ANKARA (AA) - Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya ve beraberindeki heyet, 'anayasa yargısı alanında ikili ilişkilerin geliştirilmesi' çerçevesinde 3-4 Şubat'ta İspanya'ya çalışma ziyareti gerçekleştirdi.
AYM'den yapılan açıklamaya göre, Anayasa Mahkemesi ile Avrupa Birliği-Avrupa Konseyi işbirliğinde yürütülen 'Anayasa Mahkemesinin Temel Haklar Alanındaki Kararlarının Etkili Şekilde Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi' kapsamında gerçekleştirilen ziyarette Özkaya'ya, Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan, üyeler Recai Akyel, Yusuf Şevki Hakyemez, Selahaddin Menteş, İrfan Fidan, Kenan Yaşar, Muhterem İnce, Ömer Çınar ve Metin Kıratlı, Genel Sekreter Murat Azaklı ile diğer yetkililer eşlik etti.
Heyet, ilk olarak İspanya Anayasa Mahkemesini ziyaret etti. Özkaya'nın İspanya Anayasa Mahkemesi Şeref Defteri'ni imzalamasının ardından çalışma oturumlarına geçildi.
Oturumların açılışında konuşan İspanya Anayasa Mahkemesi Başkanı Candido Conde-Pumpido Touron, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi heyetini ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Gerçekleştirilen çalışma oturumlarının mahkemeler arasındaki ilişkileri daha da güçlendireceğine inandığını belirten Touron, şunları kaydetti:
'Anayasa mahkemelerimiz, coğrafi olarak farklı konumlarda olsalar da aynı Avrupa anayasal geleneğini paylaşmaktadır. Bu ortak çerçevede, İspanya'daki amparo başvurusu ve Türkiye'deki bireysel başvuru, temel hakların korunması için vazgeçilmez araçlar olarak öne çıkmakta ve bu da mahkemelerimiz arasındaki bağları güçlendirmekte ve sıkılaştırmaktadır. Deneyimlerin paylaşılması, ortak düşünme ve kurumsal güçlendirme için bir platform olarak tasarlanan bu çalışma oturumları düzenlenmektedir. Bu bağlantıyı, hukuk sistemimizin tutarlılığını ve bütünlüğünü korumak için vazgeçilmez görüyorum. İspanya Anayasa Mahkemesi, bugünkü gibi toplantıların kurumlarımızın güçlenmesine ve dolayısıyla temel hak ve özgürlüklerin korunmasında daha fazla etkinlik sağlanmasına katkıda bulunduğuna inanarak bu işbirliğini derinleştirmeye devam etme konusundaki tam kararlılığını yeniden teyit etmektedir.'
- 'Bireysel başvuruda başarılı sınav verdik'
AYM Başkanı Özkaya ise çalışma ziyaretinin gerek mesleki bilgi paylaşımı gerekse ikili ilişkilerin güçlendirilmesi için önemli olduğunu ifade etti.
Bireysel başvurunun Türk hukuk sistemindeki başarısına ilişkin Özkaya, 'Mahkememiz, bireysel başvuruda çok başarılı bir sınav vermiştir. Yıllık 100 binlere yaklaşan başvuru sayılarının yanı sıra olağanüstü durumlara karşın bugün bireysel başvuru etkili bir hak arama yolu olarak varlığını sürdürmeye devam etmektedir. İçtihat anlamında da çok zengin bir birikime sahip olduğumuzu söyleyebilirim.' değerlendirmesinde bulundu.
Özkaya, bireysel başvuru kapsamında verilen kararlarla binlerce hak ihlalinin giderildiğine işaret ederek, bu sayede anayasal güvencelerin soyut ilkeler olmaktan çıkarak somut bir koruma mekanizmasına dönüştüğünü anlattı.
Bireysel başvurunun Anayasa Mahkemesi kararları çerçevesinde başarılı bir süreçte ilerlediğini, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından da etkili bir iç hukuk yolu olarak kabul edildiğini belirten Özkaya, yeni ihlallerin engellenebilmesinin en temel şartlarından birinin verilen ihlal kararlarının gereği gibi icra edilmesi olduğunu vurguladı.
Anayasa Mahkemesinin ihlal kararlarının subjektif ve objektif etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Özkaya, 'Bizim için asıl önemli olan ihlal kararlarının objektif etkisinin hayata geçirilmesidir. Yani verilen ihlal kararının, emsal veya benzer davalarda ilk derece mahkemeleri veya yüksek mahkemeler tarafından dikkate alınarak o davalarda uygulanmasının sağlanmasıdır. Bu şekilde bireysel başvurunun etkinliği artırıldığı gibi ihlallerin sayısı azalmakta ve hukukun anayasallaşması da hayata geçirilmiş olmaktadır.' ifadelerini kullandı.
- Karşılıklı sunum yapıldı
Açılış konuşmalarının ardından karşılıklı sunumlar gerçekleştirildi. Bu kapsamda İspanya Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Inmaculada Montalban Huertas, İspanya Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri ile bireysel başvuru sistemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan ise Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları hakkında bilgiler paylaştı.
İspanya Anayasa Mahkemesi Üyesi Ricardo Enriquez Sancho ile Anayasa Mahkemesi Üyesi Kenan Yaşar da 'Bireysel Başvuru Kapsamında Özel Anayasal Önem Kavramı' başlıklı sunumlar yaptı.
Son çalışma oturumunda ise İspanya Anayasa Mahkemesi Başkanı Touron ve Anayasa Mahkemesi Başkanı Özkaya, Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanması ve genel görevli mahkemeler tarafından içtihadın takibine ilişkin sunum gerçekleştirdi.
- İspanya Yüksek Mahkemesi ziyaret edildi
AYM heyeti, İspanya programının ikinci gününde ise İspanya Yüksek Mahkemesini ziyaret etti.
İspanya Yüksek Mahkemesi Başkanvekili Dimitry Berberoff Ayuda, programda yaptığı konuşmada, AYM heyetini ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu dile getirdi.
İspanya Yüksek Mahkemesinin çalışma usul ve esasları hakkında bilgiler veren Ayuda, İspanya hukuk sistemine ilişkin genel değerlendirmelerde bulundu.
Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan da söz konusu ziyaretin hem bilgi paylaşımı hem de ikili ilişkilerin güçlendirilmesi anlamında önem arz ettiğini aktardı.
Gökcan, 'Bugün burada insan hakları yargısının farklı yönlerini, özellikle iç hukuk yollarıyla olan ilişkisini ve bu anlamda yüksek yargının rolünü ele alma fırsatı bulacağız. Şüphesiz ki bu müzakereler bilgi ve kapasite artırımı konusunda çok önemli faydalar sağlayacaktır.' ifadelerini kullandı.
Konuşmaların ardından gerçekleştirilen çalışma oturumlarında, İspanya Yüksek Mahkemesi yargıçları, mahkemenin yapısı, görev ve yetkileri ile Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi arasındaki ilişkiler başta olmak üzere çeşitli konularda sunumlar yaptı.
Özkaya ve beraberindeki heyet, İspanya temasları kapsamında Türkiye'nin Madrid Büyükelçisi Nüket Küçükel Ezberci ile de bir araya geldi.
