İngiltere, işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinde üretilen malların ülkeye ithalatını yasaklayacak. Yeni yaptırım rejimi, yerleşimlerin genişlemesine hizmet eden inşaat, altyapı, finansman ve gayrimenkul faaliyetlerini de hedefleyecek. Düzenlemenin 6 ila 9 ay içinde yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Yasak hangi ürünleri kapsıyor?
İngiltere hükümeti, Batı Şeria’daki yasa dışı İsrail yerleşimlerinden gelen malların ithalatına yasak getirecek.
Dışişleri Bakanı Ed Miliband, yasağın İsrail’den gelen bütün ürünleri kapsamadığını, hedefin yasa dışı yerleşimler ve bu yerleşimlerin genişletilmesi olduğunu söyledi. İngiltere, İsrail’in 1967 öncesindeki sınırları içindeki ticareti sürdüreceğini açıkladı.
Yerleşimlerden İngiltere’ye gönderilen başlıca ürünler arasında hurma, narenciye, çeşitli otlar ve şarap gibi tarım ürünleri bulunuyor. Ancak bu ticaret, İngiltere ile İsrail arasındaki toplam ticaretin çok küçük bir bölümünü oluşturuyor.
Ticaretin değeri yaklaşık 38 milyon sterlin
İngiltere ile İsrail arasındaki toplam mal ve hizmet ticareti 2025'te yaklaşık 6 milyar sterlin seviyesindeydi.
Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinden İngiltere’ye yapılan mal ithalatının ise 2025’te yaklaşık 38 milyon sterlin olduğu tahmin ediliyor. Bu rakam, iki ülke arasındaki toplam ticaretin yüzde 1’inden daha azına karşılık geliyor.
Bu nedenle yeni yasağın İngiltere-İsrail ticaretinin tamamı üzerinde büyük bir ekonomik etkisi olması beklenmiyor. Ancak hükümet açısından kararın temel amacı, yerleşimlerin genişlemesine ekonomik destek verilmesini engellemek.
İnşaat ve finans şirketleri de hedefte
Yeni yaptırım rejimi yalnızca ürünleri kapsamayacak.
İngiltere, Batı Şeria’daki yerleşimlerin genişlemesine hizmet eden şirket ve kişilere de yaptırım uygulayabilecek. Kapsama alınan faaliyetler arasında inşaat, altyapı, finansman ve gayrimenkul hizmetleri bulunuyor.
Hükümet ayrıca İngiltere’de yasa dışı yerleşimlerdeki arazi ve mülklerin reklamını veya tanıtımını yasaklayacak.
Yasağın yürürlüğe girmesi 6 ila 9 ay sürecek
İthalat yasağı hemen uygulanmayacak.
Miliband, gerekli yasal düzenlemelerin hazırlanmasının ardından yeni kapsamlı yaptırım rejiminin 6 ila 9 ay içinde yürürlüğe gireceğini açıkladı.
Buna karşılık yerleşimci şiddetini desteklediği veya teşvik ettiği belirtilen bazı kişilere yönelik yaptırımların hemen uygulanacağı duyuruldu. İngiltere, yeni kararla birlikte yerleşim faaliyetleri nedeniyle yaptırım uygulanan kişi sayısının 38’e çıktığını açıkladı.
Fransa ve Kanada da aynı adımı attı
İngiltere’nin kararı Fransa ve Kanada’nın benzer adımlarıyla birlikte açıklandı.
Ayrıca Danimarka, İspanya, Finlandiya, İrlanda, İzlanda, Norveç, Polonya, Portekiz ve İsveç de iki devletli çözümü desteklediklerini ve yerleşimlerle bağlantılı ticarete yönelik ulusal önlemler alacaklarını açıkladı.
İngiltere İsrail ile tüm ticareti kesmiyor
İngiliz hükümeti, kararın İsrail'e yönelik genel bir ticaret boykotu olmadığını özellikle vurguluyor.
Miliband, yaptırım rejiminin İsrail’i veya İsrail halkını değil, Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimleri ve yerleşimlerin genişletilmesini hedeflediğini söyledi. Hükümet, İsrail ile diğer ticaretin devam edeceğini belirtiyor.
Karar, İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim politikasının genişlediği ve E1 bölgesinde yaklaşık 1.200 yeni yerleşim konutu için ihale sürecinin başlatıldığı bir dönemde geldi. İngiliz hükümeti, E1 projesinin Batı Şeria’yı bölebileceğini ve iki devletli çözümü uygulanamaz hale getirebileceğini savunuyor.
İsrail’den sert tepki
İsrail hükümeti kararı reddetti. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, İngiltere’nin açıklamalarını eleştirdi ve misilleme olarak Doğu Kudüs’teki İngiliz konsolosluğunun kapatılacağını duyurdu.
İsrail ayrıca bazı İngiliz siyasetçilerin ülkeye girişini yasakladı.
İngiltere’nin yeni düzenlemesi, İsrail’in tamamına yönelik bir ithalat yasağı değil. Doğrudan Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinden gelen ürünleri ve bu yerleşimlerin genişlemesine ekonomik olarak katkı sağlayan faaliyetleri hedefliyor.
