Özbekistan'daki Semerkant Devlet Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen '100 Yıllık Vasiyet: Semerkant Türkoloji Kurultayı'nın açılışında katılımcılara Özbekçe ve Türkçe olarak hitap eden Zorlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın selamlarını katılımcılara ileterek, Semerkant'ta bulunmaktan memnuniyet duyduğunu söyledi.

Birinci Bakü Türkoloji Kurultayında alınan karar gereği bir sonraki kurultayın Semerkant'ta yapılmasının planlandığını hatırlatan Zorlu, ancak dönemin şartları nedeniyle bunun gerçekleştirilemediğini ifade etti.

Zorlu, 'Bugün sadece bir kurultay yapmıyoruz. 1926'da Bakü'de yarım kalan, engellenen ve tam bir asırdır bekleyen tarihi kurultayı 100 yıl sonra Semerkant'ta gerçekleştiriyoruz. Yüz yıllık hasreti ve eksikliği bugün burada tamamlıyoruz.' dedi.

Bakü'de verilen sözün bir asır sonra Özbekistan'ın kalbinde hayat bulduğuna işaret eden Zorlu, 'Bakü'de verilen söz, bir asır sonra ata yurdumuz Özbekistan'ın kalbinde, Semerkant'ın lacivert kubbeleri altında bugün vücut buluyor.' değerlendirmesinde bulundu.

- Ortak dil ve alfabe

Türk dünyasının geleceğinde dil ve kültür bağlarının belirleyici rol oynayacağını vurgulayan Zorlu, ortak dil ve alfabenin Türk devletleri arasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel bütünleşmenin en stratejik unsurlarından biri olduğunu söyledi.

Zorlu, Türk dünyasında ortak alfabe çalışmalarının önemli aşama kaydettiğini, Türk devletlerinin birbirlerini tercüman olmadan anlayabilecekleri bir zeminin güçlendiğini ifade ederek, 'Yüz yıl önce bizi ayıran duvarları, bugün dilimizin ve kültürümüzün gücüyle yıkıyoruz. Geleceği inşa etmenin yolu, bu bağları daha da güçlendirmekten geçer. Ortak dil ve ortak alfabe, Türk dünyasının gelecekteki siyasi, iktisadi ve kültürel entegrasyonunun en stratejik anahtarıdır.' görüşünü paylaştı.

İsmail Gaspıralı'nın 'Dilde, fikirde, işte birlik' düşüncesinin bugün somut projelerle desteklendiğinin altını çizen Zorlu, Türk Dünyası Ortak Türkçe Sınav Sistemi projesinin tanıtımının bu ay İstanbul'da yapılacağını, ardından Kocaeli'de Türk Dünyası Gençlik Kampı düzenleneceğini ve sonbaharda gerçekleştirilecek Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi hazırlıklarının sürdüğüne değindi.

- 'Türkiye-Özbekistan ilişkileri en güçlü dönemini yaşıyor'

Türkiye ile Özbekistan arasındaki ilişkilere de değinen Zorlu, iki ülke ilişkilerinin tarihindeki en güçlü dönemlerden birini yaşadığını söyledi.

İki cumhurbaşkanı arasındaki karşılıklı güvenin ilişkilerin temel itici gücü olduğunu dile getiren Zorlu, 'Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ile Sayın Cumhurbaşkanımız Şevket Mirziyoyev arasındaki karşılıklı güven, bu ilişkilerin itici gücü olmuştur. İki liderin 'kapsamlı stratejik ortaklık' vizyonu, sadece diplomasiyi değil; ticareti, kültürü, ilmi ve gençliği birleştiren çelikten bir köprü kurmuştur.' diye konuştu.

Zorlu, bu yıl Ankara'da Emir Timur'un doğumunun 690. yılı dolayısıyla anma programı düzenlendiğini, ayrıca Babür Şah'ın da Türkiye'de çeşitli etkinliklerle anılacağını belirterek, 'Semerkant'ta şunu net görüyoruz: Türkiye ile Özbekistan'ın ortak geleceği, ataların mirasına vefa ile inşa ediliyor.' yorumunu yaptı.

Bakü'den Semerkant'a uzanan bu yüz yıllık vasiyet ve ahdin yerine getirilmesinde pay sahibi olan Yunus Emre Enstitüsü, Türk Dil Kurumu, Marmara Üniversitesi ve Semerkant Devlet Üniversitesine şükranlarını sunan Zorlu, yüz yıl sonra vuslata eren bu kurultayın, Türk dünyasının parlak geleceğine ışık tutması temennisinde bulundu.

- 'Ortak alfabe ve dil çalışmaları Türk dünyasının geleceğini şekillendirecek'

Daha sonra kurultaya ilişkin basına konuşan Kürşad Zorlu, Türk dünyasının ortak alfabe, ortak iletişim dili ve ortak terminoloji çalışmalarının gelecekteki entegrasyon sürecinin temelini oluşturacağını söyledi.

Kurultayın, 1926 yılında Bakü'de gerçekleştirilen Birinci Türkoloji Kurultayının ardından yüz yıl sonra düzenlenen tarihi bir buluşma olduğuna dikkati çeken Zorlu, Semerkant'ın Türk dünyası açısından özel bir anlam taşıdığını dile getirdi.

Zorlu, geçen yıl Semerkant'ta gerçekleştirilen zirvede Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) liderlerinin girişimiyle UNESCO tarafından 3 Eylül'ün 'Türk Dili Ailesi Günü' ilan edildiğini hatırlatarak, bunun Türk dünyasının kültürel ve dilsel bütünleşmesi açısından önemli bir adım olduğunu kaydetti.

Türk halklarını geleceğe taşıyacak en önemli unsurlardan birinin ortak dil ve iletişim imkanlarının geliştirilmesi olduğunu vurgulayan Zorlu, bu nedenle ortak alfabe ve ortak terminoloji çalışmalarına büyük önem verdiklerini söyledi.

Zorlu, kurultaydaki konuşmasını Türkçe ve Özbekçe olarak yaptığını ve Türk halklarının birbirlerinin dillerini daha iyi anlaması gerektiğine işaret ederek, 'Kendi toplantılarımızda, faaliyetlerimizde ve akademik çalışmalarımızda birbirimizin dilleriyle konuşmayı başarabilirsek, Türk Dili Ailesi Günü'nün anlamı çok daha güçlü hale gelecektir.' dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da ortak alfabe çalışmalarına güçlü destek verdiğini belirten Zorlu, TDT bünyesinde bu alanda atılan adımların tarihi öneme sahip olduğunu ifade etti.

Zorlu, ortak alfabe çalışmalarının uzun soluklu bir süreç olduğuna dikkati çekerek, zaman zaman yavaşlamalar yaşansa da asıl önemli olanın hedef doğrultusunda kararlılıkla ilerlemeyi sürdürmek olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin bu yıl TDT Devlet Başkanları Zirvesine ev sahipliği yapacağını hatırlatan Zorlu, zirvede Türk dünyasının geleceğine yön verecek önemli kararların alınacağına inandığını dile getirdi.

Zorlu, 'Türk dünyası olarak yalnızca kendi bölgelerimizde değil, küresel anlamda da bir aktör olma hedefiyle barışın, huzurun ve güvenliğin adresi olmaya devam edeceğiz.' değerlendirmesinde bulundu.

Semerkant Devlet Üniversitesinde gerçekleştirilen kurultayın açılışına Türkiye, Özbekistan, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan başta olmak üzere birçok ülkeden akademisyenler, araştırmacılar ve kurum temsilcileri katıldı.

İki gün sürecek kurultayın açılışında AK Parti Genel Başkan Yardımcısı, Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Prof. Dr. Kürşad Zorlu, Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Gülçin Yahya Kaçar, Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. İskender Pala, Yunus Emre Enstitüsü (YEE) Başkanı Prof. Dr. Abdurrahman Aliy, Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Prof. Dr. Osman Mert, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Prof. Dr. Derya Örs, Cengiz Aytmatov Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. İlyas Topsakal, Semerkant Bölge Vali Yardımcısı Rustem Kabulov, Semerkant Devlet Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ahmad Saliyev ile Semerkant Devlet Üniversitesi Orta Asya Halkları Dilleri ve Medeniyeti Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Juliboy Eltazarov da hazır bulundu.

-'Semerkant'ta tarihi bir vefa borcu yerine getiriliyor'

Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Gülçin Yahya Kaçar'ın ud dinletisiyle başlayan kurultayın açılışında konuşan Osman Mert, Semerkant'ta düzenlenen etkinliğin yalnızca akademik bir toplantı olmadığını, aynı zamanda Türkoloji tarihine yönelik bir vefa borcunun yerine getirilmesi anlamı taşıdığını söyledi.

Mert, Bakü Kurultayı'nda ortaya konulan bazı hedeflerin dönemin siyasi koşulları nedeniyle gerçekleştirilemediğini anımsatarak, Semerkant'ta düzenlenen kurultayın yüz yıl önce alınan kararın hayata geçirilmesi açısından tarihi önem taşıdığını kaydetti.

Kurultayın, geçmişe duyulan saygının yanı sıra geleceğe yönelik yeni hedeflerin belirlenmesine de katkı sağlayacağını dile getiren Mert, 'Bugün Türk cumhuriyetlerinin tamamından gelen değerli Türkologların aynı çatı altında buluşması, yüz yıl önce kurulan hayalin gerçekleştiğinin en güçlü göstergelerinden biridir.' diye konuştu.

YEE Başkanı Aliy, 1926 yılında Bakü'de gerçekleştirilen Birinci Türkoloji Kurultayı'nda alınan kararın bir asır sonra hayata geçirildiğini söyledi.

1926 yılındaki kurultayın Türk dili, tarihi ve kültürü üzerine yürütülen çalışmalar açısından bir dönüm noktası olduğunu belirten Aliy, kurultayın dil üzerinden kimliği, alfabe üzerinden ortaklığı ve kültür üzerinden ortak geleceği ele alan cesur bir entelektüel girişim niteliği taşıdığını anımsattı.

Aliy, Bakü Türkoloji Kurultayı'nda alınan ancak hayata geçirilemeyen Semerkant'ta kurultay düzenlenmesi kararının zamanla '100 yıllık vasiyet' olarak anıldığını hatırlatarak, 'Bugün Semerkant'ta bir araya gelmemiz yalnızca tarihe duyulan saygının değil, aynı zamanda o iradeyi sürdürme kararlılığının da göstergesidir. Semerkant Türkoloji Kurultayı, 100 yıllık vasiyetin hayata geçirilmesidir.' dedi.

- 'Türk dünyası 100 yıl önce konulan hedefleri hâlâ tamamlayamadı'

Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Pala, Birinci Bakü Türkoloji Kurultayı'nda ortaya konulan ortak dil ve kültürel birlik hedeflerinin aradan geçen bir asra rağmen tam anlamıyla hayata geçirilemediğini belirterek, '131 bilim insanı bir araya gelerek Türk halklarının birlik içinde olmasını istedi. Ancak geçen bir asra rağmen ortaya koydukları hedeflerin tamamına ulaşabilmiş değiliz.' dedi.

Pala, Türk dünyasının ortak hayaller etrafında birleşmesi gerektiğini belirterek, 'Dilde birlik olmadan fikirde ve işte birliği sağlamak kolay değildir. Ortak bir gelecek inşa etmek istiyorsak daha hızlı hareket etmeli ve ortak hedefler doğrultusunda çalışmalıyız.' değerlendirmesinde bulundu.

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Prof. Dr. Örs de Türk dünyasının son yıllarda kültür, bilim ve eğitim alanlarındaki çalışmalara dikkati çekerek, ortak gelecek hedefleri doğrultusunda işbirliğinin her geçen gün güçlendiğini kaydetti.

Örs, 1926'dan bu yana dünyanın önemli değişimler yaşadığını, Türk halklarının ise zorlu siyasi süreçler, ayrılıklar ve çeşitli sınamalara rağmen bugün yeniden yakınlaşmayı başardığını belirtti.

Geçmişte hayal olarak görülen birçok projenin bugün hayata geçirildiğini ifade eden Örs, 'Türk dünyası el ele, gönül gönüle yeni bir gelecek kurmanın eşiğindedir.' dedi.

- 'Türk dünyasını ayakta tutan ortak hafıza ve ortak kültürdür'

Cengiz Aytmatov Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Topsakal, Semerkant'ın yalnızca tarihi bir şehir değil, aynı zamanda Türk-İslam medeniyetinin hafızasını taşıyan önemli merkezlerden biri olduğunu belirtti.​​​​​​​​​​​​​​

Semerkant'ın, Ali Şir Nevai ve Uluğ Bey gibi Türk ve İslam medeniyetinin önemli şahsiyetlerinin mirasını yaşatan bir şehir olduğunu belirten Topsakal, milletleri ayakta tutanın ortak hafıza, dil, kültür ve tarih olduğunu söyledi.

Bakü Kurultayı'na katılan çok sayıda bilim insanı ve aydının ilerleyen yıllarda siyasi baskılara maruz kaldığını, sürgün edildiğini veya hayatını kaybettiğini ifade eden Topsakal, buna rağmen ortaya koydukları fikirlerin bugün Türk dünyasında yaşamayı sürdürdüğünü kaydetti.

Ülkenin doğusundaki Fergana Vadisi'nde yer alan Namangan'da ilki 1961'de düzenlenen ve ülkenin en önemli kültürel organizasyonları arasında gösterilen festivale start verildi.

Yerli ve yabancı yaklaşık 500 yetiştirici, florist ve çiçek tasarımcısının katıldığı festivalde, ender türlerin de bulunduğu 1000'den fazla çiçek çeşidi sergilenirken, organizasyon kapsamında kent genelinde park ve bahçeler ile modern peyzaj ve tasarım alanlarına 120 türden yaklaşık 150 milyon çiçek fidesi ekildi.

Festivalin ana etkinlik alanı olan Babür Parkı'nın 8 hektarlık bölümünde 250'den fazla yetiştirici, florist ve tasarımcının hazırladığı büyük ölçekli çiçek kompozisyonları ziyaretçilerin beğenisine sunuldu. Park genelinde ziyaretçiler için 12 özel fotoğraf noktası oluşturuldu.

Festivalin açılışı kapsamında Namangan Uluslararası Havalimanı önünden çiçeklerle süslenen araçların katıldığı geleneksel kortej geçişi düzenlendi.

Babür Parkı'na kadar uzanan yaklaşık 10 kilometrelik kortejde yer alan yaklaşık 300 araç canlı çiçeklerle süslendi. Kent merkezindeki ana caddeler boyunca ilerleyen kortej, vatandaşların yoğun ilgisiyle karşılandı.

- 150 milyon çiçeğin ekildiği Namangan, Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi

Geçen yıl festival hazırlıkları kapsamında vilayet genelinde yaklaşık 100 milyon çiçek dikilirken, bu yıl il genelindeki park ve bahçelere, peyzaj ve süs alanlarına 150 milyon çiçek fidesi dikildi.

Bu kapsamda Namangan, organizatörlerin daha önce yaptıkları başvuru kapsamında 'Bir ay içinde ekip tarafından en fazla çiçek dikimi' kategorisinde dünya rekoru kırarak Guinness Rekorlar Kitabı'na girmeye hak kazandı.

Babür Parkı'nda düzenlenen resmi açılış törenine yabancı ülkelerin diplomatik temsilcileri, yatırımcılar, iş insanları, sanatçılar, turistler ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Festivalin açılış töreninde Guinness Dünya Rekorları Türkiye Hakemi ve Temsilcisi Şeyda Subaşı Gemici tarafından Guinness sertifikası, Namangan Valisi Şevket Abdurazzakov'a takdim edildi.

Törende konuşan Abdurazzakov, ilki 1961'de düzenlenen festivalin bugün dünyanın birçok ülkesinden çiçek yetiştiricileri, floristler ve tasarımcıları bir araya getiren uluslararası bir etkinliğe dönüştüğünü söyledi.

Festivalin yalnızca kültürel bir organizasyon olmadığını belirten Abdurazzakov, etkinliğin dostluk, dayanışma ve turizmi geliştiren önemli bir uluslararası platform haline geldiğini ifade etti.

- Festival kapsamında 150'den fazla etkinlik düzenlenecek

Festival programı kapsamında konserler, tiyatro ve sirk gösterileri, gala etkinlikleri, moda organizasyonları, fuarlar ve kültürel etkinlikler dahil 150'den fazla uluslararası ve ulusal etkinlik gerçekleştirilecek.

Etkinlik programında dünya ve Özbekistanlı sanatçıların konserleri, Özbekistan Milli Senfoni Orkestrasının açık hava konseri ile 'Fashion Week 2026' kapsamında Türkiye, Hindistan ve Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerinden tasarımcıların çiçek temalı koleksiyonları yer alacak.

Festival kapsamında ayrıca 'Lavanta Festivali', 'Bahar Gökyüzünde' temalı 500'den fazla dronun katılacağı dron gösterisi, 'Dünyanın Tatları Namangan'da' gastronomi etkinliği, 3. Uluslararası Makam Sanatı Konferansı, Uluslararası Etno-Spor Oyunları, Asya İş Kadınları Forumu, 3. Namangan Uluslararası Zanaatkarlar Fuarı ile Hindistan Kültür Günleri düzenlenecek.

Festival boyunca Hollanda, Japonya ve Türkiye'den gelen uzmanların katılımıyla floristik ustalık sınıfları düzenlenecek, çocuklar için çiçek dikimi, ikebana ve resim atölyeleri organize edilecek.

12 Temmuz'a kadar devam edecek festivalin kapanış töreni ise Efsaneler Vadisi Parkı'nda yapılacak gala konseriyle gerçekleştirilecek. Programda farklı kategorilerde dereceye giren katılımcılar ödüllendirilecek.

Ülkenin doğusundaki Fergana Vadisi'nde yer alan Namangan'da ilki 1961'de düzenlenen ve ülkenin en önemli kültürel organizasyonları arasındaki festivale yerli ve yabancı 500'e yakın yetiştirici, florist ve çiçek tasarımcısı katılıyor, ender türlerin de bulunduğu binden fazla çiçek çeşidi sergileniyor.

Organizasyon kapsamında kent genelinde modern peyzaj ve tasarım çalışmalarıyla hazırlanan stantlar, dekorasyon ürünleri ve minyatürlerde 120 türden yaklaşık 150 milyon fide dikilerek Namangan'ın 'çiçekler şehri' görünümünün pekiştirilmesi hedefleniyor.

Ayrıca Namangan Havalimanı ile Babür Parkı arasında yaklaşık 10 kilometrelik kortej düzenlenecek. Kortejdeki yaklaşık 200 araç, canlı çiçeklerle süslenecek.

Festivalin ana etkinlik alanı Babür Parkı'nın 8 hektarlık bölümünde 250'den fazla yetiştirici, florist ve tasarımcının hazırladığı büyük ölçekli çiçek kompozisyonları sergileniyor. Park genelinde ziyaretçiler için 12 özel fotoğraf noktası oluşturuldu.

Bu yıl festival kapsamında yaklaşık 150 milyon çiçek fidesinin dikilmesi öngörülüyor. Namangan'da 2018'de düzenlenen festivalde 4,5 milyon, 2023'te 35 milyon, 2024'te 45 milyon, 2025'te de yaklaşık 100 milyon çiçek dikildi.

Bu yılki festivale 50'den fazla ülkeden 1 milyondan fazla yabancı turist ile yaklaşık 7 milyon yerli ziyaretçinin katılması bekleniyor.

Organizasyon dolayısıyla kentteki otellerin doluluk oranı yüzde 95'e ulaştı.

- Guinness Dünya Rekoru için başvuru yapıldı

Bu yılki festival kapsamında uluslararası ölçekte dikkati çeken girişimlerden birisi de Guinness Dünya Rekoru için yapılan başvuru oldu.

Festival öncesinde Namangan'da 20 Nisan-20 Mayıs tarihlerinde rekor kırılması amacıyla yaklaşık 30 milyon çiçek dikildi.

Süreç boyunca tüm çalışmalar uluslararası standartlara uygun şekilde kayıt altına alınarak gerekli belge ve veriler Guinness World Records yetkililerine sunularak rekor için başvuru yapıldı.

- Festival kapsamında 150'den fazla etkinlik düzenlenecek

Festival çerçevesinde konserler, tiyatro ve sirk gösterileri, gala etkinlikleri, moda organizasyonları, fuarlar ve kültürel programlar dahil 150'den fazla uluslararası ve ulusal etkinlik gerçekleştirilecek.

Etkinlik programında yerli ve yabancı sanatçılar ile Özbekistan Milli Senfoni Orkestrası'nın açık hava konseri düzenlenecek, 'Fashion Week 2026' kapsamında aralarında Türkiye'nin de bulunduğu çok sayıda ülkenin tasarımcılarının çiçek temalı koleksiyonları sergilenecek.

'Lavanta Festivali', 'Gökyüzünde Bahar' temalı 500'den fazla dronun katılacağı gösteri, 'Dünyanın Tatları Namangan'da' gastronomi etkinliği, 3. Uluslararası Makam Sanatı Konferansı, Uluslararası Etnospor Oyunları, Asya İş Kadınları Forumu, 3. Uluslararası Zanaatkarlar Fuarı ile Hindistan Kültür ve Sinema Günleri gerçekleştirilecek.

Festival boyunca Hollanda, Japonya ve Türkiye'den gelen uzmanların katılımıyla floristik ustalık sınıfları düzenlenecek, çocuklar için çiçek dikimi, ikebana ve resim atölyeleri organize edilecek.

12 Temmuz'a kadar sürecek festival alanındaki 8 giriş kapısında Özbekçe, Rusça, İngilizce ve Türkçe bilen 60'tan fazla gönüllü görev yapacak.

Festivalin kapanış töreni Efsaneler Vadisi Parkı'nda düzenlenecek gala konseriyle gerçekleştirilecek, festivalde farklı kategorilerde kazanan katılımcılar ödüllendirilecek.

- 'Bu yılki festivali Guinness Rekorlar Kitabı'na taşımayı hedefliyoruz'

Namangan Valisi Şevket Abdurazzakov, çiçek festivali ve Türk yatırımcıların faaliyetlerine ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Bu yıl 65'incisi düzenlenen Uluslararası Namangan Çiçek Festivali'nin önceki yıllardan farklı özellikler taşıdığını ifade eden Abdurazzakov, Guinness Dünya Rekoru'na girmeyi hedeflediklerini söyledi.

Abdurazzakov, 'Bir ay içinde ekip tarafından en fazla çiçek dikimi' kategorisinde Guinness Dünya Rekoru için başvurduklarını belirterek, sertifikanın festivalin açılış töreninde alınmasının planlandığını dile getirdi.

Namangan'ın, Özbekistan'ın önemli tekstil merkezlerinden biri olduğunu vurgulayan Abdurazzakov, Türkiye ile tekstil ve inşaat alanlarındaki sıkı işbirliğinin uzun yıllara dayandığını söyledi.

Abdurazzakov, Namangan'daki girişimcilerin Türk yatırımcılarla pamuktan nihai ürüne kadar uzanan üretim zinciri oluşturulmasına yönelik ortak projeler yürüttüğünü ifade ederek, 2024-2025 yıllarında Namangan'a yapılan 4 milyar dolarlık yabancı yatırımın yaklaşık 600 milyon dolarının Türk ortaklara ait olduğunu anlattı.

Namangan ile Isparta şehirleri arasındaki özel ilişkilere dikkati çeken Abdurazzakov, iki kentin de 'çiçek şehri' olarak tanındığını ve bu nedenle 2018 yılında kardeş şehir protokolünün imzalandığını dile getirdi.

Abdurazzakov, Isparta'da gül yağı ve gül suyu üretimi konusunda edinilen tecrübelerin Namangan'daki girişimciler tarafından aşamalı şekilde uygulanmaya başlandığını söyledi.

Her yıl düzenlenen Çiçek Festivali'ne Türkiye'den yatırımcı, iş insanı ve turistlerin katıldığını anlatan Vali Abdurazzakov, bu yılki festivale de Türk ziyaretçileri davet etti.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ile Özbekistan Yükseköğretim, Bilim ve İnovasyon Bakanlığınca, Buhara Devlet Teknik Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen foruma, iki ülkeden çok sayıda üniversitenin rektörleri, üst düzey yöneticileri ve akademisyenleri katıldı.

'Küresel Rekabet Gücü İçin Özbekistan-Türkiye Yükseköğretim İşbirliğinin Geliştirilmesi' temasıyla gerçekleştirilen forumun açılışında konuşan YÖK Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Erol Arcaklıoğlu, Türkiye ile Özbekistan arasındaki ilişkilerin ortak tarih, medeniyet ve kardeşlik bağları üzerine kurulduğunu söyledi.

İki ülke cumhurbaşkanlarının ortaya koyduğu güçlü irade sayesinde yükseköğretim alanındaki işbirliğinin her geçen gün daha ileri taşındığını belirten Arcaklıoğlu, üniversiteler arasındaki ilişkilerin yalnızca akademik bir mesele olarak değil, ortak geleceğin ve Türk dünyasının kalkınma vizyonunun önemli parçası olarak değerlendirildiğini dile getirdi.

Arcaklıoğlu, forum kapsamında rektörler, akademisyenler ve uzmanların ortak projeler, araştırma imkanları, öğrenci ve akademisyen hareketliliği ile yeni nesil teknolojiler alanındaki işbirliği fırsatlarını değerlendireceğini vurguladı.

Mühendislik, yapay zeka, sağlık bilimleri, dijital dönüşüm, tarım teknolojileri ve sürdürülebilir kalkınma gibi alanlarda geliştirilecek ortaklıkların iki ülkenin ekonomik ve bilimsel kapasitesine katkı sağlayacağını belirten Arcaklıoğlu, uygulamaya dönük ve sonuç odaklı işbirliklerine özel önem verdiklerinin altını çizdi.

Üniversiteler arasında bugüne kadar çok sayıda protokol imzalandığını anımsatan Arcaklıoğlu, bu anlaşmaların somut projelere dönüşmesini, ortak araştırma merkezleri ve laboratuvarların kurulmasını, çift diploma programlarının geliştirilmesini hedeflediklerini söyledi.

Arcaklıoğlu, geçen yıl Taşkent'te eğitim faaliyetlerine başlayan Uluslararası Türk Devletleri Üniversitesinin Türkiye ile Özbekistan arasındaki kardeşliğin önemli sembollerinden biri olduğuna işaret ederek, üniversitenin Türk dünyasında bilimsel ve teknolojik işbirliğini güçlendireceğini belirtti.

'Türk dünyası yükseköğretim alanı' oluşturulmasına yönelik çalışmaların önemine dikkati çeken Arcaklıoğlu, bu yapının yükseköğretimde küresel dengeler açısından 'oyun değiştirici' olacağını ve Türk dünyasını uluslararası ölçekte çekim merkezine dönüştüreceğini kaydetti.

Ortak hedeflere ulaşmak açısından önemli bir platform haline gelen bu forumun, iki ülke üniversiteleri arasındaki güçlü bağların daha da gelişmesine katkı sunacağını söyleyen Arcaklıoğlu, Türkiye'den 19 üniversite ile YÖK'ten 3 kurul üyesinin, Özbekistan'dan 35 üniversitenin etkinliğe katıldığını aktardı.

Forumda, 'Geleceğin mühendisleri: Üniversite-sanayi entegrasyonu ve ortak teknolojik çözümler', 'Yükseköğretimde yönetim, kalite ve toplumsal dönüşüm' ile 'Tıp eğitimi, spor ve pedagojide inovasyonlar ile dijital teknolojiler' başlıklı paralel oturumlar düzenlenecek.

23 Mayıs'a kadar sürecek forum çerçevesinde, iki ülke üniversiteleri arasında işbirliği görüşmeleri gerçekleştirilecek ve çeşitli anlaşmalar imzalanacak.​​​​​​​

Ticaret Bakanlığının desteğiyle OSTİM'in Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi (HTK) tarafından organize edilen etkinlikte, Türkiye'nin önde gelen haberleşme ve telekomünikasyon teknolojileri alanında faaliyet yapan şirketler, Orta Asya ve Avrasya bölgesinden GSM operatörleri, yazılım firmaları, kamu kuruluşları yetkilileriyle sektör temsilcileri ve çok sayıda uzman bir araya geldi.

Forumda yapay zeka destekli şebeke dönüşümü, 5G modernizasyonu, dijital servis platformları, müşteri deneyimi sistemleri, operasyonel verimlilik ve yeni nesil dijital hizmetler ile ilgili konular ele alındı.

-'Dijital İpek Yolları inşa ediyoruz'

Forumda konuşan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı Ömer Abdullah Karagözoğlu, Semerkant'ın tarih boyunca ticaret, bilim ve kültürün merkezlerinden biri olduğunu belirterek, Özbekistan'ın 'Digital Uzbekistan 2030' stratejisi kapsamında Orta Asya'nın dijital merkezlerinden biri haline geldiğini söyledi.

Karagözoğlu, 'Türkiye-Avrasya Dijital Köprüsü' yaklaşımının yalnızca iletişim ağlarından ibaret olmadığını ifade ederek, 'Bugün kadim ticaret yollarının yerini yüksek hızlı fiber optik hatlar, 5G mimarileri ve sınır ötesi veri ağları alıyor. Başka bir ifadeyle, tarihi İpek Yolu'nun merkezinde dijital İpek Yolları inşa ediyoruz.' dedi.

Elektronik haberleşme sektörünün dijital dönüşümün temel unsurlarından biri olduğuna dikkati çeken Karagözoğlu, güçlü iletişim altyapılarının ekonomik büyümeyi hızlandırdığını ve ülkelerin rekabet gücünü artırdığını kaydetti.

Karagözoğlu, 2017 yılında BTK desteğiyle kurulan HTK'nın 160'tan fazla üretici firmayı bünyesinde topladığını aktararak, kümelenme modeli sayesinde Türk şirketlerinin Ar-Ge süreçlerini daha verimli yürüttüğünü ve uluslararası pazarlarda daha rekabetçi hale geldiğini vurguladı.

- 'Özbekistan dijital dönüşümde öncelikli ortaklarımızdan biri'

Ticaret Bakanlığı Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdürü Tarık Sönmez de forumda yaptığı konuşmada, Türkiye'nin ekonomik ilişkilerde hizmet ticareti, dijital teknolojiler ve inovasyon odaklı işbirliklerine öncelik verdiğini söyledi.

Özbekistan'ın Türkiye açısından dost ve kardeş bir ülke olmasının yanı sıra dijital dönüşümde Orta Asya'daki öncelikli ekonomik ve stratejik ortaklardan biri olduğunu belirten Sönmez, iki ülke arasındaki ilişkilerin son yıllarda önemli ivme kazandığını ifade etti.

Sönmez, Özbekistan'ın genç nüfusu, büyüyen ekonomisi ve dijitalleşme hedeflerinin Türk şirketleri için önemli fırsatlar sunduğunu kaydederek, iletişim altyapısı, yazılım geliştirme, elektronik ticaret, finans teknolojileri ve mobil teknolojiler alanlarında işbirliklerinin derinleştirilmesinin hedeflendiğini dile getirdi.

Mobil iletişim operatörleri ile teknoloji şirketlerinin dijital dönüşüm sürecinin temel aktörleri haline geldiğini ifade eden Sönmez, veri merkezleri, akıllı şehir uygulamaları, bulut hizmetleri ve siber güvenlik alanlarında bölgesel işbirliği fırsatlarının bulunduğunu kaydetti.

Sönmez, Türk şirketlerinin kamu ve özel sektör ihtiyaçlarına yönelik farklı ve rekabetçi çözümler geliştirdiğini belirterek, bu çözümlerin Orta Asya ve Avrasya ülkelerinin ihtiyaçlarıyla birleşmesinin karşılıklı fayda sağlayacağını ifade etti.

Forum kapsamında düzenlenen ikili iş görüşmelerinde Türk teknoloji firmalarıyla bölgesel operatörler arasında yeni işbirliği imkanları değerlendirildi, ayrıca sektör temsilcileri bir araya gelerek görüşmelerde bulundu.

Yaklaşık 38 milyon nüfusa sahip Orta Asya ülkesi, özellikle genç sporculara yönelik devlet destekli programlar, altyapı yatırımları ve uluslararası organizasyonlara verdiği önem sayesinde son dönemde dikkati çeken sportif başarılara imza attı.

Paris 2024 Olimpiyatlarına 90 sporcu ile katılan Özbekistan, bu oyunlarda tarihinin en başarılı sonucunu elde etti. Paris Olimpiyatları'nda 8'i altın 13 madalya kazanarak madalya sıralamasında dünya 13'üncüsü olan Özbekistan,Tokyo 2020'ye göre 19 basamak yükseldi.

Bu olimpiyatlarda 3 Özbek sporcu ikinci kez olimpiyat şampiyonu olmayı başarırken Özbek sporcular, boksta 5 altın madalya kazanarak Paris Olimpiyatları'nda bu branşın en başarılı ülkesi oldu. Özbek boksörler Bahadır Calalov ve Hasanboy Dusmatov arka arkaya ikinci kez olimpiyat şampiyonu ünvanını elde ederken tekvandocu Uluğbek Raşitov da üst üste ikinci olimpiyat altınını kazanan sporcular arasa girdi.

- Özbekistan ilk kez Dünya Kupası finallerinde

Futbolda da tarihi başarıya imza atan Özbekistan Milli Takımı, ilk defa 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılma hakkı elde ederek ülke spor tarihine geçti.

Dünya Kupası Asya Elemeleri 3. Tur A Grubu'nu ikinci sırada tamamlayan Özbekistan, tarihinde ilk kez futbolun en büyük organizasyonunda yer alma başarısı gösterdi.

1994 yılında ilk kez resmi turnuvaya katılan Özbekistan Milli Takımı, 31 yıl boyunca mücadele ettiği Dünya Kupası elemelerinde sekizinci denemesinde finallere yükselmeyi başardı.

Özbekistan'da milli takımın başarısı ülke genelinde büyük coşkuyla kutlanırken Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, teknik heyet ve futbolcuları devlet nişanlarıyla ödüllendirdi.

Son yıllarda genç futbolculara yönelik yatırımların artırıldığı Özbekistan'da, altyapı projeleri ve genç milli takımların başarıları da dikkati çekiyor.

Özbekistan genç milli takımı 2024'te ilk defa Olimpiyat Oyunları'na katılma hakkı elde ederken, 17 Yaş Altı Milli Takımı ise geçen yıl Suudi Arabistan'da düzenlenen Asya Kupası'nda galip oldu.

- Satrançta dünyanın yükselen güçlerinden biri oldu

Özbekistan, satrançta da son yıllarda dünyanın yükselen ülkeleri arasında yer alırken 'ustalarının' uluslararası turnuvalarda sergilediği başarılar öne çıkıyor.

Özbekistan Satranç Milli Takımı, 2022 Dünya Satranç Olimpiyatı'nda şampiyon olurken takım turnuvayı yenilgisiz tamamlayarak spor kamuoyunun dikkatini çekti.

Özbek büyükustalar, son yıllarda uluslararası turnuvalarda elde ettikleri derecelerle dünya satrancında önemli konuma ulaştı. 2004 doğumlu genç yıldız Nodirbek Abdusattorov 2021'de Dünya Hızlı Satranç Şampiyonu olarak tüm zamanların en genç dünya şampiyonu ünvanını elde etti.

2005 doğumlu Özbek büyükusta Cavohir Sindarov ise 2025 Dünya Kupası'nı kazanarak turnuva tarihinin en genç şampiyonu oldu. Sindarov ayrıca 2026 Adaylar Turnuvası'nı kazanarak büyük başarıya imza attı.

Sindarov, Adaylar Turnuvası'nda puan rekorunu kırarak turnuva bitimine bir tur kala birinciliği garantiledi. Bu yıl düzenlenecek Dünya Satranç Şampiyonası'nda mevcut Dünya Şampiyonu Gukesh Dommaraju'ye karşı oynama hakkı kazandı.

- 'Başarıların temelinde devlet destekli spor politikaları ve güçlü altyapı bulunuyor'

Uzmanlar, Özbek sporcuların son yıllarda olimpiyatlardan futbola, bokstan satranca kadar farklı branşlarda elde ettiği uluslararası başarıların arkasında devlet destekli spor politikaları, kurumsallaşmış altyapı ve uzun vadeli planlamanın bulunduğunu belirtiyor.

Özbek spor yazarı Aybek Yunusov, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bu başarıda, hükümetin spora verdiği önemin, altyapıya ayrılan mali kaynakların ve sporun toplumdaki prestijinin artmasının önemli rol oynadığını söyledi.

Ülkede genç nüfus oranının oldukça yüksek olduğuna dikkati çeken Yunusov, devlet destekli spor okulları sayesinde çocukların erken yaşta keşfedilerek uygun branşlara yönlendirildiğini, birçok spor dalında sistemli tarama programlarının uygulandığını aktardı.

Yunusov, Özbek futbolunun uzun yıllar büyük potansiyele rağmen Dünya Kupası'na katılamadığını anımsatarak, son dönemde altyapı akademileri, yabancı teknik direktörler ve genç milli takım projelerinin sonuç vermeye başladığını belirtti.

Genç milli takımların Asya'daki başarılarının A Milli Takım'ın tarihinde ilk kez 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılma hakkı elde etmesinin temelini oluşturduğunu ifade eden Yunusov, 'Özbekistan, güçlü spor politikası, azim ve akıllı stratejiyle futbol tarihine adını altın harflerle yazdırdı.' dedi.

Spor yazarı Rustam Sulaymonov da ülkedeki spor okullarında güçlü antrenörlük ve spor eğitimi geleneğinin bulunduğunu, özellikle boks, güreş, halter ve satrançta geleneksel spor metodolojisinin modern sistemlerle birleştirildiğini belirtti.

Bu yaklaşımın disiplinli ve teknik açıdan güçlü sporcuların yetişmesini sağladığına işaret eden Sulaymonov, birçok spor branşında kurumsallaşmış altyapının oluşturulduğunu söyledi.

Sulaymonov, Özbekistan'da adeta milli spor haline gelen boksta il ve ilçe düzeyinde çok sayıda bölgesel spor okulunun faaliyet gösterdiğini, ulusal şampiyonalar ve uluslararası kamp programları sayesinde sürekli yeni yeteneklerin yetiştirildiğini dile getirdi.

Satrancın ülkede yalnızca bir spor dalı değil aynı zamanda eğitim aracı olarak da görüldüğünü belirten Sulaymonov, okullarda satranç eğitiminin yaygınlaştırıldığını ve ülke genelinde çok sayıda satranç okulunun açıldığını aktardı.

Hükümetin satrancın gelişimine büyük önem verdiğini ve sporculara ciddi maddi destek sağladığını ifade eden Sulaymonov, 'Bu destekler sayesinde Nodirbek Abdusattorov ve Cavohir Sindarov gibi genç büyükustalar, Özbekistan'ı dünya satrancının önemli merkezlerinden biri haline getirdi.' diye konuştu.

Sulaymonov, sporun toplumdaki prestiji ve başarılı sporculara verilen devlet desteğinin, Özbekistan'ın spor alanındaki yükselişinde önemli pay sahibi olduğunu vurgulayarak 'Özbekistan'ın başarısı yalnızca bireysel yeteneklerden değil, devlet politikası, altyapı yatırımları, genç nüfus, disiplinli eğitim sistemi ve uzun vadeli planlamanın birleşiminden kaynaklanıyor.' ifadelerini kullandı.

TİKA'dan yapılan açıklamaya göre, Karşı Belediyesi, Karşı Küresel İşletme Kuluçka Merkezi ve Karşı ilçesindeki yüksekokul işbirliğiyle yürütülen proje kapsamında kursiyerlere kapsamlı arıcılık eğitimi verildi.

Eğitimlerin ardından çoğunluğu kadınlardan oluşan 20 kursiyere modern arı kovanları ile temel arıcılık ekipmanları teslim edildi.

Teslim törenine Karşı Belediye Başkanı Cesur Tursunov, TİKA Taşkent Program Koordinatörü Esin Acar Ergin, Koordinatör Yardımcısı Ali Yücel, Karşı Küresel İşletme Kuluçka Merkezi Müdürü Cavahirbek Eşmurodov ile kursiyerler ve arıcılık uzmanları katıldı.

Karşı ilçesinde yürütülen projeyle kursiyerlerin teorik bilgilerini uygulamalı geliştirmeleri ve aile bütçelerine sürdürülebilir gelir sağlamaları hedefleniyor. Projeyle ayrıca kadın ve genç girişimcilerin ekonomik hayata daha aktif katılımının desteklenmesi amaçlanıyor.

Ekonomik kalkınmanın yanı sıra ekolojik sürdürülebilirliği de önceleyen proje kapsamında arıcılık faaliyetlerinin yaygınlaştırılmasıyla biyolojik çeşitliliğin korunmasına ve doğal polinasyon süreçlerinin desteklenmesine katkı verilmesi hedefleniyor.

Doğal üretim potansiyeliyle öne çıkan Kaşkaderya ilinde uzun vadede kaliteli bal üretiminin geliştirilmesi ve ürünlerin uluslararası pazarlara açılması, projenin ilerleyen aşamalarında bal üretiminde kalite standartlarının yükseltilmesine yönelik sertifikasyon süreçlerinin yürütülmesi planlanıyor.

Hadis Tarihi Derneği, İmam Buhari Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Merkezi, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ile bazı Türk üniversitelerinin işbirliğiyle düzenlenen 'Uluslararası Akademik Hadis Tarihi Toplantıları: Buhari'yi Yeniden Düşünmek' başlıklı sempozyuma aralarında Türkiye ve Özbekistan'ın da bulunduğu birçok ülkeden çok sayıda akademisyen katıldı.

İmam Buhari Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Merkezi Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Otabek Muhammadiyev, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Aycan, Hadis Tarihi Derneği Başkanı Prof. Dr. Mehmet Emin Özafşar, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ferhat Gökçe ve Hadis İlmi Yüksekokulu Rektörü Dr. Barot Amonov, sempozyumun açılışında yaptıkları konuşmalarda İmam Buhari'nin İslam düşünce tarihindeki önemine dikkati çekti.

Etkinlik kapsamında Buhari'nin yaşadığı dönemin siyasi, sosyal ve kültürel yapısı, Sahih-i Buhari'nin bugüne ulaşan yazma nüshaları ve şerh literatürü, hadis rivayet sistemi ve metodolojisi ile Buhari'nin ahlak, züht, eğitim, fıkıh ve dil anlayışına ilişkin oturumlar düzenlendi.

Sempozyumda çağdaş dönemde Buhari'ye yönelik eleştiriler de ele alındı.

Üç gün süren program boyunca akademisyenler arasında ilmi müzakereler yapılırken Buhari'nin hadis metodolojisi, rivayet sistemi, fıkhi yaklaşımı ve eserlerinin yazma nüshalarına ilişkin çeşitli sunumlar gerçekleştirildi.

İkinci Dünya Savaşı'nın üzerinden 81 yıl geçmesine rağmen Özbek halkının savaşın yaralarını sarmadaki fedakarlığı ve cephedeki kahramanlığı, her yıl 9 Mayıs'ta ülkede 'Anma ve Saygı Günü' adıyla onurlandırılıyor.

Ülkede, bağımsızlığın ilk yıllarında diğer eski Sovyet ülkelerinde olduğu gibi Zafer Günü olarak kutlanan 9 Mayıs, 1999'dan itibaren 'Anma ve Saygı Günü' olarak idrak ediliyor. Böylece anlamın yeniden şekillendirildiği bu günde, savaşta hayatını kaybedenler ile kaybolan yüz binlerce Özbekistanlı anılıyor.

Her yıl başkent Taşkent ile il ve ilçe merkezlerinde kurulan Hatıra Meydanı'nda düzenlenen anma törenlerinde, vatandaşlar savaşta evladını kaybeden anneleri temsil eden Yaslı Anne Heykeli ve Metanet Methi Anıtı'na çiçek bırakarak saygı duruşunda bulunuyor.

Savaşta hayatını kaybedenler ülke genelinde düzenlenen törenlerle anılırken asker ve vatandaşlar ise savaş gazilerini ziyaret ediyor.

- Halkın üçte biri cepheye gitti

AA muhabirinin Özbekistan Savunma Bakanlığından edindiği bilgiye göre, savaşın başladığı 1941'de yaklaşık 6,5 milyon nüfusa sahip ülkeden 1 milyon 951 bine yakın kişi cepheye gönderildi. Bu rakam, ülke nüfusunun neredeyse üçte birine denk gelirken o dönemde her üç Özbekistanlıdan biri bu savaşa katılmış oldu.

Savaşta 540 bin Özbekistanlı hayatını kaybederken 160 bine yakın kişiden bir daha haber alınamadı. Yaklaşık 1 milyon 300 bin savaş gazisinin 900 binden fazlası savaşta yaralanırken bu insanların 60 bini sakat kaldı.

Öte yandan savaşta gösterdikleri kahramanlıklar nedeniyle 200 binden fazla Özbekistanlı, eski Sovyetler Birliği'nin çeşitli nişan ve madalyalarıyla ödüllendirilirken 300'ün üzerinde Özbek, üstün cesaretinden dolayı eski Sovyetlerin en yüksek nişanı olan 'Sovyetler Birliği Kahramanı' ünvanına layık görüldü.

- Özbekistan savaş yıllarında eski Sovyetlerin stratejik üssü oldu

Savaş yıllarında Özbekistan, cepheye asker göndermenin yanı sıra cepheye mühimmat ve gıda desteği sağlayan bir lojistik ve üretim üssü olarak öne çıktı. Cephe bölgelerinden tahliye edilen yaklaşık 300 büyük sanayi tesisi ülkeye taşınarak kısa sürede üretime geçirildi.

Bu süreçte 2 binden fazla savaş uçağı, on binlerce motor, milyonlarca mühimmat ve askeri ekipmanın üretildiği Özbekistan, savaş yıllarında yüz binlerce ton tahıl, gıda ve tekstil ürünlerini cepheye göndererek, savaşın kazanılmasına büyük destek sağladı.

- Özbekistan 1,5 milyon kişiye sığınak, 250 bin çocuğa yuva oldu

Savaş yıllarında Özbekistan, aynı zamanda büyük bir sağlık ve insani yardım merkezi haline geldi. Ülke genelinde kurulan hastanelerde binlerce yaralı asker tedavi edilerek yeniden cepheye gönderildi.

Savaşın en çarpıcı yönlerinden biri de Özbek halkının gösterdiği dayanışma oldu. Cephe bölgelerinden tahliye edilen yaklaşık 1,5 milyon kişi Özbekistan'a yerleştirilirken Özbek halkı savaştan dolayı yetim kalan 250 bin çocuğu bağrına bastı.

Yüzlerce Özbek aile savaşta yetim kalan çocukları evlat edinerek kendi çocukları gibi büyütürken Özbek halkının gösterdiği bu dayanışma o dönemde işlenen birçok Sovyet filmine konu oldu.

- 9 Mayıs, 1999'den beri Anma ve Saygı Günü olarak idrak ediliyor

Özbekistan'ın bağımsızlığının ilk yıllarında 9 Mayıs, diğer eski Sovyet ülkelerinde olduğu gibi Zafer Günü olarak kutlanırken, 2 Mart 1999'da dönemin Cumhurbaşkanı İslam Kerimov'un imzaladığı kararnameyle bu tarih ülkede Anma ve Saygı Günü olarak belirlendi.

İlk kez 9 Mayıs 1999'da Cumhurbaşkanı Kerimov'un katılımıyla Anma ve Saygı Günü etkinlikleri düzenlenirken Kerimov, burada yaptığı konuşmada, 9 Mayıs'ı Anma ve Saygı Günü ilan ederek bu savaşta hayatlarını kaybedenleri anmak ve onların hatırasını yaşatmak istediklerini belirtti. Kerimov, 'Hafızası olmayan, tarihini unutan ve atalarına değer vermeyen bir milletin geleceği yoktur.' ifadesini kullandı.

Aynı yıl, Taşkent'in merkezindeki Bağımsızlık Meydanı yakınında Hatıra Meydanı kurulurken meydanın ortasına savaşta evladını kaybeden Yaslı Anne Heykeli ile savaşa katılan Özbekistanlıların isimlerinin yazıldığı levhalar dikildi.

- 60 savaş gazisi hayatta

İkinci Dünya Savaşı'nın sona erdiği 1945'te Özbekistan'a dönen 1 milyon 300 bin savaş gazisinden sadece 60'ı hayatta. Bu gazilerin yaş ortalaması 100'ün üzerinde.

Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, bayram öncesinde yayımladığı kararnameyle gazilerin her birine 2 bin 500 dolar tutarında maddi destek sağlanmasını ve bu gazilerin ülkedeki sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanmalarını kararlaştırdı.

Mirziyoyev, ayrıca Anma ve Saygı Günü dolayısıyla 2. Dünya Savaşı'nda ölenlerin anısına dikilen Metanet Methi Anıtı'na çelenk bırakarak saygı duruşunda bulundu, ardından Taşkent'teki askeri hastanede tedavi alan savaş gazilerini ziyaret ederek onlarla sohbet etti.

Ülkede 9 Mayıs, her yıl resmi tatil kabul ediliyor.

Özbekistan'da faaliyet gösteren Taşkent Yunus Emre Türk Kültür Merkezi'nde, Yunus Emre Kültür ve Sanat Haftası etkinlikleri kapsamında 'Ötelerden Bir Ses: Yunus Emre ve Sevgi Dili' konulu konferans düzenlendi.

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muvaffak Eflatun'un konuşmacı olarak yer aldığı konferansta Alişir Nevai Özbek Dili ve Edebiyatı Üniversitesi öğrencileri ile öğretim görevlileri yer aldı.

Konferansın açılışında konuşan Taşkent Yunus Emre Türk Kültür Merkezi Koordinatörü Ahmet Özkan, Türkiye'nin yanı sıra dünyanın birçok ülkesinde Yunus Emre Haftası etkinliklerinin düzenlenmekte olduğunu kaydederek, bu konferansın da söz konusu hafta kapsamında tertip edilmekte olduğunu belirtti.

Konferansta konuşan Eflatun da Yunus Emre'nin yaşadığı dönem, hayatı, eserleri ve eserlerinin dili ile Türkçenin gelişmesindeki rolüyle ilgili bilgiler verdi.

Eflatun, Yunus Emre'nin 13. ve 14. yüzyılda Anadolu'da yaşayan ve tasavvufi düşünceyi halkın anlayacağı dille şiire dökerek Türk dili ve edebiyatının en önemli temellerinden birini atan büyük bir şair ve mutasavvıf olduğunu vurguladı.

Yunus Emre'nin Arapça ve Farsçanın etkili olduğu bir dönemde Anadolu'da Oğuz Türkçesinin yazı dili ve edebi dil olarak yerleşmesinde önemli bir rol oynadığını kaydeden Eflatun, Yunus Emre'nin Türkçe şiirler yazarak Türkçenin edebi bir dil olarak gelişmesine öncülük ettiğini dile getirdi.​​​​​​​

Destici, ülkedeki temasları kapsamında, Taşkent'te bulunan ve İslam dünyasının tarihsel birikimi ile düşünce ve bilim mirasını çağdaş sergileme teknikleriyle dünyaya tanıtan Özbekistan İslam Medeniyeti Merkezi'ni ziyaret etti.

Burada bulunan sergi salonlarını gezen ve nadir el yazması eserleri inceleyen Destici, merkezde yürütülen çalışmalar ile sergilenen tarihi eserler hakkında yetkililerden bilgi aldı.

Destici, ziyaretin ardından AA muhabirine yaptığı açıklamada, Özbekistan'da ve merkezde bulunmanın çok önemli, kıymetli olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

'Burası İslam, özellikle Türk-İslam dünyasındaki müstesna müzelerden, müstesna yerlerden bir tanesi. Peygamber Efendimiz Hazreti Muhammed'in (SAV) doğduğu topraklar olan Mekke'de Kur'an-ı Kerim indirildi. İşte burada Kur'an-ı Kerim'in indirilişi tasvir ediliyor. Burada halk 1,5-2 dakikalık zaman diliminde büyük bir heyecanla sanki kendilerini Mekke'de, adeta Hira Mağarası'nda hissederek o vahyin, İkra suresinin indirilişini izlediler. Biz de o törene katıldık. Gerçekten ben de ilk defa böyle bir şey gördüm. Çok güzel yapmışlar, tebrik ediyorum. Çok kıymetli bir yer. Ve burada Hz. Osman döneminde yazılmış olan Kur'an-ı Kerim'in el yazması nüshasının kırk sayfası var.'

Özbekistan'ın, İslam ve Türk-İslam medeniyetinin neşet ettiği ve şekillendiği topraklar olduğunu belirten Destici, bu bölgede İmam Buhari, Tirmizi ve İmam Maturidi gibi hem dini hem pozitif ilimlerde önemli alimlerin yetiştiğini söyledi.

'Her Müslüman'ın ziyaret etmesi gereken yer Semerkant, Buhara'

Destici, mezhepçiliğin İslam dünyasının en büyük sorunlarından biri olduğunun altını çizerek, özellikle bazı mezhep anlayışlarına sahip kesimler tarafından bunun sürdürüldüğünü kaydetti.

Ehlisünnet anlayışının Ebu Hanife'nin fıkhı ile İmam Maturidi'nin itikadının birleşmesiyle şekillendiğini anlatan Destici, ehlisünnetin hakim olmadığı bir İslam dünyasında daha büyük ayrışmaların yaşanabileceğini söyledi.

Destici, her Müslüman'ın öncelikli ziyaret noktalarının Mekke, Kabe ve Kudüs olduğunu belirterek, 'Onlardan sonra mutlaka her Müslüman'ın ziyaret etmesi gereken yer Semerkant, Buhara. Çünkü İslam medeniyeti buradan neşet etmiş. Burada doğan, buradaki medreselerde ilmini devam ettiren büyük düşünürler, yazarlar, ilim adamları ve alimler tarafından İslam medeniyetinin temelleri atılmıştır. Cümlesini rahmetle, minnetle, şükranla yad ediyorum.' diye konuştu.

Söz konusu merkezin Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in öncülüğünde inşa edildiğini anımsatan Destici, 'Mirziyoyev her alanda atılım gerçekleştiren bir lider. Bu konuda da tarihine, İslam düşüncesine, Türk-İslam medeniyetine sahip çıkmış ve böyle muazzam bir İslam Medeniyetleri Müzesi kurmuş, buna öncelik etmiş. Bundan dolayı da kendilerini tebrik ediyorum. Türk ve İslam dünyası adına da şükranlarımı sunuyorum.' dedi.

Özbekistan Madencilik ve Jeoloji; Yatırım, Sanayi ve Ticaret bakanlıkları, Teknolojik Metaller Fabrikası ve OSTİM Organize Sanayi Bölgesi ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Türkiye Madencilik Meclisi tarafından organize edilen foruma, maden sanayi sektöründe faaliyet yapan 30'dan fazla Türk şirketinin yanı sıra çok sayıda Özbek iş adamı ile üst düzey yetkililer katıldı.

Forumun açılışında konuşan Özbekistan Madencilik ve Jeoloji Bakan Yardımcısı Ural Yusupov, ülkesinde hayata geçirilen reform ve değişimler ile yabancı yatırımcılara sağlanan imtiyazlar hakkında bilgi verdi.

Yusupov, Özbekistan'da madencilik sektöründe Türk şirketlerinin çok başarılı projeler yürüttüğünü kaydederek, forumun bu alandaki işbirliğinin daha da gelişmesi için yeni ufuklar açacağını belirtti.

Son yıllarda hükümetin madencilik alanına yatırım yapacak yabancı işletmeler için bir dizi imtiyazlar sağladığını anımsatan Yusupov, yabancı yatırımcılara işbirliği çağrısında bulundu.

TOBB Türkiye Madencilik Meclisi Başkanı İbrahim Halil Kırşan da Türkiye ile Özbekistan'ın ortak kültürü, dil yakınlığı ve tarihin derinliklerinden gelen kardeşlik bağlarıyla birbirine kenetlenmiş ülkeler olduğunu vurgulayarak, son yıllarda iki ülke arasındaki ticaret hacminin arttığını, Türk özel sektörünün ülkede binlerce istihdam yaratan yatırımlarıyla sektörlerin büyümesine ciddi katkılar sunduğunu aktardı.

Kırşan, 'Türk iş dünyasının Özbekistan'a olan ilgisi ve güveni her geçen gün artmaktadır. Bu toplantı, büyüyen ilginin madencilik sektörüne yansımasının önemli bir adımını teşkil etmektedir.' dedi.

Türkiye Varlık Fonu (TVF) Madencilik Yatırımları Direktörü Mutlu Zengin, fonun temel görev ve faaliyetleri hakkında bilgi verdi.

Zengin, iki ülke arasındaki ilişkilerin son dönemde cumhurbaşkanlarının desteği ve vizyonuyla, kapsamlı stratejik ortaklık seviyesine ulaştığını hatırlatarak, 'Artık çok daha somut ve icra odaklı projelerin hayata geçirildiği bir döneme girdik. Türkiye Varlık Fonu olarak sürdürülebilir ve her iki taraf için katma değer sağlayan projelere katkı sunmayı hedefliyoruz.' diye konuştu.

TVF'nin yalnızca finansal yatırımcı olarak değil, aynı zamanda teknik uzmanlık ve işletme deneyimiyle projelerde yer aldığına dikkat çeken Zengin, teknik bilgiye dayalı işbirliklerine açık olduklarını sözlerine ekledi.

Özbekistan'ın madencilik alanındaki potansiyeline ilişkin farklı sunumların yapıldığı forumda Özbek ve Türk iş insanları baş başa görüşmeler yaparak, karşılıklı işbirliği ve iş fırsatlarını ele aldı.

Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in girişimiyle geçen ay faaliyete geçen merkez, İslam'ın ilim, barış ve hoşgörü temelli değerlerini esas alan anlayış doğrultusunda kurulmasıyla öne çıkıyor.

Merkez, milattan önceki (MÖ) dönemden itibaren bu topraklarda kurulan devletler, yaşayan büyük şahsiyetler, tarihi eşyalar ve buluntular, önemli gelişmeler ve bölgede yapılan iki rönesans ile ülkedeki son reform ve değişimleri bir arada yansıtıyor.

Mirziyoyev'in göreve gelmesinin ardından 2017'de Taşkent'in eski şehir kısmında inşaatı başlatılan merkez, 8 yılı aşkın çalışmaların ardından 17 Mart'ta hizmete açıldı.

10 hektarlık alanda inşa edilen merkez, 161'e 118 metrelik ebadı ve 65 metre yüksekliğindeki kubbesiyle öne çıkarken üç katlı yapının toplam kullanım alanı 40 bin metrekareyi aşıyor.

Bünyesinde 50 bin tarihi eser, nadir el yazmaları ve arkeolojik buluntuların yer aldığı merkez, müze işlevinin yanı sıra araştırma enstitüsü, kütüphane ve uluslararası işbirliği platformu olarak da öne çıkıyor.

- Dört büyük dönem tek çatı altında

Merkez İslam Öncesi Dönem, Birinci Rönesans, İkinci Rönesans ve Yeni Özbekistan başlıklı bölümlerden oluşurken bu bölümler Özbekistan topraklarının binlerce yıllık tarihini kronolojik ve tematik bir bütünlük içinde sunuyor.

Bu bölümler, ziyaretçiye yalnızca bilgi değil, farklı dillerde bilgiler sunan ses, ışık ve dijital teknolojilerle desteklenen anlatım sayesinde adeta 'yaşayan tarih' deneyimi sunmasıyla dikkati çekiyor.

İslam Öncesi Dönem bölümünde bu topraklarda kurulan Soğd, Baktriya ve Harezm medeniyetlerine ait arkeolojik buluntular sergileniyor.

Bölümün tasarımı bir Türk şirketi tarafından gerçekleştirilirken Türk tasarım ekibi Özbek tarihçiler, arkeologlar ve akademisyenlerle işbirliğinde tarihsel sürekliliği bütüncül bir anlatı halinde kurgulamış bulunuyor.

Birinci Rönesans olarak adlandırılan 9 ila 12. yüzyılları kapsayan bölümde de Muhammed el-Harezmi, Ebu Reyhan el-Biruni ve İbn Sina gibi alimlerin eserlerinin el yazması nüshaları, astronomi aletleri, matematiksel çizimler ve tıp metinleri sergileniyor.

İkinci Rönesans bölümünde ise Emir Timur ve Timurlular dönemine ait minyatürler, mimari süslemeler, çini örnekleri ile Uluğ Bey'in astronomi çalışmalarını yansıtan eserler yer alıyor.

Yeni Özbekistan başlıklı bölümde ise bağımsızlık sonrasında yapılan reform ve değişimler yapay zeka destekli sunumlarla gösteriliyor.

- Kuran-ı Kerim salonu öne çıkıyor

Merkezin en dikkati çekici bölümlerinden biri olan Kuran-ı Kerim salonunda ise İslam dünyasının en eski mushaflarından biri kabul edilen Osman Mushafı ile 114 nadir Kuran-ı Kerim el yazması sergileniyor.

Bu bölümde her 40 dakikada bir Kuran ayetleri ışıklandırılarak gökten iniyor gibi bir yansıtma ortaya çıkarılıyor. Kubbe altında oluşturulan özel holografik sistemde, yıldız haritası yansıtılarak ziyaretçilere görsel bir deneyim sunuluyor.

Merkezdeki Şeref Salonu'nda ise tarihte bu topraklarda yaşanan önemli gelişmeler ile büyük şahsiyetleri yansıtan 14 büyük pano yer alıyor. Panolar, Timurlu Devleti'nin kurucusu Emir Timur, Babür Devleti'nin kurucusu Babür Şah, Uluğ Bey, Biruni, Harezmi ve diğer büyük şahsiyetleri yansıtıyor.

- Guinness Dünya Rekorları listesine girdi

Merkez, mimari büyüklüğü, koleksiyon kapasitesi ve çok yönlü yapısıyla Guinness Dünya Rekorları tarafından 13 Nisan'da 'dünyanın en büyük İslam medeniyeti müzesi' olarak tescillendi.

Rekor değerlendirmesinde merkezin toplam alanı, 65 metreyi bulan kubbesi, 40 bini aşkın eserden oluşan koleksiyonu ve müze, araştırma ve eğitim işlevlerini aynı çatı altında toplaması, ayrıca merkezin konsept bütünlüğü ve modern müzecilik anlayışı belirleyici oldu.

- 'Merkezin esas amacı, Özbekistan'ın 3 bin yıllık köklü ve zengin tarihini tüm dünyaya göstermek'

Özbekistan İslam Medeniyeti Merkezi Basın Müşaviri Oktam Usmanov, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Şevket Mirziyoyev'in inisiyatifleriyle kurularak 17 Mart'tan itibaren ziyaretçilere açılan merkezin, günlük ziyaretçi sayısının 5 bine ulaştığını söyledi.

Merkezin yalnızca bir müze olarak değil, aynı zamanda bilimsel bir platform olarak da faaliyet gösterdiğini vurgulayan Usmanov, 'Merkezin esas amacı, Özbekistan'ın 3 bin yıllık köklü ve zengin tarihini tüm dünyaya göstermektir.' dedi.

Merkezin Bilimsel Sekreteri Rustam Cabbarov da 8 yıldan uzun süren inşaatın Aralık 2025'te tamamlandığını, bu yılın başından itibaren ise merkezin donatılması için çalışmalar yapıldığını belirtti.

Cabbarov, bu süreçte Özbekistan'a ait tarihi eserlerin bulunduğu 20'den fazla ülkeyle temas kurularak bu eserlerin kopyalarının temin edildiğini, bu çalışmalar sonucunda müze bünyesinde 3 binden fazla tarihi buluntu ve eşyanın toplandığını ifade etti.

Toplanan eserlerin ilgili bölümlerde sergilendiğini aktaran Cabbarov, merkez kütüphanesinde ayrıca 50 bin civarında el yazması eser ile 500 binden fazla dijital kaynağın yer aldığını kaydetti.

Cabbarov, merkez bünyesinde çocuklara yönelik oyun ve eğitim programlarını içeren özel bir platformun da yer aldığını belirterek ayrıca Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), İslam İşbirliği Teşkilatı İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) ve diğer uluslararası kuruluşların ülkedeki ofislerinin de merkezde bulunduğunu söyledi.

Açılış programına YEE Başkanı Prof. Dr. Abdurrahman Aliy, Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD) Başkanı Ali Hamza Pehlivan, Türkiye'nin Taşkent Büyükelçisi Ufuk Ulutaş, Azerbaycan'ın Taşkent Büyükelçisi Hüseyin Guliyev, Özbek Dili ve Edebiyatı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Şuhrat Siraciddinov, Özbek yetkililerle ve çok sayıda davetli katıldı.

Açılışta konuşan YEE Taşkent Türk Kültür Merkezi Koordinatörü Dr. Ahmet Özkan, bu anlamlı günün yalnızca merkezin kapılarının açıldığı bir gün olmadığını, aynı zamanda kalpler arasında yeni köprülerin kurulduğu kıymetli bir an olduğunu kaydetti.

Özkan, 'Dil bir milletin hafızası, kültür ise onun ruhudur. Bizler Türkiye ve Özbekistan halkları olarak ortak tarih ve derin bağlarla birbirimize bağlıyız ve bu mirası koruyup gelecek nesillere aktarmakla sorumluyuz. Aynı kelimelerin buluşturduğu, benzer duyguları paylaşan iki kardeş halkız.' dedi.

YEE'nin Türk dilini, tarihini ve kültürünü tanıtmayı, dil aracılığıyla kültürler arasında köprü kurmayı amaçladığını ifade eden Özkan, kurumun 70 ülkede 90'dan fazla noktada faaliyet gösterdiğini söyledi.

- 'YEE, Türkiye ile Özbekistan arasındaki dostluk bağlarını daha da güçlendirecektir'

YEE Başkanı Aliy de Türkiye ile Özbekistan arasındaki köklü dostluğun ve ortak kültürel mirasın somut bir göstergesi olarak Taşkent Yunus Emre Türk Kültür Merkezi'nin açılışını yaptıklarını kaydetti.

İki ülke arasındaki ilişkilerin tarihsel bağlara, ortak dile ve paylaşılan değerlere dayandığını vurgulayan Aliy, bu ilişkilerin son yıllarda kültürel, akademik ve diplomatik alanlarda daha da güçlenerek çok yönlü bir işbirliğine dönüştüğünü dile getirdi.

Aliy, açılışı yapılan merkezin yalnızca bir bina olmadığını, iki ülke arasındaki gönül bağlarını pekiştiren, kültürel etkileşimi artıran ve ortak mirası geleceğe taşıyan önemli bir merkez olacağını belirterek, şunları kaydetti:

'Yunus Emre Enstitüsü olarak dünyanın dört bir yanında Türk dilini, kültürünü ve sanatını tanıtmayı, aynı zamanda farklı kültürlerle karşılıklı anlayış ve etkileşimi güçlendirmeyi amaçlıyoruz. Taşkent'te açılan bu merkezimizin de bu misyonun güçlü bir temsilcisi olacağına inanıyoruz.'

Konuşmasında Yunus Emre'nin 'Gelin tanış olalım, işi kolay kılalım' sözünü hatırlatan Aliy, bu anlayışın kurulan kültürel köprünün en güzel ifadesi olduğunu vurguladı. Aliy ayrıca Ali Şir Nevai'nin ilim ve eğitimin önemine işaret eden sözlerine de atıfta bulunarak, merkezin öğrenme ve kültürel paylaşım açısından önemli bir rol üstleneceğini ifade etti.

Merkezin yalnızca kültürel faaliyetlerin değil, aynı zamanda öğrenmenin, öğretmenin ve karşılıklı anlayışın da merkezi olacağını belirten Aliy, 'İnanıyorum ki Taşkent Yunus Emre Kültür Merkezi; sanat etkinliklerinden dil eğitimine, akademik çalışmalardan kültürel programlara kadar geniş bir yelpazede faaliyet göstererek, Türkiye ile Özbekistan arasındaki dostluk bağlarını daha da güçlendirecektir.' diye konuştu.

Etkinliğin ardından basına açıklama yapan Aliy, enstitü olarak dünyanın 70'ten fazla ülkesinde faaliyet yaptıklarını dile getirdi.

Aliy, gönül coğrafyası olan Orta Asya'nın tüm ülkelerinde faaliyetlerini sürdürdüklerini ve bunun kendileri için gurur verici olduğunu vurguladı.

Özbekistan'ın kendileri için çok önemli olduğunu dile getiren Aliy, burada açılışını yaptıkları Yunus Emre Enstitüsü'nün hem Özbek öğrencilerin Türkçeye olan ilgisinin artmasına katkı sağlayacağını, hem de Anadolu kültürünü buraya aktarma fırsatı tanıyacağını ve iki farklı coğrafyadaki aynı kültürün uçları arasında bir köprü olacağını belirtti.

Katılımcılar, açılış kurdelesinin kesilmesi sonrası merkezi gezerek incelemelerde bulundu.

Etkinlik kapsamında katılımcılar Özbek öğrencilerin çizdiği tezhip sanatı örneklerinin yer aldığı sergiyi gözden geçirirken, programda ayrıca öğrenciler tarafından geleneksel Özbek musikisinden eserler icra edildi.

Özbek Uzay Ajansı (Özbek Kosmos) Genel Müdürü Şuhrat Kadirov'un ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, 30'dan fazla ülkeden uzay ajanslarıyla ilgili kurumlarının üst düzey yöneticileri ile çok sayıda uzman ve bilim insanı katıldı.

Toplantıda Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev, Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç, TÜRKSAT AŞ Genel Müdürü Ahmet Hamdi Atalay ve astronot Alper Gezeravcı da yer aldı.

Orta Avrasya'da uzay ekosisteminin gelişimini destekleyen önemli uluslararası platformlardan biri olarak öne çıkan etkinliğin açılışında konuşan Ömüraliyev, uzayın artık sadece bilimsel keşif alanı olmaktan çıkarak ekonomik kalkınma, teknolojik ilerleme ve stratejik ortaklıkların önemli bir unsuru haline geldiğini belirtti.

Ömüraliyev, bölgenin güçlü bilimsel altyapı, gelişen teknolojik kapasite ve genç nüfusuyla uzay çalışmalarında önemli bir potansiyele sahip olduğunu ifade ederek, üye ülkelerin bu alandaki işbirliğini stratejik öncelik haline getirdiğini dile getirdi.

Konferans kapsamında yürütülen ortak girişimlere de değinen Ömüraliyev, ortak uydu projelerinin bölgesel işbirliğinin somut bir göstergesi olduğunu vurgulayarak, 'Bu projeler, diyalogdan somut uygulamalara geçişte önemli bir adım niteliği taşıyor.' dedi.

Ömüraliyev, uzay alanında sürdürülebilir ilerleme için bölgesel koordinasyonun artırılması, araştırma ve geliştirme yatırımlarının genişletilmesi, veri paylaşım mekanizmalarının güçlendirilmesi ve uzay sanayisinin desteklenmesi gerektiğinin altını çizdi.

Orta Avrasya'da uzayın geleceğinin bireysel çabalardan ziyade ortak hareket ve yenilikçi işbirlikleriyle şekilleneceğini söyleyen Ömüraliyev, bölge ülkelerinin küresel uzay çalışmalarında yalnızca katılımcı değil, aynı zamanda öncü bir rol üstlenmesi gerektiğine dikkati çekti.

- Uzayda işbirliği barış ve kalkınmayı güçlendirir

Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Kıraç da Orta Asya'nın bilim tarihinde önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayarak, bölgede yetişen Muhammed el-Harezmi, Ebu Reyhan Biruni ve Uluğ Bey gibi büyük alimlerin çalışmalarının çağdaş bilimin temelini oluşturduğunu ifade etti.

Uzayın ülkeleri ortak hedefler etrafında bir araya getiren özel bir alan olduğunu belirten Kıraç, 'Hiçbir ülke uzayı tek başına keşfedemez ancak birlikte çalışarak bilgi, deneyim ve teknolojiyi paylaşabiliriz.' diye konuştu.

Kıraç, uzay alanında uluslararası işbirliğinin yalnızca teknolojik gelişim değil, aynı zamanda küresel barış ve sürdürülebilir kalkınma açısından da kritik rol oynadığına işaret ederek, Türkiye Uzay Ajansı olarak uzay çalışmalarını yalnızca teknolojiyle sınırlı görmediklerini, bu alanın eğitim, inovasyon ve uluslararası işbirliğini de kapsadığını dile getirdi.

Uzay teknolojilerinin iletişimden tarıma, afet yönetiminden bilimsel araştırmalara kadar birçok alanda fayda sağladığına değinen Kıraç, Türkiye'nin bu doğrultuda çalışmalarını sürdürdüğünü aktardı.

Kıraç, uzay çalışmalarının ekonomik kalkınma, bilimsel ilerleme ve bölgesel istikrar açısından önemli fırsatlar sunduğunu söyleyerek, Türkiye'nin bu alanda dost ve kardeş ülkelerle işbirliğini geliştirmeye hazır olduğunu vurguladı.

- 'Uzayda izi olanın dünyada sözü olur'

TÜRKSAT AŞ Genel Müdürü Atalay da bugün burada ülkeler arasındaki ortaklığı, çağımızın en stratejik alanlarından biri olan uzay alanına taşımak için bulunduklarını belirterek, 'Türkiye'de şöyle bir söz vardır, 'uzayda izi olanın, dünyada sözü olur.'' ifadesini kullandı.

Bugün uzayın artık 'uzak bir alan' olmaktan çıktığını dile getiren Atalay, uzayın, bölgenin geleceğinin şekillendiği bir alan olduğuna işaret etti.

Atalay, Orta Avrasya'nın yalnızca coğrafi bir bölge değil, doğu ile batıyı, kuzey ile güneyi, gelenek ile inovasyonu birbirine bağlayan stratejik bir köprü olduğunu vurgulayarak, bu potansiyelin bölge ülkeleri arasındaki işbirliğiyle daha da güçlenmekte olduğunu söyledi.

Bölgenin uzay destekli bir ekonomik ve teknolojik merkeze dönüşmesi için tarihi fırsata sahip olduğuna dikkati çeken Atalay, Türkiye olarak, uzayın geleceğinin ülkelerin tek başlarına değil, kapsayıcı bölgesel işbirlikleri, güvene dayalı ortaklıklar ve paylaşılan kabiliyetler sayesinde şekilleneceğinin altını çizdi.

Atalay ayrıca, Türkiye'nin bu alandaki 40 yılı aşkın tecrübesini Orta Asya ülkeleriyle paylaşmaya hazır olduğunu da sözlerine ekledi.

Özbekistan Ekoloji ve İklim Değişikliği Devlet Komitesi Başkanı Aziz Abduhakimov'un ev sahipliğinde, 'Sürdürülebilir yeşil kalkınma yolunda diyalog: Ortak gelecek için yatırımlar' temasıyla Orta Asya Çevre ve İklim Değişikliği Araştırma Üniversitesinde gerçekleştirilen foruma, Birleşmiş Milletler Orman Forumu (UNFF) Başkanı İsmail Belen, Özbekistan Orman Ajansı Direktörü Erkin Muhiddinov, UNFF ve Uluslararası Gıda Örgütü (FAO) yetkilileri ile bilim insanları katıldı.

Forumun açılışında konuşan Abduhakimov, ülkede iklim değişikliğiyle mücadele, çölleşmenin önlenmesi ve yeni orman alanlarının oluşturulmasına yönelik yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verdi.

Abduhakimov, 'Bu forumun amacı yok olma tehlikesi altındaki ormanların korunması, ekolojik istikrarın sağlanması ve biyolojik çeşitliliğin muhafazası gibi konulara dikkati çekmektir.' dedi.

Son yıllarda Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in girişimleriyle bu alanda önemli adımlar atıldığını belirten Abduhakimov, söz konusu çalışmaların yalnızca Özbekistan'da değil, tüm Orta Asya'da iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin azaltılmasına katkı sağladığını vurguladı.

- Sürdürülebilir ormancılıkta uluslararası işbirliği vurgusu

Belen de sürdürülebilir ormancılık alanında uluslararası işbirliğinin önemine dikkati çekerek, bu tür etkinliklerin işbirliklerinin geliştirilmesi için önemli fırsat sunduğunu dile getirdi.

Özbekistan'ın ormancılık alanındaki çalışmalarına değinen Belen, ülkenin son yıllarda bu konuda önemli ilerlemeler kaydettiğini söyledi.

Belen, bölgedeki zorlu doğal şartlara rağmen yürütülen ağaçlandırma ve orman yönetimi faaliyetlerinin dikkati çekici olduğunu belirtti.

Özbekistan'ın dağlar, nehirler ve doğal kaynaklar açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu ifade eden Belen, güçlü liderlik ve uzman kadroların desteğiyle ülkenin bölgedeki öncü ülkelerden biri haline gelebileceğini dile getirdi.

Belen, BM Orman Forumu'nun ormancılık alanında uluslararası politika platformu olarak önemli rol üstlendiğini hatırlatarak, forum kapsamında ülkeler arasında deneyim paylaşımının güçlendirilmesinin önemine işaret etti.

- Ormanlar, hem ekonomik hem çevresel açıdan kritik öneme sahip

Forum kapsamında basına değerlendirmelerde bulunan Belen, Ormancılık Günü ve Orman Haftası dolayısıyla Taşkent'teki etkinliğe katıldıklarını belirterek, bu yılki ana temanın 'ormanlar ve ekonomi' olduğunu söyledi.

Dünya genelinde yaklaşık 4 milyar hektarlık alanın ormanlarla kaplı olduğunu anlatan Belen, bunun karasal alanların yaklaşık yüzde 30'una karşılık geldiğini belirtti.

Belen, ormanların önemine işaret ederek, 'Ormanlar ekonomik, çevresel ve sosyal açıdan çok önemli ürünler üretmektedir.' dedi.

Özbekistan'daki orman varlığına değinen Belen, kurak bir bölge olan, bazı çevresel ve iklimsel zorlukları bulunan ülkede toprakların yaklaşık yüzde 10'unun ormanlarla kaplı olduğunu ifade etti.

Belen, ülkede orman alanlarının genişletilmesine yönelik önemli çalışmalar yürütüldüğünün altını çizerek, 'Özbekistan, mevcut yüzde 10 olan orman varlığını, yakın zamanda yüzde 12'ye, daha sonra yüzde 20'ye çıkarmayı hedefliyor. 35 yıllık bir ormancı olarak bunu başaracaklarına inanıyorum.' değerlendirmesinde bulundu.

Özbekistan'ın yıllık 200 milyon fidan üretmeyi hedeflediğine dikkati çeken Belen, bunun mevcut coğrafi şartlar göz önüne alındığında oldukça büyük bir hedef olduğunu kaydetti.

Özbek Uzay Ajansı (Özbek Kosmos) Genel Müdürü Şuhrat Kadirov'un ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, TDT üye ve gözlemci ülkelerin uzay ajansları ile ilgili kurumlarının üst düzey yöneticileri katıldı. Toplantıda TDT Genel Sekreteri Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev ile Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç da yer aldı.

Toplantının açılışında konuşan Kadirov, söz konusu toplantıların giderek daha sonuç odaklı hale geldiğine dikkati çekerek, son yıllarda TDT ülkelerinin ortak uzay projelerinde somut ilerlemeler kaydettiğini vurguladı.

Bu yaklaşımın uzay alanında ortak projelerin geliştirilmesi ve güçlü iş birliklerinin kurulması için sağlam bir temel oluşturduğunu belirten Kadirov, TDT bünyesinde yürütülen ortak küp uydu projesinin bu işbirliğinin en somut örneklerinden biri olduğunu ifade etti.

Kadirov, Özbekistan'ın söz konusu girişime tam destek verdiğini belirterek, uzay sanayi alanında imzalanması planlanan işbirliği anlaşmasının uzun vadeli ortaklık açısından önemli bir temel oluşturacağını dile getirdi.

Belgenin tüm tarafların görüşleri dikkate alınarak geliştirilmesinin önemine işaret eden Kadirov, sürecin tamamlanmasıyla işbirliğinin daha sistematik hale geleceğini ve ortak teknolojik ve endüstriyel kapasitenin güçleneceğini kaydetti.

- Özbekistan'da ilk uydunun fırlatılmasına yönelik çalışmalar başlatıldı

Kadirov, Özbekistan'ın uydu ve uzay araştırmaları alanında aktif adımlar attığını belirterek, ülke tarihinde ilk kez uydu fırlatılması ve ilk astronotun yetiştirilmesine yönelik çalışmaların başlatıldığını bildirdi.

Ömüraliyev de üye ülkelerin ortak uydu projesinde üretim sürecinin son aşamaya geldiğini ve fırlatma aşamasına yaklaşıldığını belirterek, bunun üye ülkeler arasındaki işbirliğinde önemli bir dönüm noktası olduğunu kaydetti.

2021 yılında Bakü'de gerçekleştirilen ilk toplantıdan bu yana teknik istişareler ve koordinasyon sayesinde istikrarlı ilerleme kaydedildiğini vurgulayan Ömüraliyev, projenin fikir aşamasından ileri düzey bir girişime dönüştüğünü belirtti.

Ömüraliyev, ortak uydu projesinin yalnızca teknik değil, aynı zamanda bilgi paylaşımı ve kapasite geliştirme açısından da önemli bir platform olduğunu dile getirirken, ayrıca uzay sanayii alanında işbirliğine yönelik taslak anlaşmanın nihai aşamaya geldiğini ve tarafların uzlaşıyla süreci tamamlamasının beklendiğini ifade etti.

Eğitim alanındaki çalışmalara da değinen Ömüraliyev, Türk Uzay Kaşifleri Akademisi kapsamında 170'ten fazla genci bir araya getiren programın 2026 yılında İzmir'de düzenleneceğini bildirdi.

- 'Küp uydu projesi işbirliğinin somut çıktılarından biri olacak'

Toplantıya ilişkin basına değerlendirmede bulunan Kıraç ise söz konusu toplantının beşinci kez gerçekleştirildiğini belirterek, her yıl daha somut çıktılar üzerine odaklanıldığını ifade etti.

Kıraç, bugün öncelikli olarak TDT ülkelerinin birlikte yürüttüğü küp uydusu projesinin ele alındığını belirterek, bu konuda tüm üye ülkelerin katkılarıyla önemli ilerleme sağlandığını kaydetti. Küp uydu üretiminin bu yıl tamamlanmasının ve önümüzdeki dönemde fırlatılmasının planlandığını aktaran Kıraç, 'Küp uydu projesi işbirliğinin somut çıktılarından biri olacak' diye konuştu.

Türkiye'de düzenlenen uzay kampının da TDT ülkeleri arasındaki önemli ortak projelerden biri olduğunu belirten Kıraç, farklı ülkelerden gençlerin katılımıyla gerçekleştirilecek kampın ağustos ayında İzmir'de dördüncü kez düzenleneceğini sözlerine ekledi.

TDT ülkeleri arasında uzay alanındaki çalışmaların daha da geliştirilmesine yönelik konuların ele alındığı toplantıda, ortak küp uydunun maketi sergilendi.

Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, resmi ziyaret kapsamında geldiği Taşkent'te, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev tarafından törenle karşılandı.

Taşkent'teki 'Göksaray' Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda düzenlenen karşılama töreninin ardından Mirziyoyev ve Rahman ikili görüşmelerde bulundu.

Görüşmenin ardından iki cumhurbaşkanı, Özbekistan-Tacikistan Devletlerarası Yüksek Konseyi'nin ilk toplantısına başkanlık etti.

Toplantıda Mirziyoyev, yeni oluşturulan konsey mekanizmasının iki ülke arasındaki stratejik ortaklık ve müttefiklik ilişkilerini daha ileri seviyeye taşıyacağını ifade etti.

Rahman da Tacikistan ile Özbekistan arasındaki stratejik ortaklık ilişkileri, iyi komşuluk ve dostane ilişkiler ile çok yönlü işbirliğinin sürekli olarak güçlendirilmesi ve genişletilmesinden duyduğu memnuniyeti kaydetti.

Toplantıda liderler, ikili ticaret hacminin artırılması, sanayi işbirliğinin geliştirilmesi, ulaştırma bağlantılarının güçlendirilmesi ile su ve enerji alanlarındaki işbirliğinin derinleştirilmesi meselelerini ele alırken, bu çerçevede 2025'te 1 milyar dolar olan ikili ticaret hacminin 2030'a kadar 2 milyar dolara çıkarılması hedefini dile getirdi.

Taraflar ayrıca sınır ticaret merkezlerinin geliştirilmesi, dijital izin sistemlerinin uygulanması ve sınır kapılarının modernizasyonu konularında mutabakata vardı.

Toplantıda sanayi, tarım, tekstil, elektrik ve ilaç sektörlerini kapsayan yeni işbirliği projelerinin geliştirilmesinin önemine dikkati çeken liderler, ayrıca bölgesel güvenlik, Orta Asya'da çok taraflı işbirliği ve uluslararası gündem ile ilgili konuları da ele aldı.

Toplantı sonunda Mirziyoyev ve Rahman, Özbekistan ile Tacikistan arasında stratejik ortaklık ve müttefiklik ilişkilerinin genişletilmesine ilişkin ortak bildiriyi imzalarken, taraflar arasında ayrıca ticaret, sanayi, sağlık, bilim, kültür, turizm ve tarım alanlarını kapsayan bir dizi anlaşma ve yol haritası kabul edildi.

Görüşmelerin ardından sanayi üretimi, gıda işleme ve konut inşası gibi alanlarda hayata geçirilecek ortak yatırım projelerinin açılış etkinliğine katılan Mirziyoyev ve Rahman, daha sonra Tacikistan'ın Taşkent'teki büyükelçiliğinin yeni binasının açılışını yaptı.

Gece ile gündüzün eşit olduğu, doğu halklarında yeni yılın başlangıcı olarak kabul edilen Nevruz Bayramı dolayısıyla Özbekistan'ın tüm il ve ilçe merkezleri ile köy ve mahallelerinde kutlamalar yapılıyor.

Başkent Taşkent'teki Yeni Özbekistan Parkı'nda Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, hükümet üyeleri, yabancı misyon şefleri ve çok sayıda davetlinin katılımıyla Nevruz Bayramı resmi kutlamaları düzenlendi.

Törende konuşan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, bu yıl adeta iki büyük nehrin birleşmesi gibi Nevruz ile Ramazan Bayramı'nı birlikte kutladıklarını belirterek, doğanın uyanışı ve ruhun arınmasını simgeleyen Nevruz'un Özbekistan'a huzur ve bereket getirmesini diledi.

Mirziyoyev, binlerce yıldır halklar arasında manevi bir köprü işlevi gören Nevruz'un barış, dostluk ve işbirliği mesajlarının günümüzün zor ve çalkantılı döneminde daha da önem kazandığını kaydetti.

Özbekistan'da yaşayan 130'dan fazla etnik grup ve topluluk temsilcisinin Nevruz Bayramı'nı bir arada sevinç ve coşkuyla kutladığını ifade eden Mirziyoyev, 'Bu uyum ve dayanışma, Yeni Özbekistan'ı birlikte inşa etmenin en sağlam teminatıdır.' dedi.

Mirziyoyev, toplumda etnik ve dini uyumun güçlendirilmesi için tüm imkanların seferber edileceğini vurgulayarak, 'Bu çerçevede komşu ve kardeş ülkelerle birlikte, tek bir Orta Asya sesi olarak bölgemizin barış, kardeşlik ve işbirliği alanı olarak itibarını artırmaya öncelik veriyoruz.' ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'in konuşmasının ardından konser ve halk oyunları gösterileri düzenlendi.

Tören alanında kurulan bayram sofrasında davetlilere Nevruz'a özgü sümelek tatlısı, kök samsa ve Özbek pilavı ikram edildi. Mirziyoyev de etkinliğin düzenlendiği alanı gezerek vatandaşların bayramını kutladı.

Nevruz dolayısıyla ülkede 4 gün resmi tatil ilan edildi.