İngiltere’de ücretsiz otobüs yolculuğunun temelini English National Concessionary Travel Scheme (ENCTS) oluşturur.
Sistem, emeklilik yaşına (State Pension Age)’e ulaşan kişiler ile belirli engellilik kriterlerini karşılayan kişilere yerel otobüslerde ücretsiz seyahat hakkı tanır.
Yaşlılar için ücretsiz otobüs kartına başvuru, kişinin yaşadığı belediye üzerinden yapılıyor. Uygunluk yaşı ise State Pension Age ile bağlantılı.
2026 yılında bu konuda önemli bir değişiklik başladı. Ücretsiz otobüs kartı için yaş sınırı 66’dan 67’ye doğru kademeli olarak yükselir.
6 Nisan 1960 ile 5 Mart 1961 arasında doğanların uygunluk tarihi aylara göre ileriye taşınıyor. 6 Mart 1961 ve sonrasında doğanlar için ise ücretsiz otobüs kartı yaşı 67 olacak.
Bu nedenle 2026’da 66 yaşına giren herkesin otomatik olarak aynı tarihte otobüs kartı alma hakkı bulunmuyor. Doğum tarihine göre GOV.UK üzerinden uygunluk tarihini kontrol etmek gerekiyor.
Ücretsiz otobüs hangi saatlerde kullanılabilir?
İngiltere’deki ulusal uygulamada ücretsiz otobüs hakkı hafta içi 09.30 ile 23.00 arasında geçerli. Cumartesi, pazar ve banka tatillerinde ise gün boyunca kullanılabilir.
Belediyeler kendi bölgelerinde bu saatlerin dışında ek hak tanıyabiliyor. Bu nedenle özellikle sabah erken saatlerde yolculuk yapacak kişilerin kendi belediyelerinin uygulamasına bakması gerekiyor.
Engelliler ücretsiz ulaşım hakkından yararlanabilir mi?
Belirli engellilik kategorilerine giren kişiler ücretsiz engelli kişi (Disabled Person’s Bus Pass) için başvurabilir.
Bazı durumlarda alınan sosyal yardımlar da değerlendirmede önem taşıyor. Bunlardan biri PIP, yani Personal Independence Payment. Uzun süreli bir sağlık sorunu veya engellilik nedeniyle günlük yaşamda ya da hareket etmekte zorluk yaşayan 16 yaşından emeklilik yaşına kadar kişilere yönelik bu yardım, tek başına ücretsiz otobüs kartı hakkı sağlamıyor.
Örneğin belirli PIP kriterlerini karşılayan kişiler için belediyenin ayrıca engellilik değerlendirmesi yapmadan uygunluğu kabul etmesi mümkün. Ancak PIP alan herkesin otomatik olarak ücretsiz bus pass hakkı bulunmuyor.
Başvuru kişinin yaşadığı belediye üzerinden yapılıyor ve gerekli durumda engellilik durumunu gösteren belgeler isteniyor.
2027’de engelli yolcular için önemli değişiklik
Engelli yolcuların ücretsiz otobüs hakkıyla ilgili yeni bir değişiklik de açıklandı.
Hükümetin Ağustos 2026’da yaptığı açıklamaya göre, 1 Nisan 2027’den itibaren İngiltere’de Disabled Person’s Bus Pass sahipleri günün her saatinde ücretsiz otobüs yolculuğu yapabilecek. Böylece mevcut 09.30-23.00 saat sınırlaması kaldırılacak.
Londra’da 60 yaşından itibaren ücretsiz ulaşım
Londra’da yaşayanlar için sistem biraz farklı.
60 yaşını dolduran ve gerekli şartları karşılayan kişiler 60+ London Oyster photocard başvurusu yapabilir. Kart, Freedom Pass yaşına henüz ulaşmamış Londralılara Londra içinde ücretsiz veya indirimli ulaşım hakkı sağlar.
Freedom Pass ise belirli yaştaki veya uygun engellilik durumuna sahip Londra sakinleri için geçerli. Londra’daki otobüs, Tube, tramvay, DLR, London Overground ve Elizabeth line gibi TfL hizmetlerinde ücretsiz seyahat hakkı sağlayan kartlardan biri.
Dolayısıyla İngiltere genelindeki “ücretsiz otobüs kartı” ile Londra’daki 60+ Oyster aynı uygulama değil. Londra’da 60 yaşındaki bir kişi 60+ Oyster için başvurabilirken, İngiltere’nin diğer bölgelerinde yaşlılar için uygunluk State Pension Age’e bağlı.
Öğrenciler hangi indirimlerden yararlanabilir?
Londra’da öğrenciler için 18+ Student Oyster photocard kullanılıyor. Şartları karşılayan öğrenciler bu kartla yetişkin Travelcard ve Bus & Tram Pass sezonluk biletlerinde yüzde 30 indirim alabiliyor.
Ancak yüzde 30 indirim, Oyster veya contactless ile yapılan normal pay as you go yolculuklarında geçerli değil. İndirim sezonluk biletler için uygulanıyor.
Öğrenciler, gençler ve iş arayanlar için farklı kartlar geçerli olurken, tren yolculuklarında Railcard seçeneklerine bakmak gerekiyor.
Gençler için ücretsiz ve indirimli ulaşım
Londra’da çocuklar ve gençler için yaşa göre ayrı Oyster photocard seçenekleri var.
11-15 yaş grubundaki gençler 11-15 Zip Oyster photocard ile Londra otobüslerinde ve tramvaylarda ücretsiz seyahat edebilir. 16+ Zip Oyster photocard sahipleri için de otobüs ve tramvaylarda ücretsiz seyahat hakkı bulunuyor.
Daha küçük çocuklar için de ayrı yaş gruplarına göre düzenlemeler mevcut. TfL’nin uygulamasında 5-10 yaş grubu için ücretsiz seyahat, 11-15 ve 16+ yaş grupları için ise farklı kart ve ücret kuralları uygulanıyor.
İş arayanlara ulaşım indirimi
Londra’da Jobcentre Plus üzerinden iş arayan kişiler için de ulaşım indirimi var.
Jobcentre Plus Travel Discount Card, şartları karşılayan kişilere TfL ağında indirimli ulaşım sağlıyor. 2026 tarifesinde bu kart sahipleri için ayrıca belirlenmiş günlük ve dönemsel ücret sınırları bulunuyor.
Örneğin Zones 1-6 için 2026’da günlük pay as you go üst sınırı £8.15 olarak belirlendi. Haftalık Travelcard ücreti ise £40.80.
Bu kart için uygunluk şartları ve başvuru süreci Jobcentre Plus üzerinden kontrol edilmeli.
Trenlerde Railcard ile indirim
Otobüslerdeki ücretsiz seyahat sisteminden farklı olarak trenlerde yaş veya sosyal yardım alan herkese ücretsiz seyahat sağlayan genel bir kart yok. Bunun yerine Railcard sistemi kullanılıyor.
60 yaş ve üzerindekiler Senior Railcard ile çoğu tren biletinde üçte bir indirim alabilir. 16-25 Railcard ve 26-30 Railcard da genç yolculara üçte bir indirim sağlıyor.
Engelli yolcular için Disabled Persons Railcard bulunuyor. Kartın 1 yıllık ücreti £20, 3 yıllık ücreti £54. Kart sahibi kendisi ve yanında seyahat eden bir yetişkin için tren biletlerinde üçte bir indirim alabiliyor.
16-17 yaş grubunda ise 16-17 Saver ile çoğu tren yolculuğunda yüzde 50 indirim mümkün.
Hangi ulaşım kartına başvurmalısınız?
Öncelikle yaşadığınız bölgeyi ve kullanacağınız ulaşım aracını belirlemek gerekiyor.
İngiltere’nin büyük bölümünde yaşlı ve engelli yolcular için bus pass başvuruları yerel belediye üzerinden yapılıyor. Londra’da ise TfL ve ilgili London borough tarafından yürütülen farklı kart sistemleri var.
Öğrenciler, gençler ve iş arayanlar için farklı kartlar geçerli olurken, tren yolculuklarında Railcard seçeneklerine bakmak gerekiyor.
Universal Credit almak ise tek başına İngiltere genelinde ücretsiz toplu taşıma hakkı vermiyor. Ancak kişinin başka bir uygunluk kriteri bulunuyorsa farklı ulaşım desteklerinden yararlanması mümkün olabilir.
Sıkça sorulan sorular
İngiltere’de ücretsiz otobüs kartı kaç yaşında alınır?
İngiltere’de yaşlılar için ücretsiz otobüs kartı State Pension Age’e ulaşıldığında alınabilir. 2026’da yaş sınırı kademeli olarak 67’ye yükselmeye başladı.
66 yaşına giren herkes ücretsiz otobüs kartı alabilir mi?
Hayır. 2026’dan itibaren doğum tarihine göre uygunluk tarihi değişiyor. GOV.UK üzerindeki State Pension Age sorgulaması kullanılmalı.
Engelliler ücretsiz otobüs kullanabilir mi?
Kanunda belirtilen engellilik kriterlerinden birini karşılayan kişiler Disabled Person’s Bus Pass için başvurabilir.
Universal Credit alanlara ücretsiz ulaşım var mı?
Universal Credit almak tek başına İngiltere genelinde ücretsiz ulaşım hakkı sağlamaz. Bazı yerel veya özel ulaşım destekleri için ayrıca şartları karşılamak gerekir.
Londra’da 60 yaşında ücretsiz ulaşım var mı?
Gerekli şartları karşılayan Londra sakinleri 60+ London Oyster photocard ile Londra içinde ücretsiz veya indirimli ulaşım hakkından yararlanabilir.
Öğrenciler Londra’da ulaşım indirimi alabilir mi?
Şartları karşılayan 18 yaş ve üzerindeki öğrenciler 18+ Student Oyster photocard ile yetişkin sezonluk Travelcard ve Bus & Tram Pass biletlerinde yüzde 30 indirim alabilir.
Trenlerde en fazla ne kadar indirim yapılır?
Railcard türüne göre değişir. Birçok Railcard çoğu uygun tren biletinde üçte bir indirim sağlarken, 16-17 Saver çoğu tren yolculuğunda yüzde 50 indirim sağlar. (Railcard)
Son güncelleme: Eylül 2026
