ZAGREB (AA) - TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, çok merkezli bir dünya düzeninin şekillendiği bir sürece şahitlik edildiğini belirterek, 'Değerlerimizin ve ilkelerimizin kaba kuvvet ve keyfilik karşısında korunması, stratejik bakış açısıyla şekillenen, ülkelerimiz arasında daha etkin ve sonuç odaklı bir işbirliğini zaruri kılmaktadır.' dedi.
Kurtulmuş, Hırvatistan Parlamentosunun ev sahipliğinde Zagreb Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi'ndeki 'Üç Deniz Girişimi Parlamenter Zirvesi'nde, toplantının, Türkiye'nin ilk kez 'stratejik ortak' olarak katılımı dolayısıyla kendileri açısından ayrı bir önem taşıdığını belirtti.
Bağlantısallığın, Türkiye için temel önceliklerden birini teşkil ettiğini ifade eden Kurtulmuş, bu itibarla ulaştırma, enerji ve iletişim koridorlarının geliştirilmesine azami önem atfettiklerini söyledi.
Üç Deniz Girişimi'ni aynı zamanda bölgesel sahiplik ilkesi temelinde şekillenen kapsayıcı bir stratejik işbirliği ve istişare zemini olarak nitelendiren Kurtulmuş, 'Karadeniz'de en uzun kıyı şeridine sahip kıyıdaş ülke olarak Türkiye'nin, girişim ile ilişkilerini daha da derinleştirmeye ve işbirliğini çok boyutlu şekilde geliştirmeye kararlı olduğunu ifade etmek isterim.' diye konuştu.
Türkiye'nin, jeostratejik konumu, gelişmiş ve modern altyapısı ile dünyanın farklı bölgeleri arasında bağlantı tesis edilmesine geniş fırsatlar sunduğunu vurgulayan Kurtulmuş, 'Asya ile Avrupa'yı, Güney Kafkasya ve Orta Asya üzerinden birbirine bağlayan Orta Koridor ile Körfez'den Avrupa'ya uzanan kuzey-güney eksenli Kalkınma Yolu gibi projeler, bölgesel ve küresel bağlantısallığın güçlendirilmesindeki stratejik rolümüzü vurgulamaktadır. Bunun yanı sıra akıllı ulaşım, yeşil lojistik ve dijital altyapı alanlarındaki ulusal stratejilerimiz de Üç Deniz Girişimi'ne ilave katkılar sağlayacaktır. Bu itibarla TBMM olarak Üç Deniz Girişimi hedeflerine ulaşılmasının kolaylaştırılması amacıyla parlamentolar arası diyaloğa katkıda bulunmaya hazır olduğumuzu belirtmek isterim.' ifadesini kullandı.
Ukrayna ve Orta Doğu'da devam eden çatışmaların, küresel bağlantısallığın jeopolitik gerilimler karşısında ne denli kırılgan olduğunu hatırlattığını bildiren Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
'Nitekim, kıtamızın ve dünyanın geleceği üzerinde kalıcı etkiler doğuracak önemli bölgesel ve uluslararası çalkantılarla karşı karşıyayız. Artık açıkça görülmektedir ki Sudan'daki insani felaket, Ukrayna'da dört yıldır süregelen savaş, Gazze'deki soykırım ve İsrail ile ABD'nin İran'a karşı savaşı, yalnızca bir küresel krize değil, 1945 sonrası kurulan uluslararası düzenin sarsıcı bir şekilde çözülmesine işaret etmektedir. Mevcut tablo, hukuksuzluğun olağanlaştığı, gücün hukukun yerini aldığı, uluslararası mekanizmaların ise büyük ölçüde etkisiz kaldığı sistemik bir krizi yansıtmaktadır. 'Kurallara dayalı uluslararası düzen' hem meşruiyet hem de işlev bakımından ciddi bir aşınmaya uğramıştır. Kurumlar şeklen varlığını sürdürmekte ancak etkileri son derece sınırlı kalmaktadır. Kurallar kağıt üzerinde mevcut olmakla birlikte güçlüler karşısında uygulanabilirlikten yoksundur. Normatif kavramlar varlığını korusa da içerikleri büyük ölçüde boşalmıştır. Güncel gelişmeler geçici bir olgu olarak değerlendirilemez. Uluslararası sistemin köklü bir dönüşüm sürecinden geçtiği çok merkezli bir dünya düzeninin şekillendiği bir sürece şahitlik ediyoruz. Bu bağlamda, değerlerimizin ve ilkelerimizin kaba kuvvet ve keyfilik karşısında korunması, stratejik bakış açısıyla şekillenen, ülkelerimiz arasında daha etkin ve sonuç odaklı bir iş birliğini zaruri kılmaktadır.'
Karadeniz'de güvenliğin kıyıdaş ülkeler, Avrupa ve ötesi için hayati önemde olduğunu dile getiren Kurtulmuş, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı sürdürdüğü ve beşinci yılına giren savaşı, bölge için başlıca tehdit unsuru olarak nitelendirdi.
Türkiye'nin, savaşın başından bu yana, Ukrayna'nın egemenliği, bağımsızlığı ve Kırım dahil olmak üzere toprak bütünlüğüne olan sarsılmaz desteğini kararlılıkla ifade ettiğini hatırlatan Kurtulmuş, uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler şartı çerçevesinde, Ukrayna ile Rusya arasında adil ve kalıcı bir barışın müzakereler yoluyla tesis edilmesi amacıyla yürütülen diplomatik çabalara da Türkiye olarak öncülük ettiklerini kaydetti.
Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü yeniden tesis etmesini müteakip, Azerbaycan-Ermenistan görüşmelerinde kaydedilen ilerlemeyi memnuniyetle karşıladıklarını anlatan Kurtulmuş, 'Güney Kafkasya'da sağlanacak kalıcı barış, bölgesel bağlantısallığı önemli ölçüde güçlendirecektir.' dedi.
- 'Orta Doğu'da yaşanan insani trajedi karşısında kayıtsız kalmamız mümkün değildir'
ABD ve İsrail'in İran'ı hedef alan, İran ile Körfez ülkelerinde sivil halka ve altyapıya ciddi zararlar veren, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini kesintiye uğratan savaşın sona erdirilmesi çağrısında bulunduklarını belirten Kurtulmuş, 'Orta Doğu'da yaşanan insani trajedi karşısında kayıtsız kalmamız mümkün değildir. İsrail'in İran ve Lübnan'a yönelik saldırıları ile Filistin halkına karşı işlediği vahim suçlar, bölgeyi istikrarsızlığa sürüklemekle kalmamakta aynı zamanda, Avrupa'nın güvenliğini, ekonomisini ve ahlaki duruşunu olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, bölgedeki tüm ülkelerin toprak bütünlüğünü savunma yönündeki çabalarımızı artırmalı, Filistin halkına karşı işlenen suçlara karşı sesimizi daha güçlü yükseltmeli ve iki devletli çözüm temelinde, 4 Haziran 1967 sınırları çerçevesinde bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını desteklemeliyiz.' diye konuştu.
Bağlantısallığın yalnızca enerji, ulaştırma ve iletişimle sınırlı olmadığını aynı zamanda bilgi, kültür ve değerlerin paylaşımını da kapsadığını vurgulayan Kurtulmuş, 'Stratejik ortak olarak ülkeleri, halkları ve kıtaları birbirine bağlayan güven, değer, refah ve dayanıklılık koridorları inşa etme konusundaki kararlılığımızı bir kez daha vurgulamak isterim.' ifadesini kullandı.
Kurtulmuş, TBMM'nin, Üç Deniz Girişimi parlamentolarıyla yakın işbirliği içinde çalışmaya, işbirliğini güçlendirmeye ve girişimi kamuoyuna daha etkin şekilde tanıtmaya hazır olduğunu da aktardı.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, zirvenin açılış oturumunun ardından aile fotoğrafında yer aldı.
