İngiltere Merkez Bankası'nın (Bank of England) verilerine göre, konut satın almak için verilen mortgage onayları ağustosta 54 bin 918 oldu.
Temmuz ayında revize edilen 55 bin 928 onayla karşılaştırıldığında yaklaşık 1.000 daha az mortgage onaylandı. Böylece konut alımı için verilen mortgage onayları Aralık 2023'ten bu yana en düşük seviyeye indi.
Ağustos rakamı aynı zamanda önceki altı ayın yaklaşık 60 bin 100 olan ortalamasının da yüzde 8,6 altında kaldı. Mortgage onayları, gelecekte gerçekleşmesi beklenen konut satışları açısından önemli göstergelerden biri kabul ediliyor.
Yeni mortgage faizleri yüzde 4,60'a çıktı
Ev almak isteyenler açısından dikkat çeken bir diğer gelişme ise mortgage maliyetlerindeki artış oldu.
Bank of England verilerine göre yeni kullanılan mortgage'larda fiilen ödenen ortalama faiz oranı ağustosta yüzde 4,60'a yükseldi. Bu oran temmuz ayında yüzde 4,45 seviyesindeydi.
Yani yeni mortgage kullananların ödediği ortalama faiz bir ayda 0,15 puan arttı. Haziranda ise bu oran yüzde 4,35 seviyesindeydi.
Piyasadaki sabit faizli mortgage ürünlerinde oranlar daha da yüksek. Moneyfacts verilerine göre 29 Eylül itibarıyla ortalama iki yıllık sabit mortgage faizi yüzde 5,93, beş yıllık sabit mortgage faizi ise yüzde 5,94 seviyesinde bulunuyor.
Beş yıllık ortalama sabit faiz, Ekim 2023'ten bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktı. İki yıllık sabit faiz ise Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyesinde.
Ev almak isteyenler daha yüksek maliyetle karşı karşıya
Mortgage onaylarındaki düşüş, konut piyasasında alıcıların daha temkinli davrandığını gösteriyor.
Özellikle faizlerin yükselmesi, aynı miktarda kredi kullanacak bir kişinin aylık geri ödeme yükünü artırıyor.
Son dönemde enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon ve borçlanma maliyetleri üzerindeki etkisi de mortgage piyasasına yansıyor.
Guardian'ın aktardığı verilere göre konut satın almak için verilen mortgage onayları ağustosta bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15 daha düşük kaldı.
Bu tablo, ev almak isteyenlerin daha yüksek faizle kredi kullanmak yerine satın alma kararlarını ertelemelerine veya daha düşük fiyatlı evlere yönelmelerine yol açabilecek bir ortam oluşturuyor. Ancak mortgage onaylarındaki düşüş tek başına konut fiyatlarının ne yönde hareket edeceğini göstermiyor.
Mortgage borçlanması tamamen durmadı
Mortgage onayları düşerken konut kredisi borçlanması ağustosta arttı.
Bank of England verilerine göre bireylerin net mortgage borçlanması ağustosta 4,4 milyar sterline yükseldi.
Temmuz ayında bu rakam 4,1 milyar sterlindi. Buna rağmen ağustos rakamı önceki altı ayın 5,2 milyar sterlinlik ortalamasının altında kaldı.
Farklı bir bankaya geçilerek yapılan mortgage yenilemelerinde de düşüş görüldü. Bu tür remortgage onayları temmuzdaki 34 bin 600 seviyesinden ağustosta yaklaşık 34 bine geriledi.
Bu veriler ne anlama geliyor?
Özetle, İngiltere'de ev almak için mortgage kullanmayı planlayanların karşı karşıya olduğu maliyet son aylarda yeniden yükseliyor.
Ağustosta mortgage onaylarının düşmesi ve yeni kredilerde ortalama faizin yüzde 4,60'a çıkması, konut piyasasında talebin borçlanma maliyetlerine karşı daha hassas hale geldiğini gösteriyor.
Ancak bu veriler “ev fiyatları kesin olarak düşecek” anlamına gelmiyor. Mortgage onayları gelecekteki konut alımları için önemli bir gösterge olsa da konut fiyatlarını gelirler, arz, talep, faizler ve ekonomik koşullar gibi birçok faktör etkiliyor.
