6 yaşından küçükler ve rehberli turlarla gelenler ise söz konusu ücretten muaf tutulacak.

Roma Belediyesi Turizm İşlerinden Sorumlu Belediye Meclis Üyesi Alessandro Onorato, tarihi anıta girişin ücretli olmasına ilişkin basına yaptığı açıklamada, 'Bu önemli anıtın basamaklarından aşağı inmek için 2 avroluk bilet gerekecek. Bu şehirde yaşayanlar için ücretsiz. Tahminlere göre yıllık 6 milyon avro olması beklenen bu bilet ücretleri, birçok güzel şeye imkan sağlayacak.' dedi.

Onorato, belirledikleri ücretin düşük olduğuna dikkati çekerek 'Bu çeşme, New York'ta olsa 2 avro değil, 100 ABD doları isterlerdi.' dedi.

Onorato, bilet ücreti uygulamasının; iş piyasasında istihdam yaratacağını, çeşmenin bakımına katkı yapacağını ayrıca yankesicilik ve hırsızlık vakaları olmadan güvenli şekilde ziyaret edilmesini de sağlayacağını kaydetti.

Roma Belediyesi Kültürden Sorumlu Belediye Meclis Üyesi Massimiliano Smeriglio da 'Trevi Çeşmesi için ilk saatlerde üç bin adet ön satış yapıldı bile.' ifadesini kullandı.

- Ziyaretçilerin büyük kısmı, çeşmeye biletli girişin ve ücretinin makul olduğu görüşünde mutabık

Çinli turist Wi Wi, 'Bence sorun yok, her ne kadar bunun için para ödesem de. Ama biletimle bu çeşmenin çok iyi bakımlı ve temiz olmasını sağlayabilirsem, bence çok iyi olur. Umarım bir gün sonucu görürüm ve daha iyiye gider.' diye konuştu.

Belçikalı turist François da Trevi Çeşmesi'ne girişin ücretli hale getirilmesini garipsemediğini dile getirerek, 'Roma'da pek çok yere girmek için 5, 10, 15 avroluk ücretler ödüyorsunuz. Benim için Trevi çok güzel bir yer, Avrupa'nın ve dünyanın en güzel yerlerinden biri ve 2 avro, bu güzel yeri korumak, çok fazla turist olmaması ve sakince gezebilmek için çok önemli. Bu çok fazla değil, çok uygun bir fiyat.' yorumunu yaptı.

Brezilyalı turist Marco da Roma'ya ilk kez geldiğini ve Trevi Çeşmesi'ne giriş için eşiyle kendisine birer bilet aldığını belirterek, 'Bence ucuz, çok pahalı değil ve bence buranın bakımı için de uygun ve gerekli.' değerlendirmesinde bulundu.

Çeşmeyi daha önceki gelişinde ziyaret ettiği için bu kez içeri girmeyen ve güvenlik kordonunun dışından fotoğraf çekmeyi tercih eden İngiliz turist Simon da 'Eğer sayıları kontrol etmeye yarıyorsa ve güvenli hale getiriyorsa bu sistem, bence iyi bir fikir. Çok para değil, yani kâr elde etmeye çalışmıyorlar.' ifadelerini kullandı.

-Türk turistlerin görüşleri

Tarihi çeşmeye bilet parası ödeyerek giren ilk Türk turistlerden olan Batuhan, Kadir ve Enes de çeşme çevresindeki yeni düzenlemelere burayı sakin ve ücretsiz gezmek isteyenlerin ya gece geç ya da sabah erken gelmesi gerektiğini belirtti.

Batuhan, biletin çeşmenin yakınına erişmek için olduğunu dile getirerek, 'Ama yine halka açık diyebiliriz. Çeşme bir hayli büyük. 2 avro da çok büyük para değil, diğer anıtları; Kolezyum tarzı yerleri kıyaslayınca. O yüzden çok da problem olacağını sanmıyorum.' şeklinde konuştu.

Enes de 2 avroluk biletin fiyat-performans-fayda açısından bakıldığında makul olduğunu ifade etti.

Türk turistlerden Amine Nur ise halka açık konumdaki tarihi yapıları ziyaret için ücret alınmasını mantıklı bulmadığını ancak bununla beraber bazı faydaları olabileceğine işaret ederek, '(Ücret alınmasını) Mantıklı bulmuyorum çünkü burası tarihi bir yapı. İnsanlar bunları görmeye geliyor. Ekstra bunu ödedikten sonra zaten çeşmeye dilek dilerken de para atıyoruz. Ama yoğunluğu önlemek açısından da biraz mantıklı tabii. Kısmen katılıyorum, kısmen katılmıyorum.' değerlendirmesinde bulundu.

- Romalılar ne düşünüyor?

Bugün başlayan bilet uygulamasını nasıl değerlendirdiği sorulan Roma sakinlerinden Elisa Storace ise 'Ben son derece nötr bir noktadan yaklaşıyorum. Bir yandan iyi bir şey çünkü bu 2 avro bakım çalışmaları için faydalı olacak ama bir diğer yandan da kötü, çünkü Roma güzel bir şehir ve herkes Trevi Çeşmesi'ni yakından görmeyi hak ediyor.' dedi.

Uzun yıllardır Roma'da yaşayan Arnavut Togay Gramoz da Roma'da yaşadığı için bir ücret ödemediğini dile getirerek, 'Bakın, bu ücret buranın bakımı için alınıyor, başka bir şey için değil. Burası dünyanın en çok ziyaret edilen ve dünyanın en güzel ve en çok ziyaret edilen noktalarından biri. Bu harika yerin bakımı için belediyeye 2 avro verilebilmeli.' yorumunu yaptı.

- Trevi Çeşmesi'ne biletli giriş uygulaması, ilk kez 2024'te gündeme gelmişti

Tarihi yapıya aşırı ilgi nedeniyle yoğun kalabalıkların önüne geçmek için bilet sisteminin getirilmesi fikri, ilk kez 2024'te güçlü şekilde gündeme gelmişti.

Fikir, kamuoyunda sıkça tartışılmış ancak Roma Belediyesi, bu konuda karar almamıştı.

Trevi Çeşmesi, Ekim-Aralık 2024'te kapsamlı restorasyondan geçirildikten sonra Roma Belediyesi, bilet uygulaması getirmemiş ancak ocak ayından itibaren çeşme önünde sınırlı erişim uygulamasıyla aynı anda sadece 400 ziyaretçinin girmesine imkan tanıyan sistemi başlatmıştı.

Dünyaca ünlü Trevi Çeşmesi, son yıllarda aşırı turist yoğunluğunun yanı sıra ara ara iklim aktivistlerinin eylemleri ya da havuza atlayan turistlerin ceza almasıyla gündeme geliyor.

İtalyan mimar Nicola Salvi tarafından 18. yüzyılda yapılan geç barok tarzdaki ünlü çeşme, her yıl milyonlarca kişi tarafından ziyaret ediliyor.

Pek çok romantik filmin çekildiği tarihi çeşme, bu sebeple 'Aşk Çeşmesi' olarak da biliniyor.