Başkent Şam'daki Türk Havacılık Şehitliği'ndeki törene Türkiye'nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz, büyükelçilik çalışanları ve ülkedeki Türk kurumlarının temsilcileri katıldı.

Törende şehitler için Kur'an-ı Kerim okundu, dualar edildi.

Büyükelçi Nuh Yılmaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde, Birinci Dünya Savaşı öncesinde, ilk Türk hava şehitlerinin bölgede verildiğini söyledi.

Şehitlerin Şam'da defnedildiğini hatırlatan Yılmaz, Türkiye'nin hava şehitlerini resmi törenlerde ve özellikle Hava Şehitleri Günü'nde andığını belirtti.

Yılmaz, şehitlerin bugünkü Suriye ile İsrail arasında bulunan Taberiye Gölü çevresinde ve Yafa açıklarında şehit düştüğünü kaydederek, hem şehit oldukları bölgelerin hem de Şam'daki defin yerlerinin tarihi açıdan önem taşıdığını dile getirdi.

Türk hava şehitlerinin, Selahaddin Eyyubi'nin türbesinin yakınında bulunduğunu belirten Yılmaz, bu anmaların Türkiye'nin bölgedeki tarihsel hafızasını canlı tuttuğunu ifade etti.

-'Şehitler, gönül coğrafyamızı sürekli hatırlatıyor'

Büyükelçi Yılmaz, 'Bu şehitlerimizi anmamız bize kendi tarihimizi, bu coğrafyada verdiğimiz şehitleri, akıttığımız kanları ve gönül coğrafyamızı sürekli hatırlatıyor.' ifadelerini kullandı.

Suriye'de yaşanan iç savaş sürecinde de Türkiye'nin hava ve kara unsurlarında şehitler verildiğini ifade eden Yılmaz, Şam'daki hava şehitliğinin yalnızca tarihi bir mekan değil, Türkiye ile Suriye arasındaki ortak geçmişin göstergelerinden biri olduğunu kaydetti.

Yılmaz, bölgenin bakımının Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından yürütüldüğünü aktardı.

İki ülke ilişkilerini daha ileri seviyeye taşımak için çalıştıklarını dile getiren Yılmaz, Avrupa Birliği'nin Suriye'ye yönelik tutumundaki değişikliğin, Suriye açısından umut verici bir dönemin başlangıcı olabileceğini söyledi.

Yılmaz, Avrupa Birliği ile Suriye arasında ticaret, eğitim programları, yetenek aktarımı, kalkınma yardımları ve çeşitli işbirliği alanlarında ilerleme beklediklerini belirterek, 'Bunu Suriye'nin gelişmesi ve istikrarlı hale gelmesi yolunda atılmış bir adım olarak görüyoruz. Önümüzdeki dönemde bunun etkilerini daha fazla hissedeceğimizi umut ediyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

-Türk havacılık tarihinin ilk şehitlerine ait mezarlık Şam'da

1914 yılında 2 bin 515 kilometrelik İstanbul-Kahire uçuşunu gerçekleştirmek için yapılan hazırlıkların ardından İstanbul'dan havalanan, Pilot Yüzbaşı Fethi ve Rasıt (Gözlemci) Üsteğmen Sadik yönetimindeki ilk uçak 24 Şubat'ta Şam'a ulaşmıştı.

Ancak, Yüzbaşı Fethi ve Üsteğmen Sadik, 27 Şubat 1914'te uçuşun Şam-Kudüs güzergahında, uçaklarının arıza yapıp Teberiye Gölü civarında düşmesi sonucu şehit olmuştu.

İstanbul'dan havalanan, Pilot Teğmen Nuri ve Rasıt Yüzbaşı İsmail Hakki yönetimindeki ikinci uçak ise 9 Mart 1914'te Yafa'ya ulaşmış ancak bu uçak da uçuşunun son etabında 11 Mart 1914'te arıza sonucu denize düşmüş ve Teğmen Nuri şehit olmuştu.

Bu 2 kazada şehit düşen 3 Türk subay, Şam'a getirilerek, Selahaddin Eyyubi Türbesi yanındaki mezarlığa defnedilmişti.

Suriye'nin resmi haber ajansı SANA'nın haberine göre Şeybani, 10 yıl aradan sonra Fas'ın başkenti Rabat'a gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında Fas Dışişleri Bakanı Nasser Burita ile görüştü.

Rabat'ta düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Şeybani, 'Suriye-Fas ilişkileri tarihi ilişkilerdir. Fas Krallığı liderliğinin son 14 yıl boyunca Suriye halkının beklentilerini destekleme yönünde sergilediği insani, ahlaki ve siyasi onurlu tutumu unutmuyoruz.' ifadelerini kullandı.

Bugün Fas Krallığı'nda Suriye Büyükelçiliğini yeniden açacaklarını belirten Şeybani, Burita'nın Şam'a gerçekleştireceği ziyareti ve bu kapsamda Fas'ın Şam Büyükelçiliğinin yeniden açılmasını beklediklerini ifade etti.

Şeybani, siyasi ilişkilerin dışişleri bakanlıkları düzeyinde başlayacağını, sürecin ekonomik, eğitim ve ticari alanlara da yayılacağını belirterek, ayrıca iki ülke arasında ortak iş insanları konseyi kurulması konusunda anlaşmaya varıldığını söyledi.

Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita ise Suriyeli mevkidaşının ülkeye gerçekleştirdiği ziyareti 'tarihi' olarak nitelendirerek, ziyaret kapsamında Şam'ın Rabat Büyükelçiliğinin yeniden açılacağını bildirdi.

Fas'ın, Suriye'nin kalkınma hedefleri ve bu doğrultuda atacağı adımlara desteğini yinelediğini aktaran Burita, Rabat yönetiminin Suriye'nin istikrar ve gelişim sürecine destek vermeyi sürdüreceğini kaydetti.

Suriye ve BAE heyetlerinin Halk Sarayı'na ulaşmasıyla başlayan programa, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Turizm Bakanı Mazen Salihani, Maliye Bakanı Muhammed Yusr Berniyye, Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Evkaf Bakanı Muhammed Şükre, Ekonomi Bakanı Nidal Şaar ile BAE Dış Ticaret Bakanı Thani bin Ahmed ez-Zeyud, çok sayıda iş insanı katıldı.

Forum kapsamında iki ülke arasındaki yatırım ve ekonomik iş birliğinin farklı alanlarda ele alınacağı oturumlar düzenlendi.

Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Şaar, BAE'li iş insanlarının Şam ziyaretinin ekonomik boyutun ötesinde güven, kardeşlik ve iki ülkenin çıkarlarına hizmet edecek gerçek bir ortaklık kurma isteğini yansıttığını söyledi.

Şaar, tarafların kalkınma odaklı derin bir ortaklığa geçiş iradesini yansıtan somut yol haritaları üzerinde uzlaştığını kaydetti.

Bakan Şaar, mutabakatların, Suriye-BAE İş Konseyi'nin yeniden etkinleştirilmesi, ekonomik ve yatırım mevzuatının geliştirilmesine yönelik tecrübe paylaşımı, teknoloji, dijital dönüşüm, yönetişim ve dijital ödeme sistemlerinde iş birliği gibi başlıkları kapsadığını aktardı.

Ayrıca Şaar, mikro finansman alanında küçük projelerin desteklenmesi, gençler ve ailelerin güçlendirilmesi, mesleki eğitim ile modern sanayi bölgelerinin geliştirilmesi konularının da gündemde olduğunu belirtti.

Şaar, yatırım planı ve yol haritasını açıklamak amacıyla Suriyeli bir heyetin BAE'ye ziyaret gerçekleştirmesi konusunda mutabakata varıldığını, enerji, tarım, turizm ve havacılık sektörlerinde iş birliği imkanlarının da ele alındığını söyledi.

- '2025'te iki ülke arasındaki ticaret hacmi 1,4 milyar dolara ulaştı'

BAE Dış Ticaret Bakanı Zeyudi ise Şam'ın tarih boyunca Doğu ile Batı medeniyetlerini birbirine bağlayan önemli bir merkez olduğunu belirterek, iki ülke arasında umut vadeden iş birliği fırsatlarının bulunduğunu ifade etti.

Zeyudi, 2025 yılında iki ülke arasındaki ticaret hacminin 1,4 milyar dolara ulaştığını ve bunun önemli bir sıçramayı temsil ettiğini kaydederek, mevcut gelişmelerin yeni bir ekonomik ortaklığa yönelik güçlü potansiyeli ortaya koyduğunu söyledi.

Suriye'nin toparlanma ve yeniden büyüme sürecinin, altyapı projeleri, sanayi bölgelerinin geliştirilmesi, tarım, enerji ve ulaştırma sektörlerinde iş birliğini artırmak için geniş fırsatlar sunduğunu dile getiren Zeyudi, bu alanların Suriye'nin küresel pazarlara entegrasyonuna katkı sağlayacağını ifade etti.

BAE'li iş insanı Muhammed el-Abbar da Suriye'de turizm sektörünün güçlü büyüme fırsatları sunduğunu belirterek, beş yıl içinde ülkeye gelen turist sayısının 8 milyona çıkarılmasının mümkün olabileceğini ve bunun ekonomiye olumlu yansıyacağını söyledi.

Abbar, gayrimenkul sektörünün önemine işaret ederek, yeniden imar projelerinin hayata geçirilmesi amacıyla Suriyeli iş insanlarıyla ortaklıklar geliştirmek için çalıştıklarını kaydetti.

AA muhabirine konuşan Sara, Türkiye'de yeni bir hayat kurmasına rağmen Beşşar Esed rejiminin devrilmesinin ardından memleketine dönme kararı aldığını söyledi.

Suriye'de halk ayaklanmasının başladığı 2011 yılında henüz 24 yaşında olduğunu belirten Sara, kentte düzenlenen rejim karşıtı protestolara katıldığını anlattı.

Rejim istihbaratının kendilerini aramaya başlaması üzerine Lazkiye'den ayrılmak zorunda kaldıklarını dile getiren Sara, doğrudan Türkiye'ye gitmek yerine Bayırbucak'taki Türkmen Dağı'na çıkarak mücadeleye katıldığını ifade etti.

2012-2016 yıllarında bölgede kaldığını belirten Sara, ambulans şoförlüğü yaptığını, yaralı sivillerin taşınmasına yardımcı olduğunu anlattı.

Rusya'nın Esed rejiminin yanında savaşa müdahil olmasıyla Bayırbucak'ın ağır yıkıma uğradığını kaydeden Sara, 'Türkmen Dağı'nda taş üstünde taş kalmadı. Çok sayıda arkadaşımızı kaybettik. Maddi ve manevi olarak tükenmiştik.' dedi.

- 'İstanbul'a giderken yol parasını borç aldım'

Psikolojik yorgunluk ve ailesine bakma sorumluluğu nedeniyle 2016'da Türkiye'ye göç ettiğini anlatan Sara, 'İstanbul'a giderken yol parasını borç aldım.' dedi.

İlk yıllarda tedavi gördüğünü ve toparlanmaya çalıştığını belirten Sara, daha sonra turizm ve sağlık turizmi alanlarında çalışmaya başladığını ifade etti.

Türkmenlerin Türkçe ve Arapçayı iyi konuşmasının avantaj sağladığını belirten Sara, yıllarca tercümanlık, turizm rehberliği ve sağlık turizmi sektörlerinde çalıştığını kaydetti.

Türkiye'de düzenli bir hayat kurduğunu ifade eden Sara, 'İstanbul'da güzel bir hayatımız vardı ancak Esed'in kaçtığı haberini alınca her şey değişti.' diye konuştu.

- 'Esed'in devrildiği hafta Suriye'ye döndüm'

Savaşın son günlerini yakından takip ettiklerini belirten Sara, rejimin devrilmesinin ardından yeniden Suriye'ye dönme kararı aldığını söyledi.

Esed rejiminin yıkıldığı hafta Lazkiye'ye geldiğini anlatan Sara, özellikle Türkmen mahallelerinde büyük yorgunluk ve yoksullukla karşılaştığını ifade etti.

Türkiye'de güvenli ve sıcak bir yaşam sürerken kendi halkının zor şartlarda yaşamasının kendisini derinden etkilediğini söyleyen Sara, arkadaşlarıyla beraber memlekette bir şeyler yapmaya karar verdiklerini dile getirdi.

- Lazkiye'de iki simit şubesi açtı

Ailesiyle birlikte kesin dönüş yaptığını belirten Sara, Lazkiye'de Türk usulü simit ve pastane ürünleri satan bir işletme açma fikriyle yola çıktıklarını söyledi.

İlk şubeyi Türkmen Mahallesi'nde açtıklarını ifade eden Sara, kısa sürede yoğun ilgi gördüklerini, halkın talebi üzerine ikinci şubeyi şehir merkezinde açtıklarını kaydetti.

Şu anda Lazkiye'de iki şube işlettiklerini belirten Sara, yaklaşık 20-25 kişiye istihdam sağladıklarını dile getirdi.

Simit, poğaça ve çayın bölgede büyük talep gördüğünü vurgulayan Sara, özellikle Türkiye'den gelen ziyaretçilerin işletmeye yoğun ilgi gösterdiğini ifade etti.

- 'Türkiye bize 14 yıl boyunca babalık yaptı'

Türkiye'ye ve Türk halkına minnettar olduklarını dile getiren Sara, 'Türkiye bize 14 yıl boyunca babalık yaptı. Kimseyi yuvasız bırakmadı. Evlerini açtılar, destek oldular. Bu iyilikleri unutmayız.' diye konuştu.

Suriye'nin yeniden inşa sürecinde önemli fırsatlar bulunduğunu belirten Sara, özellikle Türkiye'de yaşayan Suriyeli Türkmenlere yatırım için ülkeye dönmeleri çağrısında bulundu.

Sara, 'İş aramak için değil, iş kurmak için gelsinler. Bu ülkede çok büyük fırsatlar var.' şeklinde konuştu.

- 'Bayırbucak ağır bedel ödedi'

Bayırbucak'ın kendileri için yalnızca bir bölge değil, aynı zamanda bir sembol olduğunu vurgulayan Sara, savaşın bölgede büyük yıkım bıraktığını belirtti.

Elektrik altyapısının çöktüğünü ve çok sayıda evin harabeye döndüğünü dile getiren Sara, 'Bayırbucak Halep'in ve İdlib'in kapısıydı. Bayırbucak ağır bedel ödedi. Türkiye ve Suriye hükümetlerinin bölgeye daha fazla destek vermesi gerekiyor.' diye konuştu.

Suriye Yatırım Kurumu tarafından Şam kırsalındaki Konferanslar Sarayı'nda düzenlenen forum, iki ülkeden yetkililer ve iş insanlarının geniş katılımıyla gerçekleştiriliyor.

Forum kapsamında, Suriye ile BAE arasında yatırım ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi, kalkınma ve üretim odaklı sektörlerde ortaklık alanlarının genişletilmesi, yatırım fırsatlarının desteklenmesi ve tecrübe paylaşımının artırılması hedefleniyor.

Yetkililer ve yatırımcıların katıldığı forumda düzenlenecek oturumlarda, iki ülke arasında doğrudan diyalog zemini oluşturularak yatırım fırsatları ve ortaklık imkanlarının değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Katılımcılar, ticaret ve yatırımın yanı sıra eğitim, finansal hizmetler, turizm, gayrimenkul, kentsel gelişim, tarım, gıda güvenliği, enerji, havacılık, lojistik, sağlık hizmetleri, teknoloji ve dijital dönüşüm gibi birçok sektördeki işbirliği fırsatlarını ele alacak.

BAE heyetinde Dış Ticaret Bakanı Sani bin Ahmed ez-Zuyudi ile Genel İslami İşler, Vakıflar ve Zekat Kurumu Başkanı Ömer Habtur el-Derii'nin yanı sıra farklı sektörlerde faaliyet gösteren BAE'li ve bu ülkede yaşayan Suriyeli iş insanları bulunuyor.

Forum, Arap ülkelerinin Suriye'ye yönelik ekonomik açılımını güçlendirme ve ülkenin yeniden imar ve ekonomik kalkınma sürecine destek verme çabaları kapsamında düzenleniyor.

Büyükelçi Yılmaz'a Halep Başkonsolosu Hakan Cengiz, Üçüncü Katip Seleme Aygün, Ticaret Müşaviri Oğuz Kuyumcu, Ticaret Müşaviri Elfesiya Seven ile TİKA Şam Koordinatörü Üzeyir Göksün eşlik etti.

Heyet, ilk olarak Tartus Limanı Müdürü Receb el-Ceddu ile limandaki son gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulundu ve sahada incelemeler gerçekleştirdi.

Büyükelçi Yılmaz, limanın bir bölümünde gemi inşası ile bakım-onarım faaliyetleri yürüten Türk şirket temsilcileriyle de görüşerek çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Tartus Limanı ziyaretinin ardından heyet, ülkenin önemli petrol tesislerinden biri olan Banyas Rafinerisi'ne geçti.

Büyükelçi Yılmaz, Suriye'deki Rafinelerin Sorumlusu Tarık Şilaş ile tesiste incelemelerde bulundu.

- Tartus Limanı'nda Türk şirketi yatırım yapıyor

Ziyarete ilişkin AA muhabirine değerlendirmeden bulunan Türkiye'nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz, bölgedeki gelişmelere işaret ederek, küresel ekonomik sorunların enerji ve lojistik alanlarında yoğunlaştığını belirtti.

Bu kapsamda Suriye'de liman ve enerji altyapılarına yönelik incelemelerde bulunduklarını aktaran Yılmaz, Tartus Limanı'ndaki ziyarette, limandaki çalışma sistemini yerinde incelediklerini ve özellikle (ABD/İsrail-İran arasındaki) savaş sonrası dönemde taşımacılık faaliyetlerinin durumunu değerlendirdiklerini ifade etti.

Akdeniz'in önemli limanlarından biri olan Tartus'ta bir Türk şirketinin yatırım yaptığını aktaran Yılmaz, söz konusu alanda tersane, gemi inşası ile bakım ve onarım faaliyetlerinin yürütüldüğünü kaydetti.

Bölgedeki savaşın lojistik üzerindeki etkilerine dikkati çeken Yılmaz, özellikle Körfez ülkelerine yönelik taşımacılıkta Tartus'un öneminin arttığını, başta tahıl olmak üzere birçok ürünün limana ulaştıktan sonra kara yoluyla Ürdün üzerinden Körfez'e sevk edildiğini belirtti.

Ziyaretin ikinci ayağında Banyas kentindeki rafineriyi incelediklerini dile getiren Yılmaz, Suriye'deki iki büyük rafineriden birinin burada bulunduğunu hatırlattı.

Banyas Rafinerisi'nin, enerji piyasasındaki daralma ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler sonrası daha kritik hale geldiğini ifade eden Yılmaz, Suriye ham petrolünün burada işlendiğini ve ülke genelinde dağıtıldığını söyledi.

Rafinerinin Esed dönemi boyunca yeterli yatırım alamadığına işaret eden Yılmaz, tesisin bakım ve modernizasyon ihtiyacının bulunduğunu, ayrıca ham petrol kalitesi ve temini konusunda da zorluklar yaşandığını kaydetti.

Türk iş insanlarının bölgedeki yatırım imkanlarını değerlendirdiğini belirten Yılmaz, Türkiye Enerji Bakanlığı ile TİKA'nın da eğitim ve teknik destek alanlarında katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Yaklaşık 3 bin kişinin istihdam edildiği Banyas Rafinerisi'nin Suriye ekonomisi açısından önemli bir rol oynadığını vurgulayan Yılmaz, incelemeler sonucunda hazırlanacak rapor doğrultusunda Suriye'nin altyapı kapasitesinin geliştirilmesine destek vermeye devam edeceklerini sözlerine ekledi.

- Geliştirilebilecek işbirlikleri ve ortak projeler hakkında fikir alışverişinde bulunuldu

Suriye'deki Rafinelerin Sorumlusu Tarık Şilaş, Türk Büyükelçisi'nin gerçekleştirdiği ziyaretten memnuniyet duyduklarını belirterek, görüşmede Suriye'deki rafinerilerin durumu, petrol taşımacılığı ve olası ortak projelerin ele alındığını söyledi.

Şilaş, görüşmelerde ağırlıklı olarak Suriye'de bulunan rafinerilerin sayısı, rafinaj süreçlerinin nasıl yürütüldüğü, ham petrolün bu rafinerilere nereden ve nasıl ulaştığı ile üretilen ürünlerin nereye gönderildiğinin değerlendirildiğini ifade etti.

Petrol taşıma hatlarının mevcut durumunun da görüşüldüğünü kaydeden Şilaş, gelecekte geliştirilebilecek işbirlikleri ve ortak projeler hakkında fikir alışverişinde bulunulduğunu aktardı.

Şilaş, petrol sektöründe sahada Türk şirketlerinin daha aktif rol üstlenmesini beklediklerini belirterek, başta Türk firmaları olmak üzere uluslararası şirketlerin katılımını gerektiren projelerin, ilerleyen dönemde iletişim kanalları aracılığıyla gündeme taşınması konusunda mutabakata varıldığını ifade etti.

Suriyeli yetkili Şilaş, ziyaretin genel çalışma mekanizmasını tanımaya ve hangi projelerde ortaklık ya da Türk şirketlerinin katkısının mümkün olabileceğini değerlendirmeye yönelik olduğunu kaydetti.

Şam'ın Haresta semtinde bulunan ve savaşın izlerini taşıyan tarihi öneme sahip Akil Bin Ebi Talib Camii, Rahmet İnsani Yardım Derneği'nin girişimleri ve bağışçıların destekleriyle kapsamlı bir restorasyondan geçirildi.

Yaklaşık 240 bin dolara mal olan ve 600 kişilik cemaat kapasitesine sahip cami, bölge halkı ile sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin katılımıyla düzenlenen törenle yeniden ibadete açıldı.

Rahmet İnsani Yardım Derneği Başkanı Hakan Erdem, AA muhabirine yaptığı açıklamada, İdlib'de Rahmet Okulu başta olmak üzere çeşitli eğitim kurumlarının faaliyet gösterdiğini, Lazkiye'de de eğitim ve okul çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi.

Caminin yaklaşık 240 bin dolarlık bütçeyle yeniden imar edilerek tadilatının tamamlandığını ifade eden Erdem, 'Aldığımız bilgilere göre bu bölge yaklaşık 5 bin şehit verdi. Dolayısıyla bu caminin tadilatına karar verildi.' dedi.

Hareste halkının savaş yıllarında büyük sıkıntılar yaşadığını belirten Erden, Şam'a bağlı Jobar semtinde bir kız lisesinin yaklaşık 4 yıl boyunca faaliyet göstermesine destek verdiklerini kaydetti.

Rahmet Derneği olarak savaş yıllarından bu yana Suriye'de eğitim ve insani yardım faaliyetleri yürüttüklerini belirten Erdem, geçen yıl da Duma'da yaklaşık 240 ila 250 bin dolar bütçeyle erkek lisesini hizmete açtıklarını aktardı.

Eğitim çalışmalarına önem verdiklerini vurgulayan Erdem, '900 kadar öğrencisi bulunan ve 3 bin 500 metrekare kullanım alanına sahip olan bu lise eğitim faaliyetlerine devam ediyor.' diye konuştu.

Suriye'nin yeniden ayağa kalkmasının önemli olduğunu dile getiren Erdem, 'Bu bölgenin kurtulması umarız Filistin'in ve Gazze'nin de kurtuluşuna vesile olur.' ifadelerini kullandı.

Erdem, ayrıca caminin yapımına destek veren bağışçılara teşekkür etti.

Adalet Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Bakan Veys, başkentte bakanlık makamında Büyükelçi Yılmaz'la görüştü.

Görüşmede karşılıklı ilgi duyulan bir dizi konu ile iki ülke arasında başta hukuki ve adli alanlar olmak üzere ortak iş birliğini güçlendirmenin yolları ele alındı.

İşkence ve kötü muamele iddialarıyla daha önce de gündeme gelen başkent Şam'daki Tişrin Askeri Hastanesi, son günlerde sosyal medyada paylaşılan görüntülerle yeniden tartışma konusu oldu.

Söz konusu görüntülerden birinde yer alan Basel Farran, hastanedeki uygulamaları ve infaz süreçlerini AA muhabirine anlattı.

Farran, 2013 yılındaki bir bombardımanda yaralandığını ve yakalanmamak için özel bir hastanede tedavi gördüğünü ancak tedavi sonrası Esed rejimine bağlı güçler tarafından alıkonularak Tişrin Askeri HastanesiWne götürüldüğünü dile getirdi.

Hastanenin 'travma bölümü' olarak bilinen eski binasında tutulduğunu belirten Farran, buranın aslında birer koğuşa dönüştürüldüğünü ve farklı güvenlik birimlerince yakalanarak getirilen kişilerin burada tutulduğunu ifade etti.

- 'Gece olunca sayıyı azaltmak için infazlar yapılırdı'

12 yaşındaki kardeşini 2011'de, babasını ise 2014'te 'insan mezbahası' olarak bilinen Saydnaya Hapishanesi'nde kaybettiğini söyleyen Farran, 'Buraya tedavi için değil, idam için getiriliyorduk. Hastanede tedavi diye bir şey yoktu.' dedi.

İnsanların tek kişilik yataklara dörder kişi halinde kelepçelendiğini belirten Farran, 'Gece olunca sayıyı azaltmak için infazlar yapılırdı.' diye konuştu.

- 'En fazla 3 ay dayanabilen vardı'

Koğuşlarda tutulanların çoğunun birkaç ay içinde hayatını kaybettiğini söyleyen Farran, şunları söyledi:

'En fazla 3 ay dayanabilen vardı. Sonrasında ya hastalıktan ya da işkenceden ölüyordu.'

- 'Gardiyanlar çocukları boyunlarına basarak öldürdü'

Tanık olduğu olaylardan birinde yaklaşık 15 çocuğun kısa sürede öldürüldüğünü anlatan Farran, 'Bu çocuklar uzun kalmadılar. Her 2-3 gardiyan bir çocuğun boynuna basarak onları öldürdü. Toplu şekilde bu çocukları infaz ettiler.' dedi.

Yaşlı bir adamın gördüğü ağır işkence sonrası dayanamayıp intihar ettiğini aktaran Farran, 'Uzun zincirle bağlanmıştı. Sürekli ona küfür ve hakaret ediliyordu. Pencere camını kırıp kendi canına kıydı.' diye konuştu.

- 'Azrail' lakaplı yetkili, kimin öleceğine karar veriyordu

Hastanede görev yapan 'Azrail' lakaplı bir yetkilinin infazlarda rol oynadığını anlatan Farran, 'İsmi Haldun'du. Kimin öleceğine o karar veriyordu.' dedi.

Hastaneden çıkmadan bir gün önce bu kişinin kendisine 'Nöbetime hazır ol.' dediğini aktaran Farran, 'Bu, idam edileceğim anlamına geliyordu. Ancak onun nöbetinden bir gün önce başka bir hapishaneye sevk edildim. Bunda da bir hikmet var.' ifadelerini kullandı.

Farran, şöyle konuştu:

'Hayatta kalabilmek için dışarıyı unutmak zorundasın. Sert olmalı ve bulunduğun ortama odaklanmalısın. Aksi halde gerçeklikten kopar, aklını yitirirsin.'

- 'Hâlâ o korkuyla yaşıyorum'

Farran, söz konusu hastanede yaklaşık 9 ay tutulduğunu, daha sonra Adra'daki hastaneye sevk edildiğini ve burada da 5 ay kaldığını söyledi.

Yaşadıklarının ardından 2014 yılında serbest bırakıldığını, ancak ülkede kalmaya cesaret edemediğini dile getiren Farran, 'Serbest kaldıktan sonra hemen Ürdün'e gittim. Hâlâ o korkuyla yaşıyorum.' dedi.

- 'Anlattıklarımıza inanmıyorlardı, şimdi herkes gözleriyle gördü'

Sosyal medyada paylaşılan görüntüleri eşiyle birlikte izlediği sırada videolardan birinde kendisini fark ettiğini belirten Farran, 'Yaşadıklarım bir anda yeniden canlandı. Uzun süre kendime gelemedim, her şey tekrar gözümün önüne geldi.' ifadelerini kullandı.

Son dönemde yayılan işkence görüntülerinden önce birçok kişinin anlattıklarına inanmadığını söyleyen Farran, 'Şimdi herkes kendi gözleriyle gördü. Biz yalan söylemiyorduk.' dedi.

İsrail, İran destekli silahlı grupların olası saldırılarını önleme iddiasıyla 'Sufa 53' ya da 'Büyük Fırtına' olarak adlandırılan projeyi 2022 yılında başlattı.

Proje hattı, Kuneytra'nın kuzeyindeki Hadr beldesi çevresinden başlayarak kuzeyde Cıbata el-Haşab ve Hamidiye köylerinden geçiyor. Hat, Kuneytra'nın orta kesiminde Kahtaniye, Ruvayhine, Bir Acem ve Breyka'ya uzanırken güneyinde ise El-Aşa üzerinden üçlü sınır noktasına kadar devam ediyor.

Proje kapsamında yaklaşık 8 metre genişliğinde askeri bir yol açıldı, yolun her iki tarafı da yaklaşık 5 metre yüksekliğinde toprak setlerle güçlendiriliyor. Gözlem noktaları ve askeri mevzilerle desteklenen hat, İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri sınırına paralel ilerliyor.

İsrail'in ateşkes hattı içindeki ilerleyişinin 300 ile 1000 metre arasında değiştiği, çalışmaların 2024 yılının sonlarında hız kazandığı ve özellikle Esed rejimin devrilmesinin ardından sahadaki faaliyetlerin yoğunlaştığı ifade ediliyor.

Bu genişleme, Kuneytra kırsalında binlerce dönüm tarım arazisini kullanılamaz hale getirdi, bölgedeki su akışı ve doğal yapıyı da olumsuz etkiledi.

-'Kuzeyde ve orta kırsalda toplam 12 bin dönüm alan zarar gördü'

Kuneytra Medya Müdürü Muhammed es-Said, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 'Sufa 53' projesinin 2022 yılı ortasında başladığını belirtti.

İş makineleriyle hendekler kazıldığını ve toprak setler oluşturulduğunu belirten Said, çalışmaların Hadr beldesi çevresinden başlayarak kuzey ve orta kırsala yayıldığını, tarım ve mera arazilerinde büyük kayıplar yaşandığını ifade etti.

Yerel yönetimin zarar tespiti yaptığını kaydeden Said, 'Kuzeyde ve orta kırsalda toplam 12 bin dönüm alan zarar gördü.' dedi.

Bölgedeki Birleşmiş Milletler (UNDOF) güçleriyle temas kurulduğunu aktaran Said, ancak bilgi akışının kısıtlı olduğunu ve medya erişiminin engellendiğini ifade etti.

- 'Tarım arazilerine kimyasal maddeler püskürtüldü'

Cıbata el-Haşab beldesinde yaşayan çiftçi Ebu Saddam Hasan Ahmed, proje nedeniyle yaklaşık 10 dönüm meyve arazisini kaybettiğini söyledi.

400 metrekarelik ahırının da hendek içinde kaldığını belirten Ahmed, oğlunun 2024'ten bu yana İsrail güçlerince alıkonulduğunu ve akıbetine dair bilgi alamadıklarını ifade etti.

Beldede 7 bin dönümden fazla arazinin kaybedildiğini aktaran Ahmed, doğal koruma alanlarının tahrip edildiğini, ormanlık alanların ise yok edildiğini söyledi.

'Tarım arazilerine kimyasal maddeler püskürtüldü. Bu da yüzlerce dönüm ürünün yok olmasına yol açtı.' diyen Ahmed, kazılan hendeklerin su akışını engellediğini, ani su boşalmalarının tarım arazilerine ve yollara zarar verdiğini dile getirdi.

- 'Bu durum hayvancılık ve tarımı doğrudan etkiledi'

Belde muhtarı Muhammed Mazen Meryud, hendeğin yaklaşık 5 metre derinliğinde kazıldığını ve hattın yanında toprak setler oluşturulduğunu belirtti.

Yaklaşık 7 bin dönüm arazinin kaybedildiğini kaydeden Meryud, 'Bu durum hayvancılık ve tarımı doğrudan etkiledi. Proje, yağmur sularını da etkiliyor, hendek erozyona yol açıyor.' diye konuştu.

Etkilerin yalnızca bir beldeyle sınırlı olmadığını vurgulayan Meryud, tüm Kuneytra genelinde hissedildiğini söyledi.

Ormanlık alanların tahrip edildiğini, bazı bölgelere girişin engellendiğini ifade eden Meryud, bölgedeki baskın, alıkoyma ve kontrol noktalarının da arttığını dile getirdi.

Meryud, uluslararası topluma çağrıda bulunarak ihlallerin durdurulması ve kalıcı çözüm için Birleşmiş Milletler ile ilgili tarafların devreye girmesi gerektiğini söyledi.

Emced Yusuf tarafından 2013 yılında gerçekleştirilen katliamda yakınlarından 7 kişiyi kaybeden Fadıl, Yusuf'un akrabalarını öldürdüğü videoları izledikçe kahrolduğunu dile getirdi.

Golan Türkmenlerinden Nevra İbrahim Fadıl, AA muhabirine 2011 yılında yerlerinden edildiklerini ancak katliamın dehşetini yıllar sonra yayımlanan görüntülerle öğrendiklerini anlattı.

Videoda kayınbiraderine yapılan işkenceye tanık olduklarını söyleyen Fadıl, 'Videoda Emced, kayınbiraderime 'Korkma, yanındayım, beraberiz' diyerek güven veriyor. Ardından 'Şimdi atla' dediği anda onu vurduğu görülüyor. Bu görüntüleri her izlediğimizde kalbimiz yeniden yanıyor.' ifadelerini kullandı.

Akrabalarının yıllarca hapiste olduğunu sanarak umutla beklediklerini anlatan Fadıl, şöyle devam etti:

'Kayınvalidem son nefesine kadar iki oğlunun hapisten çıkmasını bekledi ama onları göremeden hayatını kaybetti. Kayınvalidemin kardeşi de aynı şekilde, çocukları ve eşi, Emced Yusuf tarafından öldürüldü.'

Fadıl, Emced Yusuf'un emniyet güçleri tarafından yakalanmasından büyük mutluluk duyduklarını belirterek, 'Emced'in yakalanmasıyla Suriye'de herkes sevindi. Bizim ilk isteğimiz, şehitlerimizin çıkarılarak şehitler mezarlığına defnedilmesi.' dedi.

Tadamun Mahallesi'nde çok sayıda ailenin benzer acıyla adalet beklediğini hatırlatan Fadıl, 'Yıllarca kendimizi hapisteler diye avuttuk ama onları çukurlara atıp yaktılar. Bu hangi dinde, hangi vicdanda var?' sözleriyle tepkisini dile getirdi.

Katliamın faili olduğu belirtilen devrik Esed rejiminin eski istihbarat görevlisi Emced Yusuf, Suriye İçişleri Bakanlığı güçlerince 24 Nisan'da yakalanmıştı.

- Tadamun Katliamı

Devrik lider Beşşar Esed rejim güçlerinin 16 Nisan 2013'te başkent Şam'ın güneyindeki Tadamun Mahallesi'nde en az 41 sivili öldürdüğüne ilişkin görüntüler, ilk kez 2022'de ortaya çıkmıştı.

Bazı uluslararası basın yayın organları ile sosyal medyada yer alan görüntülerde, yüzü açıkça görünen Esed rejiminin istihbarat görevlisi Emced Yusuf'un, gözleri bağlı ve kelepçeli şekilde gözaltına alınan ve koşmaları söylenen sivilleri vurduğu görülmüştü.

Ekim 2023'te katliamın faili Yusuf'un hala askeri üste çalıştığı ortaya çıkmış, dönemin ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, aynı yıl Yusuf ve ailesine ABD'ye giriş yasağı getirildiğini duyurmuştu.

Necib, başkent Şam'daki Adalet Sarayı'nda bulunan Dördüncü Ceza Mahkemesi'nde hakim karşısına çıktı.

Yoğun güvenlik önlemleri altında gerçekleştirilen duruşmaya Suriye Başsavcısı ve kurban yakınları ile çok sayıda basın mensubu katıldı.

Televizyonlardan canlı yayınlanan duruşmada Necib'in, mahkeme salonunda demir korkuluklar ardındaki özel bir bölümde tutulduğu görüldü.

Duruşmanın ilerleyen günlerde de devam etmesi bekleniyor.

Beşşar Esed'in kuzeni olan Necib, 2008-2011 yıllarında Dera'da Siyasi Güvenlik Şubesi Başkanı olarak görev yapmıştı.

Bölgede toplanan kalabalık, sloganlar atarak yetkililerden şüphelinin suçun işlendiği bölgede yargılanmasını talep etti.

Katliamda hayatını kaybedenler arasında Filistin kökenlilerin de bulunduğunu belirten katılımcılar, katliamın yaşandığı bölgeye çiçek bırakarak, Suriye ve Filistin bayrakları açtı.

AA muhabirine konuşan mahalle sakinlerinden Ümmü Muhammed, yaşadığı duyguyu 'tarifi mümkün olmayan bir sevinç' olarak nitelendirerek, 'Bütün dünya bizi duysun, onu burada istiyoruz, suçunu işlediği yerde yargılansın.' dedi.

-'Allah bütün zalimlerden intikamını alsın'

Ümmü Muhammed, 'Özgürleşmeye sevindik ama bu sevinç daha büyük, alışılmışın dışınsa bir sevinç. Sevincimi paylaşmak ve ifade etmek için koşarak katliamın yapıldığı yere geldim.' diye konuştu.

Yaşadıkları sevincin 'kurtuluş sevincinden bile büyük' olduğunu ifade eden bir diğer mahalle sakini Ümmü Bilal ise, sabahın erken saatlerinden itibaren bölgede bulunduklarını ve duygularını ifade etmekte zorlandığını söyledi.

Ümmü Bilal, 'Sabahın erken saatlerinden beri buradayız. Elimizden bir şey gelse yaparız. Duygularımızı ifade etmekte zorlanıyoruz. İnşallah Allah ondan intikam alır. Allah her zalimden intikamını alsın.' şeklinde konuştu.

-'Zalimi affetmek, şehitlerin kanına ihanettir'

Şam kırsalındaki Felita köyünden Yusuf Asakir de adalet beklentisini dile getirerek, halka karşı suç işleyen herkesin hesap vermesi gerektiğini vurguladı.

Asakir, 'Zalimi affetmek, şehitlerin kanına ihanettir. Toprağın altına gömülen bu şehitler, bizim yürüdüğümüz yolu aydınlattı. Allah'ın bizi zafere ulaştıracağından hiçbir zaman umudumuzu kesmedik.' ifadelerini kullandı.

Emced ve arkadaşlarının bu bölgede yaşadıklarını ve burayı suç faaliyetleri için bir merkeze çevirdiklerini ifade eden Asakir, 'Yemin ederim ki, sevinçten titriyorum. Onu görmeyi çok istiyorum ama tepkimin ne olacağını bilmiyorum, belki de kendimi tutamam.' dedi.

Mahalledeki molozların devrik rejim unsurlarının katliamlarını gizlemek için getirildiğini söyleyen Asakir sözlerine şöyle devam etti:

'Burada tanık olduğumuz katliamlar, buzdolabı katliamları kadar korkunçtu. Cesetlerin üzerine otomobil lastikleri konulup yakıldığını gördüm. Dört ya da beş ceset bir arada yakılıyordu. Kadınların da böyle yakıldığına şahit oldum. Yüzlerce hatta binlerce kurbandan bahsediyoruz. Rejimin çöküşünden iki ay önce küçük araçlarla yüzlerce çuval dolusu şehit kalıntısını buradan taşıdılar.'

Asakir, duvarlardaki siyahlıkların, şehitlerin yakıldığı lastiklerin izleri olduğunu, kurbanların bazılarının öldürüldükten sonra bazılarının ise canlıyken yakıldığını ayrıca vurguladı.

-Tadamun Katliamı

Devrik lider Beşşar Esed rejim güçlerinin 16 Nisan 2013'te başkent Şam'ın güneyindeki Tadamun Mahallesi'nde en az 41 sivili öldürdüğüne ilişkin görüntüler, ilk kez 2022'de ortaya çıkmıştı.

Bazı uluslararası basın yayın organları ile sosyal medyada yer alan görüntülerde, yüzü açıkça görünen Esed rejiminin istihbarat görevlisi Yusuf'un, gözleri bağlı ve kelepçeli şekilde gözaltına alınan ve koşmaları söylenen sivilleri vurduğu görülmüştü.

Ekim 2023'te katliamın faili Yusuf'un hala askeri üste çalıştığı ortaya çıkmış, dönemin ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, aynı yıl Yusuf ve ailesine ABD'ye giriş yasağı getirildiğini duyurmuştu.

Suriye resmi haber ajansı SANA'ya göre Şara, Orta Doğu turu kapsamında gittiği Katar'ın başkenti Doha'da Emir Temim Bin Hamed ile bir araya geldi.

Görüşmeye Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani'nin yanı sıra iki ülkeden yetkililer katıldı.

Taraflar, görüşmede ikili ilişkilerin önemini vurgulayarak, özellikle ekonomi ve yatırım alanları başta olmak üzere çeşitli sektörlerde işbirliğinin geliştirilmesi ve ticari bağların güçlendirilmesini değerlendirdi.

Cumhurbaşkanı Şara, Suriye'nin, Katar ve İran saldırılarına maruz kalan diğer Arap ülkeleriyle dayanışma içinde olduğunu yineledi.

Görüşmede ayrıca bölgesel ve uluslararası gelişmeler ile bölge güvenliği ve istikrarının korunmasına yönelik koordinasyon imkanları ele alındı.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, dün Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile görüşmüştü.

Suriye Kara ve Deniz Sınır Kapıları Genel İdaresi Halkla İlişkiler Müdürü Mazin Alluş, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Cdeydet Yabus Sınır Kapısı'nın yalnızca sivil geçişler için kullanıldığını ve hiçbir askeri amaç taşımadığını belirtti.

Bölgede silahlı grup veya milis varlığının söz konusu olmadığına dikkati çeken Alluş, kapının da sivil ve yasal çerçevenin dışındaki hiçbir faaliyete geçit vermeyecek biçimde işletildiğini vurguladı.

Alluş, yolcu güvenliği dikkate alınarak, olası riskler ortadan kalkana kadar sınır kapısındaki geçişlerin geçici olarak durdurulduğunu kaydetti.

Cdeydet Yabus Sınır Kapısı Halkla İlişkiler Müdürü Muhammed el-Kasım da AA muhabirine, İsrail tarafından yapılacağı bildirilen tahliye sonrası, gümrük kapısındaki sivil ve ticari araçların boşaltılarak kapının geçici olarak kapatıldığını söyledi.

Kasım, sağlık ekiplerinin seferber edildiğini dile getirerek, Cdeydet Yabus Sınır Kapısı'nın tamamen insani nitelikte olduğunu, sivil ve ticari amaçlarla kullanıldığını ifade etti.

Han Şeyhun'daki etkinliğe Afet ve Acil Durumlar Bakanı Raid Salih, Cumhurbaşkanlığı Basın Danışmanı Ahmed Muvaffak Zeydan, İdlib Valisi Muhammed Abdurrahman ile çok sayıda görgü tanığı ve bölge halkı katıldı.

'Unutulmayan hikaye, ölümsüz bir hak' başlığıyla düzenlenen etkinlikte, saldırıda hayatını kaybedenlerin fotoğrafları çocuklar tarafından taşındı.

Saldırının görgü tanıklarından Abdurrahman Halave, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 4 Nisan 2017 sabahı hava saldırısı sesleri duyduklarını ve ilk başta bunun rutin bir bombardıman olduğunu düşündüklerini söyledi.

Halave, boğulma vakalarının artmasıyla saldırının kimyasal olduğunu anladıklarını belirterek, 'O gün 93 kişi hayatını kaybetti, 554 kişi ise etkilenerek hastanelere sevk edildi.' dedi.

İlçelerinde çok sayıda katliam işlendiğini vurgulayan Halave, uluslararası topluma çağrıda bulunarak, 'Başta hububat siloları olmak üzere birçok noktada katliam yapan sorumluların yargılanmasını ve hesap vermesini istiyoruz.' ifadelerini kullandı.

-'O gün kıyamet günü gibiydi'

Bir diğer görgü tanığı Bessam Tafran da kimyasal saldırı sırasında Rus savaş uçaklarının ilçeyi bombaladığını belirtti.

Tafran, saldırının sorumlularının hala yargılanmamasından duyduğu üzüntüyü dile getirerek, 'O gün kıyamet günü gibiydi.' dedi.

-'Kardeşimi defne hazırlarken ağzından köpük çıkmaya başladı'

Mustafa Berekat ise sabah saat 06.00 civarında hafif bir patlama sesi duyduğunu, küçük kardeşlerinden birinin kimyasal gazdan etkilenerek kalbinin yaklaşık 5 saat durduğunu söyledi.

Berekat, 'Kardeşimi defne hazırlarken ağzından köpük çıkmaya başladı. Allah ona yeniden hayat verdi. Roketin düştüğü yer evimize çok yakındı.' diye konuştu.

Daha önceki saldırılarda fosfor içerikli mühimmat nedeniyle kendisi ve kardeşinin yaralandığını ve Türkiye'de tedavi gördüklerini belirten Berekat, sadece Han Şeyhun saldırısı değil, Suriye genelinde işlenen tüm saldırılar nedeniyle sorumluların yargılanmasını talep etti.

-Han Şeyhun'un kimyasal saldırısı

İdlib'in güneyindeki Han Şeyhun ilçesi, 2014'ten itibaren askeri muhalifler ve rejim karşıtı silahlı grupların kontrolündeydi.

İlçe, 4 Nisan 2017'de Esed rejiminin kimyasal silahlı katliamıyla en az 100 kişiyi öldürmesinin ardından dünya gündemine oturdu.

Bunun üzerine ABD, 7 Nisan'da rejime ait Şayrat Askeri Hava Üssü'nü vurarak rejime sınırlı tepki gösterdi.

Türkiye, Rusya ve İran, 4-5 Mayıs 2017'deki Astana toplantısında Han Şeyhun'u da içeren alanı İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi ilan etti.

Ancak tüm bunlar, Han Şeyhun'u Esed rejimi ve destekçilerinin yoğun saldırılarının hedefi olmaktan kurtaramadı.

Birleşmiş Milletler (BM) ile Kimyasal Silahları Yasaklama Örgütü (KSYÖ) ortak soruşturma misyonu (JIM), 27 Ekim 2017'de saldırının rejim tarafından düzenlendiğini doğruladı.

Uluslararası hukuk nezdinde savaş suçu işlediği ortaya koyulmuş olsa da katliamın sorumluları, Rusya'nın engellemesi üzerine Uluslararası Ceza Mahkemesinde yargılanamadı.

Suriye'nin tarihi öneme sahip Emevi Camisi'nde kılınan cuma namazının ardından başlayan gösteride, katılımcılar İsrail ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu karşıtı sloganlar attı.

Cami avlusu ve çevresinde toplanan kalabalık, Filistin bayrakları taşıyarak Gazze Şeridi ile dayanışma mesajları verdi.

Tarihi Hamidiye Çarşısı'ndan gelen grupların da katılımıyla kalabalık artarken, Filistinli tutuklulara yönelik uygulamalara tepki gösterildi.

- İsrail, Filistinlilere idam cezası yasasını onayladı

İsrail Meclisi, İran'a saldırıların gölgesinde Filistinli esirlere idam cezası getirilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını onaylamıştı.

Yasaya göre, 'İsrail'in varlığını inkar etme amacıyla bir İsrailliyi veya burada yaşayan birini öldürmek' suçlamasıyla hüküm giyenler idam edilebilecek.

Uluslararası hak ve hukuk örgütleri özellikle yasanın bu maddesinin 'Filistinlileri' hedef almak için hazırlandığına dikkati çekiyor.

Yasa, idam cezası kararı için oy birliği şartının aranmamasını ve kararın hakimlerce salt çoğunlukla verilmesini öngörüyor.

Yasa ile işgal altındaki Batı Şeria'da da İsrail askeri mahkemelerinin idam cezası verebilmesinin önü açıldı. İşgal altındaki Batı Şeria'da askeri mahkemelerin Filistinli esirlere ölüm cezası vermesi halinde, af ve temyiz yolu kapalı olacak.

İsrail'de yargılanan Filistinli esirler için ise idam cezası ömür boyu hapis cezasına çevrilebilecek.

İsrailli bazı insan hakları örgütleri, Meclisten geçen yasanın iptali için İsrail Yüksek Mahkemesine başvuruda bulundu.

İsrail Yüksek Mahkemesi, Arap Azınlıkları Hukuk Merkezi 'Adalah'ın başvurusu üzerine yasa hakkında 24 Mayıs'a kadar ihtiyati tedbir kararı getirmişti.

Suriye Dışişleri Bakanlığı Uluslararası İşbirliği Dairesi Başkanı Kuteybe Kadiş, Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Şefi Tom Fletcher ve BM Kalkınma Programı Direktörü Alexander De Croo, başkent Şam'da ülkenin toparlanma sürecine ilişkin öncelikleri belirleyen ulusal çerçeveye dair ortak basın açıklaması yaptı.

Kadiş, Suriye'nin uluslararası işbirliği kapsamında toparlanma önceliklerini içeren resmi beyanını sunduklarını belirtti.

Söz konusu belgenin, ülkenin vizyonunu ve önceliklerini ortaya koyan net bir ulusal çerçeve olduğunu ifade eden Kadiş, dört temel öncelik alanı belirlendiğini söyledi.

Kadiş, bu dört öncelik alanını, 'hayati altyapının yeniden inşası, temel hizmetlerin yeniden başlatılması, sosyal ve ekonomik dayanıklılığın güçlendirilmesi ile mayınlar ve savaş kalıntılarının temizlenmesiyle eş zamanlı olarak kamu kurumlarının yeniden inşası' şeklinde sıraladı.

Suriye halkının uzun yıllar süren savaş ve yıkımın ardından yaşamlarını yeniden kurmayı hedeflediğini dile getiren Kadiş, 'İnsanlar evlerinde elektrik, toplumlarında temiz su, çalışan hastaneler ve her çocuk için eğitim istiyor. İş imkanları, geçim kaynakları ve işleyen bir ekonomi talep ediyorlar. Aynı zamanda güven duydukları kamu kurumları görmek istiyorlar.' dedi.

Kadiş, BM'nin üst düzey temsilcilerinin Suriye'ye ilk kez birlikte gerçekleştirdiği bu ziyaretin daha entegre bir yaklaşımın benimsendiğine işaret ettiğini belirtti.

Suriye'de önceliklerin değiştiğini vurgulayan Kadiş, artık temel hedefin insanların kamplarda kalmasını sağlamak değil, onların güvenli şekilde evlerine dönmelerine yardımcı olmak olduğunu ifade etti.

Altyapı, sağlık ve eğitim hizmetlerinin yeniden sağlanmasının hayati önem taşıdığını belirten Kadiş, 'Su, hastane ve okulların yeniden işler hale getirilmesi hayat kurtarır. Bunlar ikincil ihtiyaçlar değildir. Toparlanma süreci ertelenemez.' diye konuştu.

Kadiş, 'Kamplarsız Suriye' girişiminin de bu hedef doğrultusunda başlatıldığını aktararak, yerinden edilen Suriyelilerin çadırlardan çıkarılarak insani ve sürdürülebilir yaşam koşullarına kavuşturulmasının amaçlandığını söyledi.

Geri dönüş bölgelerinde altyapı, konut, su, eğitim ve sağlık hizmetlerinin yeniden tesis edilmesi gerektiğini vurgulayan Kadiş, bu sürecin hükümet öncülüğünde ve uluslararası ortaklarla işbirliği içinde yürütüleceğini, güvenli, gönüllü ve sürdürülebilir geri dönüşlerin destekleneceğini ifade etti.

-'Suriye'de yaklaşık 16 milyon kişi hala insani yardıma ihtiyaç duyuyor'

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, 'Suriye'de yaklaşık 16 milyon kişinin hala insani yardıma ihtiyaç duyduğunu' belirtti.

Son 15 ayda kaydedilen ilerlemenin umut verici olduğunu belirten Fletcher, ülkede yürütülen çalışmaların hız kazanacağını, mayın temizleme faaliyetleri de dahil olmak üzere insani yardım sürecinin kademeli olarak acil yardımdan uzun vadeli kalkınmaya geçeceğini söyledi.

Suriye'nin daha geniş bölgesel krizlerin dışında tutulmasının önemine işaret eden Fletcher, 'Hepimiz bunun gerekliliğinin farkındayız. Artık Suriye'nin sorun ithal eden bir ülke olmaktan çıkıp, bölgeye gerçek çözümler ve istikrar ihraç eden bir aktöre dönüşme potansiyeli var.' dedi.

- 'Yurt dışından yaklaşık 1,5 milyon kişi ülkeye geri döndü'

Suriye'nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, mevcut iyimserliğin önemli olduğunu ancak bunun sahadaki çalışmalarla desteklenmesi gerektiğini belirtti.

Olabi, BM'nin insani yardım ve kalkınma alanlarından sorumlu en üst düzey iki yetkilisinin aynı ziyaret kapsamında Suriye'de bulunmasının önemli bir gelişme olduğunu ifade ederek, 'Bu, ortaya koyduğumuz net plan ve stratejilerin BM kuruluşları tarafından desteklenmesi ve bu kurumlarla entegrasyon sağlanması açısından bir başarıdır.' dedi.

Suriye'de insani ve ekonomik göstergelerde ilerleme kaydedildiğine dikkati çeken Olabi, geçen yıl mevcut olan birçok kampın artık bulunmadığını, insani yardımların sürdüğünü ve ekonomik toparlanma sürecinin devam ettiğini söyledi.

'Yurt dışından yaklaşık 1,5 milyon kişi ülkeye geri döndü.' diyen Olabi, henüz yolun sonundaki ışığa ulaşmadıklarını ancak doğru yolda ilerlediklerini, bu süreci hızlandırmak ve daha fazla insanın geri dönüş sürecine dahil olmasını sağlamak için çalıştıklarını vurguladı.

Olabi, yürütülen çalışmaların tüm Suriyelilerin yararına sonuç vermesini temenni etti.

İstanbul İlim ve Kültür Vakfı Başkanı Sait Yüce, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye ile Suriye'nin tarih boyunca güçlü bağlara sahip iki kardeş ülke olduğunu belirterek, ortak değerler temelinde küresel sorunlara çözüm üretmeyi hedeflediklerini söyledi.

Ülkelerin asırlardır ortak inanç, kültür ve toplumsal değerlere sahip olduğunu vurgulayan Yüce, bölgenin geçmişte büyük acılar ve zorluklar yaşadığını ancak bugün yeni bir döneme girildiğini ifade etti.

Dünyada yaşanan krizlerin çözümüne katkı sunmayı amaçladıklarını belirten Yüce, 'Bu toplantıda, Kur'an ve sünnetten istifade ederek küresel krizlere çözümler üretmeyi ve insanlığın karşı karşıya olduğu sorunlara çareler aramayı hedefliyoruz.' dedi.

Yüce, güç, çıkar ve çatışma temelli anlayışların yerine, adalet, yardımlaşma, barış ve sevgi esaslarına dayanan bir medeniyet inşa edilmesi gerektiğini dile getirdi.

Bu süreçte akademik çevreler, eğitim kurumları ve ilim insanları arasında işbirliğinin önemine işaret eden Yüce, 'Üniversitelerimizin, medreselerimizin ve alimlerimizin birlikte çalışması ve tecrübelerini paylaşması büyük önem taşıyor.' diye konuştu.

Düzenlenen toplantının bir başlangıç olduğunu söyleyen Yüce, ilerleyen süreçte benzer etkinliklerin İstanbul'da da devam edeceğini kaydetti.

Yüce, 'Sayın Bakan, Müsteşar ve üniversite yönetimiyle bu çalışmaların İstanbul'da sürdürülmesi konusunda mutabakata vardık. Daha geniş kapsamlı işbirlikleriyle bu süreci karşılıklı olarak devam ettirmeyi ümit ediyoruz.' ifadelerini kullandı.

-'Medeniyet ve insanlık krizi'

Suriye Cumhurbaşkanı Basın Danışmanı Ahmed Muavffak Zeydan da İslam dünyasının karşı karşıya bulunduğu medeniyet ve insanlık krizlerine karşı Kur'an merkezli çözümler geliştirilmesi gerektiğini belirtti.

Söz konusu girişimin ümmetin yaşadığı krizler karşısında önemli bir adım olduğunu dile getiren Zeydan, İslam dünyasının uzun süredir medeniyet krizleri, insani sorunlar ve savaşlarla karşı karşıya bulunduğunu, bu süreçte İdlib'de başlatılan 'Saldırıya Karşı Koyma Operasyonu'nun önemli bir umut oluşturduğunu kaydetti.

Zeydan, 'Bu süreç, Dımaşk'a ulaşılması ve Şam'ı kontrol altında tutan yapının ortadan kaldırılmasıyla, uzun süredir ümmeti etkileyen umutsuzluğun sona ermesine vesile oldu.' dedi.

Bugün yaşanan krizin artık yalnızca bir ülke ya da bölgeyle sınırlı olmadığını, küresel bir nitelik kazandığını belirten Zeydan, bu nedenle araştırmacılar, alimler, düşünürler ve aydınların ortak bir çaba içinde hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Zeydan, mevcut gerçekliğin doğru anlaşılmasının önemine işaret ederek, 'Öncelikle yaşanan durumun doğru okunması, ardından Kur'an ayetlerinin ve şer'i çözümlerin bu gerçeklik üzerine uygulanması gerekir. Kur'ani çözümler üretmenin ilk şartı, meselenin bağlamını ve mevcut durumu doğru anlamaktır.' ifadelerini kullandı.

Konuşmasında, Pakistanlı düşünür Abul A'la Mevdudi'nin tefsirine de değinen Zeydan, Mevdudi'nin yaklaşımının 'önce yaşanan gerçekliği anlamaya, ardından Kur'an ayetlerini bu gerçeklik üzerine uygulamaya' dayandığını söyledi.

Sempozyumun açılış oturumuna Suriye Yükseköğretim Bakanı Mervan el-Halabi, Şam Üniversitesi Rektörü Mustafa Saim ed-Dehir ve Şeriat Fakültesi Dekanı İmaddüddin Reşit ile Türkiye ve Suriye'den çok sayıda akademisyen katıldı.

İsrail ordusu, Baas rejiminin devrilmesinden bu yana Kuneytra ili kırsalında ateşkes anlaşmasını ihlal eden uygulama ve saldırılarına devam ediyor.

Ateşkes hattı dışında düzenlenen baskınlarda İsrail güçlerinin en az 55 Suriyeliyi alıkoyduğu belirtiliyor.

Turunş köyünden Kenan Bekir de yaklaşık 8 ay önce, gece saatlerinde İsrail ordusuna bağlı 200 civarında askerin katıldığı bir baskınla evinden alıkonuldu.

Üç çocuk babası Kenan'ın annesi Huda Bekir, AA muhabirine, oğlunun alıkonulduğu gece yaşananları anlattı.

Olayın yaklaşık 8 ay önce gece saatlerinde gerçekleştiğini belirten Bekir, İsrail askerlerinin köyde düzenlediği baskın sırasında evlerini kuşattığını söyledi.

Gece yoğun silah sesleri, taş atılması ve ses bombalarıyla uyandıklarını ifade eden Bekir, ilk başta gelenlerin hırsız olduğunu düşündüklerini ancak daha sonra İsrail askerleri olduğunu anladıklarını dile getirdi.

-Darbederek alıkonuldu

Bekir, askerlerin megafonla evdeki erkeklerin dışarı çıkmasını istediğini, bunun üzerine oğlu Kenan'ın evden çıktığını ve askerler tarafından darbedilerek, alıkonulduğunu aktardı.

İsrail askerlerinin evde geniş çaplı arama yaptığını kaydeden Bekir, 'Sürekli silah ve silah deposu sordular. Evde hiçbir şey bulamadılar, sadece bir tabanca aldılar. Buna rağmen oğlumu götürdüler.' dedi.

Arama sırasında evdeki eşyanın tahrip edildiğini ve aile bireylerine kötü muamelede bulunulduğunu belirten Bekir, askerlerin kendilerini bir odaya kilitledikten sonra Kenan'ı götürerek bölgeden ayrıldığını ifade etti.

Yaklaşık 200 askerin katıldığı baskında evin ve çevresinin tamamen kuşatıldığını aktaran Bekir, oğlunun herhangi bir silahlı grupla bağlantısı olmadığını vurguladı.

Üç çocuk babası Kenan'ın ardından ailesinin zor günler geçirdiğini anlatan anne Bekir, 'Küçük yaştaki torunlarım sürekli babalarını soruyor. Baskın gecesinin korkusundan artık evlerinde değil, benim yanımda uyuyorlar.' dedi.

Bekir, baskın esnasında evde herhangi bir silah deposu bulamayınca askerlerin Kenan'ın küçük oğlunu da sorguladığını, evden ayrılmadan önce ise tüm telefonlara el koyduklarını ifade etti.

Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yaptığını aktaran Bekir, 'Oğlum Hizbullah üyesi değil. Silah tüccarı da değil. O, koyun ve keçi yetiştiren bir çiftçidir.' diye konuştu.

Oğlunun hayatından endişe ettiğini dile getiren Bekir, 'Üşüyor mu, aç mı, susuz mu? Bir an bile onu düşünmeden duramıyorum. Torunlarım onunla yeniden kavuşmak için her namazda dua ediyor.' ifadelerini kullandı.

Oğlunun akıbetine ilişkin resmi bir bilgiye ulaşamadıklarını belirten Bekir, daha önce serbest bırakılan bazı kişilerin Kenan'ı gördüklerini ve 'iyi olduğunu' söylediklerini ancak bunun kendileri için yeterli olmadığını anlattı.

Suriyeli anne Huda Bekir, oğlunun ve diğer alıkonulan kişilerin serbest bırakılması çağrısında bulunarak, 'Hepsinin ailesi, çocukları var. Tek isteğimiz onların evlerine dönmesi.' dedi.