İngiltere ve Galler’de milyonlarca konut sahibini ilgilendiren leasehold sisteminde köklü değişiklikler geliyor.

Hükümetin parlamentoya sunduğu Commonhold and Leasehold Reform Bill, yeni dairelerin çoğunun leasehold yerine commonhold sistemiyle satılmasını sağlayacak.

Mevcut leaseholder’ların ödediği yıllık arsa kirasına üst sınır getirilecek, evlerini küçük borçlar nedeniyle kaybetmelerine yol açan yaptırımlar kaldırılacak.

Hükümet verilerine göre İngiltere ve Galler’de yaklaşık 5 milyon leasehold konut bulunuyor. Bu konutlarda yaşayan veya mülklerini kiraya veren kişiler, dairelerinin mülkiyet hakkına sahip olsalar da binanın ve arsanın asıl mülkiyeti çoğunlukla başka bir kişi ya da şirkette kalıyor.

Yıllık arsa kirası (ground rent) 250 sterlini geçemeyecek

Yeni düzenlemenin mevcut ev sahiplerini en doğrudan ilgilendiren maddesi, yıllık ground rent ödemesine getirilecek sınır.

Leasehold daire sahipleri, sözleşmelerine bağlı olarak binanın veya arsanın sahibi olan freeholder’a yıllık arsa kirası ödüyor. Bu tutar bazı sözleşmelerde zaman içinde artabiliyor.

Tasarıya göre 2028’den itibaren yıllık ground rent en fazla 250 sterlin olacak. Bu tutar 40 yılın sonunda peppercorn adı verilen sembolik seviyeye, yani fiilen sıfıra indirilecek. Hükümet, ilk aşamadaki sınırlandırmanın bir milyona kadar leaseholder’ın ödemesini azaltacağını belirtiyor.

Ancak 250 sterlinlik sınır, bina bakım ve yönetim giderlerini kapsamıyor. Asansör, temizlik, sigorta ve ortak alanların onarımı için alınan service charge ödemeleri devam edecek. Dolayısıyla arsa kirasının düşmesi, bütün bina giderlerinin ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor.

İlk kez ev alacaklara yeni konut desteği geliyor
İlk kez ev alacaklara yeni konut desteği geliyor
İçeriği Görüntüle

Yeni dairelerde leasehold yerine commonhold sistemi gelecek

Tasarı, yeni dairelerin çoğunun leasehold olarak satılmasını yasaklayacak. Bunun yerine commonhold adı verilen ortak mülkiyet sistemi kullanılacak.

Leasehold sisteminde daireyi satın alan kişi, mülkü belirli bir süre boyunca kullanma hakkına sahip oluyor. Örneğin sözleşme 99 veya 125 yıllık olabiliyor. Binanın ve arsanın mülkiyeti ise freeholder’da kalıyor.

Londra’da kadınlara L’Oréal destekli ücretsiz kuaförlük eğitimi verildi
Londra’da kadınlara L’Oréal destekli ücretsiz kuaförlük eğitimi verildi
İçeriği Görüntüle

Commonhold sisteminde ise daire sahibi kendi konutunun mülkiyetine doğrudan sahip oluyor. Binanın ortak alanları ve yönetimi de daire sahiplerinin birlikte oluşturduğu yapı tarafından yürütülüyor. Böylece ayrı bir freeholder bulunmuyor ve sakinler binanın yönetiminde söz sahibi oluyor.

Bu değişiklik, özellikle bundan sonra daire satın alacak kişilerin mülkiyet biçimini değiştirecek. Mevcut leasehold daireler ise yasa çıkar çıkmaz otomatik olarak commonhold’a dönüşmeyecek.

Mevcut binaların ortak mülkiyete geçmesi kolaylaşacak

Hâlihazırda leasehold sisteminde bulunan binaların da commonhold modeline geçişi kolaylaştırılacak.

Yeni düzenlemeyle dönüşüm için gereken daire sahibi desteği yüzde 50 olacak. Böylece binadaki maliklerin tamamının anlaşması şartı kaldırılacak ve çoğunluğun desteğiyle ortak mülkiyet sistemine geçiş mümkün hâle gelecek.

Bu değişiklik, özellikle freeholder ile bina yönetimi konusunda anlaşmazlık yaşayan daire sahipleri açısından önem taşıyor.

İngiltere’de sosyal konut ve Council evlerine nasıl başvurulur?
İngiltere’de sosyal konut ve Council evlerine nasıl başvurulur?
İçeriği Görüntüle

Küçük borçlar yüzünden evler kaybedilmeyecek

Mevcut leasehold sisteminde ödenmemiş borçlar veya sözleşme ihlalleri, bazı durumlarda ev sahibinin konutunu kaybetmesine kadar gidebilen yaptırımlara yol açabiliyor. Bu uygulama forfeiture olarak biliniyor.

Yeni yasa tasarısı, bu yaptırımı kaldırarak yerine mahkeme denetimine dayalı daha orantılı bir borç ve sözleşme ihlali süreci getirecek.

Böylece örneğin itiraz edilen bir hizmet bedeli borcu nedeniyle leaseholder’ın evini kaybetmesine yol açabilecek mevcut mekanizma sona erecek.

Lease uzatmak ve mülkiyeti satın almak kolaylaşacak

Leasehold dairelerde sözleşmenin kalan süresi azaldıkça, bu süreyi uzatmak daha pahalı hâle gelebiliyor. Özellikle 80 yıl veya daha az süresi kalan sözleşmelerde ek maliyetler ortaya çıkabiliyor.

Tasarı, lease süresini 990 yıla kadar uzatmayı ve daire sahiplerinin freehold hakkını satın almasını kolaylaştırmayı da içeriyor. Ayrıca marriage value adı verilen ek maliyetin kaldırılması planlanıyor.

Yasa ne zaman yürürlüğe girecek?

Commonhold and Leasehold Reform Bill, 19 Kasım’da parlamentoya sunuldu. Tasarının yasalaşması için hem Avam Kamarası hem de Lordlar Kamarası tarafından kabul edilmesi ve kraliyet onayını alması gerekiyor. Bu süreç birkaç ay sürecek.

Arsa kirasına 250 sterlinlik sınırın 2028’de yürürlüğe girmesi bekleniyor. Yeni dairelerde leasehold satışının yasaklanması ve diğer değişikliklerin uygulanma tarihleri ise yasal sürecin tamamlanmasına bağlı olacak.